Geçmiş zamanlardan beri cemiyet hayatı-mıza bakacak olursak bu memleket mü-nevverlerinin halkına karşı daima az çok kayıtsız, duygusuz, beceriksiz ve hatta ek-seri zamanlarda zararlı olduğunu görürüz.

  Bu münevver zümre, ancak pek mahdut ve kısa süren müddetler için, de bu halka heyecanla sarılıyor, ona birçok vaitlerle yaklaşıyor ve büyük içtimaî hareketlere kalkıyor. Tanzimat bu hareketlerin yarıda kalmışlarından ve doğarken ölmüş olanla-rından biridir.

***

  Sonra bir meşrutiyet inkılâbı ile karşıla-şıyor, halka doğru bir hareketin ve halkın ıstırap ve ihtiyaçlarına kıymet vermeğe uğ-raşan bir uyanışın bu münevverler arasında doğduğunu görüyoruz. O da çok sürmüyor geçiyor ve büyük harp içinde bozularak, bu halkı aç bırakıp istismara başlıyor.

  Münevverler, İstiklâl Harbimiz esnasında büyük bir insanlık ve civanmertlik göstere-rek halkımızla el ele veriyor, onunla kayna-şıyor, onun kıvrandığı ihtiyaçlar içinde kıv-ranıyor, velhasıl onunla beraber ağlıyor ve onunla beraber gülüyor. Gayeler ve hayat-lar müşterektir. Beraber ölecekler veya beraber kurtulacaklardır.

  Münevverle halkın bu kaynaşması muvaf-fak oluyor ve İstiklâl Harbi gibi

tarihimizin en parlak ve yüksek sayfaların-dan birini yazıyoruz.

  Yıllarca halk içinde kaynaşan münevver o büyük ıstırap kaynağından birçok acıklı il-hamlar almıştır. Halkı için çalışmak ve onun için yaşamak azmindedir. Halka doğru yeni ve asil bir hareket başlıyor.

  Sultanlar kaçıyor, Halifeler boğuluyor, hal-kı bir ejder gibi asırlardan beri istismar e-den tekkelerin, tarikatların, beyni kefenli softaların vücutları kaldırılmasa da nüfuz-ları kırılıyor ve zararları azaltılıyor.

*^**

  Teşkilâtı esasiye kanunumuzla halk cum-huriyetini kutluyor ve ondan sonra çıkan hukukî vesikalarla bu inkılâbı tamamlıyor, münevverlerimizin ıstırabını gördükleri ve duydukları halkımıza karşı olan borçların-dan bir kısmını ödemiş oluyoruz.

  Dün halk içinde duyan insanlar bugün müsterihtir. Çünkü onun için en faydalı reji-mi yapmışlar ve onun için düşündükleri bü-tün hayırlı tedbirleri almışlardır.

  Halkına karşı vazifelerini yaparak derin bir nefes alan münevver biraz da kendi dert-lerini ve kendi ıstıraplarını düşünmeye ve kendi refahı için çalışmaya ve uğraşmaya başlıyor. Bu onun en tabiî