[Emin Deha Sönmezışık]

GÖKTANRI VE RUHLARI


Ülgen: İyilik ruhudur. Gök Tanrı inancında Gök Aleminin Hükümdarı olarak görülmüştür. Bay Ülgen gibi adlarla Saka Türk'lerincede yaratıcı ruh olarak anılır. Sonsuz Tanrı'nın nın emriyle dünyadaki hayvanları, bitkileri, insanları kisacasi yaşayan ne varsa yaratmakla görevlendirmişdir. Tengri'den sonra gelen en önemli kutsal varlıktır. Eski Türk yazıtlarında Tengri'nin yanında ara sıra sadece onun adı geçer. Diğer tanrısal varlıkların adı eski yazıtlarda geçmez.

Ülgen'in 7 balası vardir.Bunlar;

Karşıt

Buğra Han

Yeşil Han

Burça Han

Karakuş

Bakti Han

Er Hanim

Erklik Han:Ülgen'in karşılığı olarak yeraltını temsil eden kötü ruhtur.

Umay:Bereketin ve doğanın ruhudur. Hamilelerin, çocukların ve henüz doğmamış Türk çocuklarının koruyucusudur. Eğer bir Türk çocuk doğacaksa Umay oraya varır ve onu kutlar.

Ayzıt: Göktanrı'nın aydaki ruhudur.Güzelliği ve aşkı temsil eder. Kamlar söylemlerinde bu güzelliği met ederler.Türk'e bereket ve zenginlik veren bir başka ruh da Ayzıt'tır.Ayzıt kadın ile dişi hayvanların koruyucusu olarak kabul edilmektedir. Ayzıt dağınık halde bulunan hayat unsurlarını toplayıp birleştirir ve kut yapar. Bu kut'u ana karnındaki çocuğa verirler. Böylece çocuğa can verirler. Gebe Türk kadınları daima bu ruhun himayesi altında bulunurlar. Kuğu kuşları ayzıtların timsali olduğu için bu kuşlar kutsal sayılır ve dokunulmaz...Yakut kızları Ayzıt adına sembolik işlemeler yapıp yataklarının altına koyarlar.
Ayrıca Ayzıt Türklere "Buyan" verir.
En fazla "Buyan" dolunay ve yeniay zamanı alınır....
Gün Ana: Göktanrı'nın Güneşdeki ruhu ve Göktanrı'nın kudretinin temsilcisidir.Doğaya ve Türklere verilen "Buyan" adındaki enerjinin kaynağıdır.


Erdenay:Göktanrı'nın bildirmek istedikleri iyi kararları Türklere ileten haberci ruh.
Taş Gaşıt:Göktanrı'nın Türklere kısmet ve şans için görevlendirdiği ruhtur.

Ancasın: Yıldırımların ruhu.