Yirminci asır medeniyeti ve Avrupa millet-leri ile temasa gelen insanların bir çoğunda milli benlik hissinin sarsıldığını görüyoruz. Şüphesiz yüksek, duygulu olan her medeni insan Avrupa ve Amerikanın yüksek ilmini ve ince tekniğini görünce onlara karşı tak-dir ve hürmetle karışık bir hayranlık duyar. Fakat birçokları bu kadarlarla da kalma-yarak onların dini, siyasi, içtimai ve iktisadi ahlaklarına ve bütün insanlık asaletlerine de hayran kalarak kendi milletimizi ve ken-di milli benliğimizi hiçe saymaya başlıyor-lar. Bunların içinde derin bir göğüs geçire-rek "onlar nerde, biz nerde?" diyenler bulunduğu gibi, kendinden geçerek ve her şeyi unutarak Avrupa ve Amerikalılara tapınanlar ve birkaç yıl yabancı memle-ketlerde kaldıktan sonra, bir vazife almak üzere vatana döndükleri zaman derin bir inkisara düşenler ve hatta ağlayanlar da vardır.

***

  Bu ileri medeniyetlerin ihtişamı ile gözleri kamaşan ve milli benliklerini kaybeden in-sanlara acımamak elimizde değildir. Fakat onlara yalnız acımak da kâfi değildir.

***

  Eğer, Türk milleti Garptaki milletlerden sefil, perişan, yoksul ve geri ise bu kabahat ne onda

ve ne de bizdedir.  Ancak geçmiş zamanlar-da bu milleti zincirleyen ve süründüren harici ve dâhili siyasetlerde, fenalıklarda ve nihayet muahedelerde ve münevverlerde-dir.

***

  Eğer bugün Avrupa ve Amerikalılara şuursuz bir budala aşkı ile bağlanmıyor da onların insanlığına hayran yaşıyorsak, bu za-vallılığına ve geriliğine hükmettiğimiz Türk milletini de o seviyeye çıkarmak en büyük insanlıktır.

***

  İyiliklere ve güzelliklere hayran kalarak, zavallıları ve mustaripleri unutan ve hiçe sayanlar, ancak cılız enerjili ve kısır ruhlu insanlardır. İnsanlığımızda kuvvetli, soy ve cins isek, milli benliğimizi kaybetmeden; a-cizlere ve miskinlere yakışan hüsranlara ve inkisarlara düşmeden, bu yüksek gördü-ğümüz milletlere ve memleketlere doğru hamle yapmak mecburiyetindeyiz.

***