Tevarih-i al-i osman, tevarihi ali osman, aşıkpaşaoğlu ahmed aşıki, ahmet aşıki

Tevarîh-i Âl-i Osman (Âşıkpaşaoğlu Ahmed Âşıkî)

 
 

 

 

1

Âşıkpaşaoğlu Ahmed Aşıkî'nin . Hayatı ve Eserleri

Hayatı

Derviş Ahmed Âşıkî, 795 (= 1393)'te Amasya'ya bağlı Ulvan Çelebi köyünde doğdu. Babingere göre (Âşyq Paşas Gharîb-nâme, Mitteilungen des Seminan für Orientalische Sprachen, XXXI. Bd. (1928), II. Abteilung) soykütüğü şöyleledir:

816 (= 1413) yılında yani 20 yaşında iken Geyve'de hastalanmış ve Orhan Gazi'nin imamının oğlu elan Yahşi Fakih'in evinde kalarak bu evde, Osmanlı tarihinin Yıldırım Bayazıd'ın sonuna(2) kadar olan kısmını yazılı olarak bulup okumuştur. Bu sırada Çelebi Sultan Mehmed'in, Musa Çelebi île çarpışmak üzere Rumeli'ye geçtiğini görmüştür. Hattâ kendisinin de Geyve'ye kadar onun maiyetinde gelmiş olması muhtemeldir.

825 (= 1422) yılında İkinci Murad'la Yıldırım'ın oğlu Mustafa Çelebi arasındaki vukuata iştirak etmiştir. Vaktiyle Musa Çelebi'nin maiyetinde bulunduğu için Tokat'ta mahpus bulunan Mıhaloğlu Mehmed Beğ, vezirlerin iltimasıyla hapisten çıkarılarak Bursa'ya gelirken Ulvan Çelebi Tekkesi'ne uğrayarak Derviş Ahmed Âşıkî'yi de yanına almış, İkinci Murad'ın ordusuna getirmiştir. Alınır Âşıkî, Ulubad köprüsü yanında iki ordu arasındaki vukuatı görmüştür.

840 (= 1436 - 1437) yılında Hacca gitmiştir. Mısırda Bekriyye tarikatından Seyid Ebülvefâ'nın halifesi olmuş, Mekke de de başka şeyhlerle görüşüp kontla muştur.

841 (= 1437 - 1438)de hacdan dönerek sancak Beğ'lerinden İshak Beğ'le birlikte Üsküb'e gelmiş ve onunla birlikte akınlara iştirak etmiştir. Bir defa İshak Beğ'in oğlu "Paşa Beğ"le ve "Kılıç Doğan"la birlikte çapula gitmiş, bîr gün de İshak Beğ'in maiyetinde büyük bir çarpışmaya katılarak birkaç düşman öldürdükten başka beş tanesini de esir ederek Üsküb'e getirmiş ve 900 akçaya satmıştır.

842 (=1438-1439) yılında İkinci Murad'ın Belgrad seferine iştirak etmiş ve Sultan Murad kendisine dokuz esir verince Ahmed Âşıkî : "Devletlü sultanum  Bu esiri götürmeğe at gerekdür ve bu yolda akça gerek" demiş, padişah da kendisine 5000 akça ile iki at vermiştir. Âşıkpaşaoğlu, esirleri dört ata (ikisi herhalde kendisinindi) yükleyerek Edirne'ye gelmiş, esirlerin kimini 200, kimini 300 akçaya satmıştır.

852 = 1448)de Hunyadi Yanoş'la yapılan büyük savaşta bulunup 55 yaşında bulunmasına rağmen bir düşman askerini öldürmüş ve padişah tarafından kendisine bir at verilmiştir.

857 = 1453) yılında İstanbul'un fethinde Ak Şemseddİn, Şeyh Vefa, Ak Bıyık gibi şeyhlerle birlikte bulunup İstanbul alındıktan sonra kendisine gaza malından ev verilmiş olması ve dışardan İstanbul'a getirilenleri irşad etmekle vazifelendirilmiş olması kuvvetle muhtemeldir. Bu sırada evinin yanma bir de mescit yaptırmıştır. İstanbul'da yerleştikten sonra Râbia adında bir kızı doğmuştur,

861 (= 1457)de, Fatihin oğullan Bayazıd'la Mustafa'nın Edirne'de yapılan sünnet düğününde davetli olarak bulunmuş ve herkes gibi o da padişahın ihsanına naîl olmuştur.

Aynı yılda padişahın yaptığı Ballubadra seferi dolayısıyla ihsan umarak Üsküb'e gitmiştir. Tarihinde, ihsan aldığına dair bir şey söylemediğine göre bu sefer umduğuna erememiş olduğu anlaşılıyor.

874 (= 1469-1470) yılında kızı Râbia Hatunu, müridlerinden Seyid Velâyet'le evlendirmiştir.

881 (= 1476) yılında Fatih Sultan Mehmed, Buğdan seferine çıkarken, artık İstanbul'da inzivaya çekilmiş ve yaşı 83'e (= hicrî hesapla 86'ya) varmış olan Ahmed Âşıkî, bir mecliste Osmanlı padişahlarının tarihinden bahsolunup kendisine bildiklerini yazması teklif olununca, kendi ifadesine göre, muhtasar olarak bu Tevârîh-i Âl-i Osmanı yazmıştır.

(1)- İstanbul basımında : Süleyman.

(2)- Böy]e olduğu hakkında Giese'nin kendi basımındaki başlangıcın sonuna bakıkınız.

22 muharrem 886 cuma günü (= 23 mart 1481) ikindi vaktinde Ölmüştür.

Devamı

 


Tevarih-i al-i osman, tevarihi ali osman, aşıkpaşaoğlu ahmed aşıki, ahmet aşıki

Biz Kimiz?

Anasayfa

Düşünce Alanı

Tevarih-i al-i osman, tevarihi ali osman, aşıkpaşaoğlu ahmed aşıki, ahmet aşıki