21 AZER HEREKATI!

[Cx GOKTURK Cx]

ESENLIKLER!

Seyid Cefer Pişeveri 21 Azer herekatının başçısı, Azerbaycan Demokrat Firqesinin yaradıcısı ve rehberi olub. İranda (Güney Azerbaycanda) inqilabi herekatın görkemli xadimlerindir.
S.C.Pişeveri 1892-ci ilde Xalxal mahalının Zeyve kendinde yoxsul kendli ailesinde anadan olmuş ve ilk tehsilini hemin kendde almışdır. XIX esrin axırlarında 1905-ci ilde ailesiyle birge Bakı şeherine mühaciret etmişdir. Tehsilini Bakinin Bülbüle kendinde davam etdirmiş. 1913-cü ilden 1917-ci ile qeder Xırdalan qesebesinde ıyretmenlik edib. Bakıda neşr olunan "Açıq söz" qezetine yazilar yazib ve Azerbaycanin Güneyinde fars rejimi altinda ezilen türk milletinin ağır veziyyeti onu daha cox düşündüb.
1944-cü ilde Pişeveri Azerbaycandan XIV Şura Meclisine deputat seçilmiş olsa da İran irticası onun deputatlığını redd edib. Pişeveri İranda neşr olunan 44 mütereqqi qezeti birleşdirib "Cebheyi-azadi" (Azadlıq cebhesi) yaratmışdır.
Azerbaycan Demokrat Firqesi 1945-ci il sentyabr ayının 3-de yarandı. Azerbaycan Demokrat Firqesinin qarşısında duran xetti-hereket 12 Şehriver müracietnamesi adı ile elan olundu.
1945-ci ilin oktyabr ayında keçirilen ADF-nin I qurultayı Pişeverini Merkezi Komitenni sedri seçmişdir. ADF-nin orqanı olan "Azerbaycan" qezeti vasitesile Azerbaycan xalqı qarşısında duran vezifeler ve 21 Azer herekatının hazırlanması taktikası Pişeverinin rehberliyi altında heyata keçirilir.
1945-ci il dekabr ayının 12-de 21 Azer herekatının qelebesi ile elaqedar fealiyyete başlamış Azerbaycan Milli Meclisinin qerarı ile Pişeveri Azerbaycan Milli Hökumetinin Baş bakani teyin edilmişdir. Mehz hemin hökumetin İranın daxilinde Azerbaycanın milli muxtariyyet hüququnu berpa ederek azerbaycanlıların öz ana dilinde danışmaları, yazıb-oxumaları üçün şerait yaratdı. Mekteblerde ana dilinde derslerin keçirilmesini temin etdi. Savadsızlığın kökünü kesmek üçün qeti addımlar atdı. Fehleler üçün iş qanunu, qadınlar üçün kişilerle beraber hüquqlar, bütün ölkede ehemiyyeti olan torpaq islahatı heyata keçirildi. Ölkede misli görünmemiş emin-amanlıq ve abadlıq işlerine başlandı. Güney Azerbaycanda görülen demokratik tedbirleri hetta düşmenler bele etiraf edirdiler. Qerbin irticaçı idarelerine mensub olan metbuat defelerle yazmışdır ki, Pişeverinin rehberlik etdiyi Milli hökumet il erzinde sanki Güney Azerbaycanda yarım esrlik fealiyyet göstermişdir.
Azerbaycanda bu demokratik islahatlar neinki İran irticasını, hem de İranın zengin servetlerine sahib olan İngiltere ve Amerika imperializmini qorxuya salmışdı. Onlar birleşerek Azerbaycan milli hökumetini qan deryasında boğdular. Tebii ki bu gücler dünya xeritesinde müsteqil ve böyük bir türk dövletinin olmasinin istemezdiler. O üzden "böyük fedakarliq" yaparak Pişeveri hökumetini temelden dagitmaqcün en cirkin vasitelere el atmaqdan cekinmediler.
1946-cı ilin dekabr ayından mühaciret etmiş Azerbaycan inqilabçılarının bir hissesi o zaman Rusiyanin terkininde olan Azerbaycana geldi. Azerbaycanın 34 rayon ve şeherinde onların yerleşdirilmesine şexsen Pişeveri özü rehberlik etmişdir. Ele bu işle elaqedar 1947-ci il iyul ayının 11-de Gence şeherinden qayıdarken Yevlax yaxınlığında Pişeveri müemmalı şekilde maşın qezasına düşmüş ve helak olmuşdur. Pişeverinin mezarı Bakı şeherinde Fexri Xiyabandadır.

NE MUTLU TÜRKÜM DİYENE,
TÜRK İRKİ SAGOLSUN!