|
En
ilerlemiş mesleklerimizde bile
tercüme-cilik büyük bir marifet
halini almıştır. Hatta muhtelif
zümreler içinde iyi tercüme
yapabilen ve bunları fazla
miktarda bastırıp satabilenler
de meslekte ve hatta memlekette
büyük insanlardan olur. Bu yol
yanlış bir yol değildir.
Şüphesiz cehilden ilme ve
yokluktan varlığa giderken bizim
de bu herkesin geçtiği yoldan
geçmemiz lâzımdır.
Fakat, biz
bu merhaleye yeni gelmedik.
Tanzimat ile tercümeciliğe
başladığımız halde hâlâ
yerimizde sayıyor ve hâlâ
tercüme eserlerle yükselen
büyüklere toz kondurmuyoruz. En
yüksek mekteplerimiz-de ve
Fakültelerimizde senelerden beri
hâkim olan bu tercüme saltanatı
gittikçe tesir sahasını ve
nüfuzunu arttırıyor. Hal-buki,
kendi öz yurdumuza onun
hususiyet-lerine ve
ihtiyaçlarına cevap verecek ne
bir bilgimiz ve ne de bir
bilenimiz var?..
***
Ziraat
mekteplerimizde Merinos koyun-larının
evsafı, faydalan,
yetiştirilmesi, iktisadî kıymeti
tafsilatıyla okunur. Fakat
Anadolu'nun en mühim ihraç
hayvanı olan Erzurum'un Mor
koyunlarından, evsaf ve
yetiştirilmesinden haberimiz
yoktur.
Frenk
kitaplarının neşrettiği en
İptidaî cemiyetlere âit içtimaî
tetkikleri biliriz. Bilmesek te
tercüme eder öğrenir |
ve öğretiriz.
Halbuki Bitlis'in burnu
dibindeki Mutki'de yaşayan
acayip aşiretlerden dikkate
şayan bir tetkik mevzuu olan
Şigolardan haberimiz yoktur.
Meşhur
Doktorlarımız vardır. Meşhur
ol-muş tercümeler de
yapmışlardır. Fran-sa'daki
kaplıca şehirlerini, sularını ve
ter-kiplerini iyi bilir ve
tavsiye ederler. Fakat talebemiz
Bursa kaplıcalarını ve
tesiratını Bursa'ya gidenlerden
öğrenir. Yanı başın-daki Tuzla
içmelerinin neye yaradığını
tiren ilânlarına bağlı
reklâmlarda okur.
***
Hukukta
yükseklerimiz pek çoktur. Roma
hukukunu gözü kapalı bilirler.
Fransız mah-kemelerinde geçmiş
meşhur davaları hafızalarında
saklayâcak kadar ezber
etmişlerdir. Fakat Anadolu
köyleri içinde geçen faciaları
rastgelenler bilir.
En kurnaz
müstantikleri bile şahane cü-rüm
tasnileri ile şaşırtan köy
davalarından bahsedenimiz değil
de tetkik edenimiz bile yoktur.
Türk hukuku tarihine ise Ankara
hukukunda meydana çıkarı bir
yeni moda gibi dudak büker
geçeriz.
Yüksek
İktisat doktorlarımız vardır ki
bü-yük sanayi devlerini ve
yüksek sermayeli ticaret
usullerini ve nazariyelerini iyi
tetkik etmişlerdir. Parlak
projeli fikirlerle dünya-ya yeni
bir nizam vermeye heveslidirler.
. |
