|
Enver Paşa son derece cesur biri idi. Herkesin kabul ettiği üzere onda korku mefhumu yoktu. Ölüme inanmaz, yalnız ecele ve kadere inanırdı. Daha doğrusu bir kader adamıydı. Cepheleri teftişinde en ileri hatta gidip orada açıkta durmaktan zevk alırdı.
Enver Paşa çok otoroterdi. Ondan, kendisiden korkulan adam diye bahsetmek yerinde olur. Kabul edilen yaygın bir kanaate göre, Enver Paşa' dan istisnasız herkes korkardı. Hatta Yakup Cemil gibi biri ve arkadaşı Sadrazam Talat Paşa'da buna dahil...
Enver Paşa hakkında İsmet İnönü şu söyleri söylemiştir: Enver Paşa şahsi meziyetleri ile yi bir asker, iyi bir subay, iyi bir insanın tasavvuf edemeyeceği kadar nasibi olmayan bir kişiydi.
Enver Paşa Sarıkamış bozgunu sırasında da bir Harbiye Nazırı idi. Sarıkamış'a kadar orduyla gitmesinede gerek yoktu. Komutan olarak ordunun başına birini atamak onun göreviydi. Ama diğer mevkiidaşları gibi İstanbul'da ayaklarını uzatıp sıcak makamında keyfetmek varken o Sarıkamış'a kadar gitmiş savaş alanından asla kaçmamış 11. Kolorduya ulaşabilmek için Bardız’a hareket etmiş üstelik yolda kurşunda yemiştir. Ordunun başındaki korkan Hasan İzzet Paşa ise Enver Paşa'ya ben bu savaşın mesuliyetini alamam paşam deyince Enver Paşa savaşın bütün mesuliyetini üzerine almış ve ordu kumandanı Hasan İzzet Paşa'yı da İstanbul'a geri göndermiştir.
Enver Paşa Kurtuluş Savaşı sırasında ise Atatürk’e defalarca "Gerekirse bir er olarak yardıma hazırım." şeklinde mektup yazmıştır. Yalnız bu önerisi Atatürk tarafından reddedilmiştir. Bir sonraki mektubunda ise yurda eninde sonunda geri döneceğini bunu kimsenin engellemeyeceğini, eğerki bir suçu varsa hertürlü şekilde hesaplaşacağını yazmıştır. Enver Paşa yine Kurtuluş Savaşı döneminde sevmediği Bolşeviklerle dahi pazarlık yaparak Anadolu hareketine silah desteği aramış. Kurtuluş Savaşı' nı yönetenlere mektup yazıp her türlü desteği vereceğini, asker gönderebileceğini (Rus askerleri), gerekirse er olarak dahi cephede savaşabileceğini belirtti. Ama kimse onun mektuplarına cevap dahi yazmadı...
Milli dava de saf bulamayan Enver Paşa ise Doğu Türkistan' ın bağımsızlığı için savaşırken Rus mitralyözünün kurşunuyla şehit olmuştur. Enver Paşa eğer bana birgün ölmek nasip olursa en çok cephede ölmek isterim demiştir. O bir Savaşçıydı!..
|