Birkaç zamandır cemiyetimizi bir panik istilâ etmiştir: mevcut içtimaî nizamlar teh-likededir. Yeni bir içtimaî nizam teşekkül etmektedir.

  Karl Mark'sın irşat ve işaretleri tahakkuk edecek; müşterek sosyalistlik son zafer noktasındadır!...

Bugün hükümet ve aile esaslarına istinat eden içtimai nizam tamamen değişerek iştirakçilik ve yahut proleterizm hâkim ola-rak aile telakki ve teamülleri yerine cinsî iştiraklere inhisar eden bir serbesti şahsi mülkiyet ve şahsî istihsal netice ve vasıta-ları yerine müşterek istihsal kaim olacaktır.

  Fertlerin şahsî hürriyeti ortadan kalkarak cemiyet lehine mecburi bir çalışma hasıl o-lacak, insanlar arasındaki tabiî müsavatsız-lığı cemiyetin mecburî müsavatı istihlâf e-decektir.

ne kadar muktesit olursa olsun asla zengin olamayacağı gibi, bir fert de ne kadar tem-bel; ne kadar müsrif olursa olsun asla fakir olmayacak; diğerleri gibi cemiyetin istihsal-lerinden istifade edecektir.

  Bütün bu içtimaî tebeddüller için, bu günkü cemiyet nizamları ânî veya tedricî bir şekil-de olsun ortadan kaldırılarak insanları me-s'ut ve müreffeh bir hale yükseltmek lazımdır.

İşte yukarda birkaç satırla ifade ettiğimiz fikirler 1848 senesinde, Karl Marks'ın uzun bir tetkikten sonra vardığı neticedir.

  Marksa göre bütün bu neticeler bu günkü cemiyette hâkim olan hâdiselerin tabiî ve mecburî bir neticesidir.

  Filhakika Kari Marks 1848-1850 senelerine doğru çok mühim ve çok meşhur iki kitap neşrederek cemiyeti salâha kavuşturacak

  Bu yeni nizama göre; fertler kendi varlıklarına bağlı olan mesai şekilleri; ihti-yarları hilafına fakat ister istemez cemiyet lehine çalışacaklardır.

*^**

  Yine bu yeni nizamlara göre, hiçbir fert kendi mesaisinin şeklini, müddetini, mahal-lini tayin edemeyecek; herkes cemiyet namına hareket ettiklerini iddia eden birkaç şefin kumandasında bir asker gibi çalışa-caktır.

  Cemiyet; fertlerin mesaisi mukabilinde onlara sarf ve helak ettikleri kalori nisbe-tinde değil; mesai şekil ve miktarı ne olursa olsun bütün efrada aynı miktar, aynı mahi-yette eşya ve yiyecek verecektir.
  Bu yeni cemiyette tam bir adalet fikri hâ-kim olacak; herkes birbirine karşı aynı şe-kilde müsavi; aynı şekilde bahtiyar ola-caktır. Bir adam ne kadar çalışkan;

fikirlerini ortaya atmıştır. Bu kitaplardan bi-ri "La misere de la philosophie" olup, Prod-hun'un "La philosophie de la misere" atlı e-serine cevaptır.

  İkincisi de "La critique de l'economie poli-tique"tir.

  Karl Marks bu ikinci kitabın mukaddeme-sinde ilk defa olarak bir fikir ortaya atıp, buna tarihî maddecilik zihniyeti adını ver-mektedir.

 Marks, tarihten insanların âtisini görmek-tedir. Ona göre bu günkü bir cemiyet kendi arasında yarınını yaşatmaktadır.

  Marksa göre insanlar arasındaki adlî mü-nasebetler; hükümet alâka ve rabıtaları; iç-timaî hadiseler ne başlı başlarına ne de yek-diğeriyle tetkik edilebilirler. Bunlar, ancak mevcut maddi şeraiti tetkik ile anlaşılırlar. Karl Marks diyor ki;