|
Kafatası ölçümü...
Kafatası ölçümü, 20. yüzyılın ortasına kadar antropolojide uygulanan bir ırk sınıflama yöntemidir. Irk temelli ideolojiler tarafından da kullanılmıştır. Günümüzde esas olarak zooloji alanında uygulanmaktadır.
Kafatası ölçümü yöntemi, bir kulağın üst bitiminden diğer kulağın üst bitimine kadar olan mesafenin, burun deliklerinden kafatasının arkasına kadar olan mesafeye bölümü sonucunda çıkan sayının 100 ile çarpımı sonucunda bulunan kafatası indisi temel alınarak yapılır. Kafatası indisi
76'nın altında ise kafatası dolikosefal olarak adlandırılır.
76 ve 81 arasında ise kafatası mezosefal olarak adlandırılır.
81'den büyükse brakisefal olarak sınıflanır.
Kafatası ölçümünün kullanım alanı
Arkeolojik kazılarda yazılı belgelere ulaşılamadığı, testi motiflerinin ve diğer eşyaların kimlik belirlemesi için yeterli olmadığı durumlarda kültür kalıntılarının kimlere ait olduğununun tespiti için kafatası ölçümünden yararlanılabilmektedir. Kafatası ölçüsü ilk adımdır. Kazı alanı civarında yaşayan halkların iskeletleri o kazıda bulunanlardan tamamen farklı çıkıyorsa, tesbiti istenen kültürün onların eseri olmadığı anlaşılır. Kafatasları diğerlerine benzer çıktığı durumda ise vücut ölçüleri, DNA örnekleri gibi göstergelerden yola çıkılarak ayniyet veya başkalık belirtir.
İnsan ırklarının sınıflanması; 19. yüzyıl ortasından 20. yüzyıl başına kadar antropolojide kafatası ölçümünü insan ırklarının sınıflanması için temel ölçüt olarak ortaya atan hipotezler ortaya çıkmıştır. Örneğin brakisefallik Türk kökenli halkların çoğunlukla paylaştığı bir özelliktir. Başka bir deyişle, kafatası temelli bir sınıflama insan ırklarının sınıflanması için kullanılır.
Siyasi ideolojiler ve kafatası ölçümü,
Irkçı ideolojiler,
Cumhuriyet Türkiyesi,Kafatası ölçümü; Mustafa Kemal Atatürk döneminde Türkiye'de geliştirilen tarih yorumunun başlıca yöntemlerinden biri olmuştur. Kafatası sınıflaması, Türk Tarih Tezinin başlıca kaynaklarındandır: ulus temelli bir tarih yorumu ortaya koyma çabasındaki cumhuriyet kadroları Türklerin brakisefal olduğu tespitinden yola çıkmış. Bu şekilde dünya üzerindeki halkların büyük bir kısmının brakisefal olduğu gözlemlenmiş, sözkonusu halkların (örneğin Eski Mısırlılar, Sümerler, Hititler, İranlılar, Avrupa halklarının bir kısmı) Türk kökenli oldukları sonucuna varılmıştır. Bu dönemde yayınlanan tarih dersi kitaplarında kafatası ölçümü temelli tarih anlatımı önemli bir yer tutmaktadır.
Atatürk'ün mânevî kızı Afet Hanım (sonraki Prof. Dr. Afet İnan) Cenevre'de doktorasını yaparken Türklerin vücut (antropolojik) ölçülerinin iyi araştırılmamış olduğunu, tezi için lüzumunu belirtip yardım istemiştir. Atatürk de "Sıhhiye Vekâleti"nden (Sağlık Bakanlığına) Anadolu'da iki kerede 40.000 ve 60.000 Türk'ün ölçülerinin alınmasını istemiştir. Bu şekilde toplanan verilerden yola çıkan tez, 1939'da Cenevre'de Fransızca olarak yayınlanmıştır: Recherches sur les caractères anthropologiques des populations de la Turquie (Türkiye Halklarının Antropolojik Özellikleri Üzerine araştırmalar), Genève, 1939. Kitapta Türklerin yalnız kafatası ölçüleri değil, boy ortalamaları, cilt-göz-saç renkleri ve göz kapağı çekikliği gibi yirmi kadar özellik tesbit edilmiştir.
(alıntı) kaynklar;
Maksudyan, Nazan, Türklüğü Ölçmek: Bilimkurgusal Antropoloji ve Türk Milliyetçiliğinin Irkçı Çehresi 1925-1939, İstanbul, Metis,
|