Milletleri yükselten şey milli mefkûreler-dir. Milli mefkûresi olmayan millet gerile-meye, hiç değilse yerinde saymaya mah-kûmdur. Milli mefkûresi olmayan milletler medeniyet sahasında yükselmiş olsalar da başka milletlerin gölgesi olmaktan kurtula-mazlar. Milli mefkûre her zaman milletin büyükleri tarafından prensip haline getiril-miş olmaz. Mefkûrenin mefkûre olarak mil-lete hız vermesi için o millet fertlerinin bey-ninde ve gönlünde yaşaması kâfidir. Eski Roma cihana hükmetmek sevdasında idi. Çünkü her Romalının kalbinde kendi milleti-nin üstünlüğü ve başka milletlere hükmet-mek arzusu bir aşk halinde idi. Araplar İs-lamiyet mefkûresiyle heyecanlanmasaydı-lar İran'ı bir hamlede yıkıp Bizans’ı sarsan büyük imparatorluğu rüyalarında bile kura-mazlardı. Çingiz ve Temür istilalarını sade zamanın uygunluğuna ve bu iki büyük a-damın dehasına hamletmek biraz güçtür. Osmanlı İmparatorluğu da kısmen aynı se-beplerle yükselmişti.

*^**

  Tarihin bize gösterdiği misallerden alaca-ğımız bir ders vardır: milli mefkûreler taar-ruzidir.

*^**

  Yakın tarihe ve bugüne bakarsak taarruzi mefkûrelerin birçok örneklerini görürüz. E-ğer karşısın

sındaki millet Türk  Milleti olmasaydı şu kü-çük Yunanistan bile büyük Yunanistan ola-caktı.

*^**

  "Hayat için savaş" kaidesince yeryüzünde her soyun arzusu kendi cinsini dünyaya yaymaktır. Buna hiç bir soyun muvaffak ol-amaması aynı arzuda olan başka soyların mukavemetine maruz kalmasıdır. Yeryüzü-nün insan soyları olan milletler de aynı arzu ile asırlardır çarpışıyorlar. Ve dünyada dur-maksızın meddücezirler oluyor.

*^**

   Medeniyet ilerledikçe insani fikirlerin de galebe edeceği, milletlerin kardeş olacağı bir gün geleceği hakkındaki fikirlerin hepsi birer rüyadır. Bunlar ya saf insanların fikir-leridir yahut da karşılarındakileri aldatmak isteyen hilekârların sözleridir. Bütün insan-ların kardeş olması, ihtirasın, kavganın kal-kması tabiata muhaliftir, insanlık ve kar-deşlik propagandası medeniyette ilerlemiş milletlerin, er meydanında silahla yeneme-dikleri geri milletlere karşı tatbik ettikleri yeni bir tabiye usulüdür. Bize İsa’nın insan-lık düsturlarını propaganda eden İngiliz, Al-man, Fransız, Amerikan papazlarının mil-letleri bir yandan silahları bırakma konfe-ransları açarken bir yandan topu, tüfeği, gazı, mikrobuyla silahlanıyorlar. Mütareke yıllarında, insaniyet namına, Türkiye'nin