|
Time Dergisi'nin yaptığı bir araştırmaya göre Amerika'da İncil'den sonra en fazla satılan kitapların yazarı olan Jack London son derece ilginç bir kişilik... Herkes onu "Beyaz Diş", "Vahşetin Çağrısı", "Kurt Kanı" gibi köpekli romanların yazarı olarak tanır ama siyasî yönü de var, kendi döneminin en hızlı sosyalistlerinden biri...
Fakat işin ilginç tarafı, Rusya'da Bolşevikler'in iktidara geldiği 1917 yılından 10 yıl önce, yani sosyalizmin Amerikan toplumu tarafından pek bilinmediği dönemlerde bu ideolojinin propagandasını yapmaya başlayan Jack London aynı zamanda da beyaz ırkın üstünlüğüne inanan bir ırkçıdır...
Nazi Almanyası'nda tüm kitapları yasaklanmıştı, kitaplarını bulunduran ve okuyan kişiler direk hapse atılıyordu. Sosyalizm ile faşizm arasındaki sınıfsal çatışmayı anlattığı "Demir Ökçe"; kendi hayatını ve sosyalist fikirlerini konu alan "Martin Eden", "Demiryolu Serserileri", "Aşağıdakiler" gibi kitapları Türkiye'de de uzun yıllar boyunca yasaklı yayınlar arasında yer aldı, ancak Turgut Özal döneminde serbest bırakıldı. Bu kitapların dördünü de okudum.
13 yaşında okulu terkedip serserilik yapmaya başlayan; demiryolu ve liman işçiliği, tekne mürettebatlığı, tulumbacılık, altın arayıcılığı, kürk avcılığı, para karşılığında sokak dövüşlerine katılma gibi işlerle uğraşan; gençliğinde kavgadan ötürü defalarca cezaevine giren, vücudunun her tarafı dövmeler ve bıçak yarası izleriyle dolu olan, romanlarını sabaha kadar içtiği bar tezgahlarının üzerinde ve kaldırımların kenarındaki sokak lambalarının altında yazan; tahsilsiz bir kişi olmasına rağmen edebiyat alanındaki muhteşem yeteneğinden ötürü Amerika'nın en büyük üniversitelerinden biri olan Berkeley'de fahri doktoralık ile kürsü verilen ve nihayet 40 yaşındayken intihar edip ölen Jack London'ın emsalsiz üslubuyla kaleme aldığı romanları okumayan kişiler bence büyük bir kayıp içerisindedirler. Sosyalist falandır ama şahsî kanaatimce dünya tarihinin gelmiş geçmiş en büyük yazarlarından biridir.
İnsanın etrafında bulunma arzusuyla binlerce yıl önce ormandan inip ateş yakıcının yanına oturan ilk kurdun içgüdüsel tepkilerini en iyi kavrayabilmiş insanoğlu olduğunu düşündüğüm Jack London'ın Beyaz Diş romanın 621 sayfalık 1967 baskısı hâlâ evimde duruyor. Beyaz Diş'in birkaç tane sinema filmi de mevcuttur ama senaryolarının orjinal roman ile pek ilgisi yok.
|