Bu tevârîhi çün eyledüm beyân,
Gönlüme bir nesne düşdi nâgehân,
Dahi sözler vesvese—ol ilhâmdur.,
Çâresi nedür anun? İtmâmdur (1).
-
Ol melikler ki—anları zikr eyledüm,
Haletin ü sîretini söyledüm.
Kimi kâfirdi, kimi ehl-i sitem;
Kahr idi anlarda bîş ü mihr kem.
Ol Moğol sultanlarınun hâlini,
-
Niceyidi dinle, gel ahvâlini.
Etmediler anı kim Cengiz H a n
Zulmdan eder idi halka 'ayan.
Zulm etdiler, velî kanun ile.
Ellerin boyamadılar (2) hûn ile..
-
Zulm kim kanun u zabt ile olur,
'Adl bigi halka ol âsân.gelür.'
Vardur ol sözlerde bize çak zelel;
Eyledüm şimdi—anı ki —anda yok halel.
Çün anıldı ol kamu ehl-i sitem
-
Zikre getürelüm ehl-i 'adli hem.
Analum ol begler: kim serteser
Hem müsülmân idiler hem dâdger.
Kamusınun işi kâfirle cidal,
Geydügi vü yedügi" malı helâl.
-
Bu kitaba edelüm anı hitâm
Kim anunla ola bu nâme tamâm.
Bir gazâvetnâme düzeyüm sana,
İşid, illâ i'tirâz etme bana.
Gaziler sonra nişe—anıldı- deme,
-
Anlar aşağa niçün geldi deme.
Gaziler Tarihinin Sona Bırakılması Sebebi
Sonra gelen ön gelenden yeg olur.
Fikri olan bum ki derem, bilür.
Verdi Hak insana feyz etdükde cûd
Kudret ü 'akl ü hayât ü hem vücûd.
-
Akl ol üçden yegreg idi bîgümân;
Lâcerem sonra—oldı anlardan 'ayan.
Sonra geldi enbiyâdan ol resul,
Hâtem oldı vü kamudan eşref ol.
Dört kitabun som "Kur'andur gelen,'
-
Fazl ile—oldur anlara nâsih olan.
Kamudan çün sonra geldi ademî,
Fazl ile oldı kamunun hat emi.
Pâdişâh aşağa, yukaru 'alem,
Ol 'alemden pâdişâh olur mı kem?
-
'Dürr-i meknûn bahr ka'rında olur.
Üş has ü hâşâk yukaru gelür.
Tebbet ile Kul huvallâhü ahad
Bu söze höccet ki yokdur ana red.
Destanın Başlangıcı
Bir gün ol Sultan 'Alâaddin sa'îd
-
Sordı: "Nolur hâl-i gazî vü şehîd?".
Bildi anı kim gaza key iş olur.
Gazi—olanun haşrı bîteşvîş olur.
Gazî olan hak dinündür âleti.
Lâcerem hoş olasıdur haleti.
-
Gazi olan Tanrınun ferrâşıdur.
Şirk çirkinden bu veri arıdur.
Gazi olan Hak kılıcıdur yakin,
Gazidür püşt ü penâh-ı ehl-i dîn.
Ola kim ol Tanrı yolına şehîd,
-
Öldi sanma kim diridür ol sa'îd.
Hak katında rızk içindedür olar.
Ölmediler, belki zindedür olar.
Pes heves etdi ki—ede ol bir cihad.
Ola kim gâzî uralar ana ad.
(1) Ahmedî'nin bu beyitle anlatmak istediği şudur : "Başka sözler kuruntudur.
Fakat o (yani gönlüne düşen nesne) ilhamdır. Gönle düşen bu nesneden kurtulmanın
yolu da işi bitirmek yani kitabı tamamlamaktır."
(2) İstanbul Üniversitesi, Türkçe Yazmalar 166 numaralı nüshada : Ellerini yummadılar.
