TURK HERB KALESI AZAK
Azak Turk kalesi-indiki Rostovda (Rusiyadadir) Don cayi sahilinde olan liman seheri Azovdur.seherin ismi denizen ismi ile alakalidir. TURKLER biz zamanlar bura Behr el-Assak, Skifler bu denizde Karqaluk,erepler Behrel-Azov dermis.Kara denizen simalinda qedim Turk seheri Azakdan 1067-ci ilea it rus salnamesinde qipcak (Turk) seheri kibi konusulur.Ovliya Celebi”bu keder sehri”nin qalasinin evvelce balik ovlamak ucun nezere tutuldugunu,get-gel saglam mudafie qalasi sekline dusduyunu,indi gece-gunduz kazaklarla ve kalmik tatarlari ile siddetli savash etdiklerini gosterir.Artik 13-14-cu esrlerde mohtesem Kzil Orda sehridir.Cok elverisli noktada-Don cayi agzina yaxin yerde yerlesen Azakdan Avrupanin Cinde geden boyuk ticaret yolu kecirdi.1395-ci ilde Kizil Orda ile mubarize aparan emir Teymur Toktamis hani meglub edib,Azaki dagidir.1400-cu ilde genuyalilar bu sehri ticaret merkezi kimi berpa edib ona Tana adi verirler.Cok kecmir ki,veziyyet deyisir,1471-ci ilden yenilmez Turk qalasi Azak kimi ondan tarix sehifelerinde behs olunur.Turkler Azaki herbi seher kimi yeniden tikirler.BU herb qalasi 11 burclu divarlarla kemerlenmishdi.Fateh Sultan Mehmet vaxtile <Azak>deye onun buyuk strateji ehemiyyetini gostermisdi.
Rus dovletinin selefi olan Kiyev Rus dovleti denizlerden uzakda bir kuru dovlet idi.Sonralar esrler kecse de,Rus dovleti denizlerden uzakda bir kuru devleti idi.Bir kac esr kecse de Rusiya deniz dovleti olmakdancok uzakda idi. Her seyden once daha yakin olan Kara denize cikmak lazim idi. Lakin kara deniz hele de ezeli TURK denizi olmakda devam edirdi.bu bakimdan Azak rus dovletini cok dusundururdu.1605-ci yilda kazakla 112 gun bu kaleni ellerinde saklaya bilirler. Azak kalesinin herbi komendanti Dost Muhammed pasani esir alarak Moskvaya Yalanci Dmitriye getirirler.1637-ci yilda Don kazaklari Krimdaki dahili (Krim xan ailesi icinde kardeslerarasi) munakiselerden istifade ederek Azaki tuturlar.lakin Rusiyadan onlar ucun yardim gelmediyinden TURKLER kaleni yeniden geri alirlar..Kara deniz Pyotru daha cok ilgilendirirdi.Cunku onun Kara denize yolu Azakdan kecirdi.1695-ci yilda 31 binlik ordu ile Azak kalesini muhasireye aldi. I Pyotr birinci “Azov seferinde” kaleni ala bilmedi. Bir yil sonar 3 iyun1696-ci yilda 64 binlik ordu ile Azak kalesini ala bildi. Bi isde ona Don ve Ukrayna kazaklari buyuk yardim etdiler.bu rusiyanin deniz dovletinine cevrilmesinin baslangici oldu.Azak kalesinin dusmesi Istanbulda buyuk heyecan yaratdi.Kaleni vaktinda temir etmeyenler ve imdada yetismeyenler idam edildiler.1774-ci yilda Azak ismi deyiserek Azov edildi.
NE MUTLU TURKUM DIYENE,
TURK IRKI SAGOLSUN!