Alan kısmı ile ilgili kavram ve tanımlar

[tarihci35]

Özellikle öss'ye sözel bölümden hazırlanan öğrencilerin bilmesi gereken kavramlardır. Kendi hazırladığım ders notlarıdır.


ALAN BİLGİSİ İLE İLGİLİ KAVRAM VE TANIMLAR

TARİHE GİRİŞ VE İLKÇAĞ UYGARLIKLARI

Höyük: Yığma ev tepeleri
Tümülüs: Yığma mezar tepeleri
Dolmen-menhir: Mezar taşları
Heraldik: Arma bilimi
Karbon 14 metodu: Kimya yardımıyla bulguların yaşını tespit eder.
Onomastik: Yer adlarını inceler.
Zerdüştlük ( Mecusilik) : Ateşperestlik

Tasnif: Bilgileri sınıflandırma
Tahlil: Bilginin değerlendirmesi
Tenkit: Eleştiri
Terkip( sentez) : Sonuç

Patesi ( Ensi ): Sümerlerde rahip-kral
Senato: Roma’da asiller meclisi
Curiata: Halkmeclisi
Satraplık: Perslerde eyalet
Nom: Mısır’da eyaletlere verilen ad
Tiran: Yunanlılarda asillere karşı ayaklanıp yönetimi ele geçiren grup.
Konsül: Roma’da Cumhuriyet döneminde ülke yönetimi ile ilgili görevli kişiler
Karum: Asurluların Anadoluda kurdukları pazarlara verilen ad.
Kibele: Friglerde toprak ve bolluk tanrıçası
Kabataş( Eski) = Paleolitik
Yontmataş( Orta) = Mezolitik
Cilalıtaş( Yeni) = Neolitik
Maden = Kalkolitik
Kumarbi destanı: Urartuların ataları Hurrilere aittir
Bergama Krallığına ait eserler: Asklepion Sağlık merkezi, Bergama tapınağı, Bergama kütüphanesi

Anadolu’da İlkçağda Roma dönemine ait eserler: Roma hamamı, Avgustus Tapınağı, Aspendos Tiyatrosu, Çemberlitaş, Valens su kemeri( bozdoğan)
Hititlerde sanat: Arslantepe, Kargamış, İvriz, Sakçaönü = Kabartmacılık
Yazılıkaya: Açıkhava tapınağı
Ortaçağ Bizans Devri Yapıları: Ayasofya, Aya İrini, Baküs, Horo ( Kariye camii) kiliseleri, Binbirdirek Su sarnıcı, Yerebatan su sarnıcı, İncekaya su kemeri ( Safranbolu)

İlkçağın Ünlü Savaşları: * Kadeş Savaşı = Mısır & Hitit
* Truva Savaşı = Miken (aka) & Truva
* Pers Savaşı = Pers & Yunan+ İyon
* Peleponnes Savaşları = Atina & Sparta ( yunan kolonisi)

Pönn Savaşları: Roma & Kartaca ( Fenike kolonisi) = Batı Akdeniz egemenliği Romaya geçti.

Etrüskler: M.Ö 6. yy a kadar İtalya’da yaşamışlar ve zamanla Roma imparatorluğu içinde

erimişlerdir.

Uygarlıkların birbirini etkileme sırası = Mezopotamya – Anadolu – Yunan – Hellen – İslam

Piyomente krallığı: Viyana Kongresinden sonra İtalya'da "Yedi İtalyan" krallığı kurulmuştu. Bunlardan Piyomente (Sardunya) Krallığı İtalya'nın birliği için savaştı.

ORTA ASYA TÜRK TARİHİ
“ Bu memleket, tarihte Türktü; hâlde de Türktür ve ebediyen Türk kalacaktır.” Atatürk

Anayurtta Kurulan İlk Kültürler: Anav kültürü, Karasuk kültürü, Kelteminar kültürü, Andronova
kültürü, Tagar kültürü
Yuğ: İslamiyetten önceki türklerde cenaze töreni
Kurgan: Türkler’de mezarlık
Şaman ( Kam ): Şamanizm dininin rahiplerine verilen ad.
Şad: Vezir
Tigin: Eski türklerde şehzade
Tudun: Vergi memuru
Tamgacı: Dış işleri sorumlusu
Buyruk: Devlet memuru
Yalvaç: Elçi
Sav: Kalıplaşmış kısa ve özlü sözler
Sagu: Ölen bir kahramanın arkasından söylenen şiirler ( Ağıt )

[GÜLER TÜRK]

Heraldik: Arma bilimi

İlaveten bayrak ve mühür bilimidir.

[Gökhan]

Tarihçi35 sınavlarda çıkıyor da olsa Arap tarihini burada islam tarihi başlığı altında işleme. Çok meraklı olan evinde öğrensin. Arap tarihinden başka konu çok.