Başbuğ Atatürk Dönemi Ekonomik Kalkınma Hamleleri

[Kür Şad]

Başbuğ Atatürk'ün, 1923–1938 tarihleri arasında 15 yılda sağladığı ekonomik şahlanışın yol haritası...


17 Şubat 1923 İzmir'de Türkiye İktisat Kongresi toplandı.

24 Temmuz 1923 Lozan Antlaşması imzalandı.

29 Ekim 1923 Türkiye Cumhuriyeti ilan edildi. Yeni Türk devletinin ilk cumhurbaşkanlığına oybirliğiyle Gazi Mustafa Kemal seçildi.

18 Ocak 1924 İstanbul'da Milli Türk Ticaret Birliği Kongresi toplandı.

1 Nisan 1924 Ergani Bakır İşletmeleri devletleştirildi.

3 Nisan 1924 1908 Temmuz'undan 1923 sonuna kadar devlet alacak ve borçlarını tasfiye eden kanun TBMM'de kabul edildi.

21 Nisan 1924 Ziraat Bankası'nın üreticilere kredi açmasına ilişkin kanun kabul edildi.

23 Nisan 1924 Anadolu-Bağdat Demiryolu'nun devletçe satın alınmasını öngören kanun kabul edildi.

14 Mayıs 1924 Türkiye Taş Kömürü Kurumu Zonguldak'ta kuruldu. Taşkömürü üretimi ve maden işleme üniteleriyle entegre bir tesise sahip olan TTK, Zonguldak'ın da sembolü haline geldi. Türkiye taşkömürü ihtiyacının büyük bir bölümü de bu fabrika tarafından sağlanıyor.

24 Mayıs 1924 Devlet Demiryolları Müdüriyet Umumiyesi (genel müdürlüğü) kuruldu.

3 Ağustos 1924 Cumhuriyet döneminin ilk madeni paraları tedavüle çıktı.

4 Ağustos 1924 Lozan Antlaşması yürürlüğe girdi.

26 Ağustos 1924 "Türkiye İş Bankası" kuruldu. 1 milyon sermayesi olan bankanın genel müdürlüğüne Celal Bey (Bayar) getirildi.

17 Eylül 1924 Türkiye Tütüncüler Bankası ve Yaşarbank kuruldu.

21 Eylül 1924 Samsun-Çarşamba Demiryolu'nun temeli atıldı.

10 Ekim 1924 Ankara-Sivas Demiryolu'nun yapımına başlandı.

23 Ekim 1924 Türkiye, Uluslararası Eşya Taşımacılığı Antlaşması'nı imzaladı.

1 Ocak 1925 Türkiye Lozan Antlaşması'nın ilgili hükmü uyarınca "gümrük vergisi" uygulamasına başladı.

19 Ocak 1925 Yol Mükellefiyeti Kanunu TBMM'de kabul edildi. Bakanlar Kurulu, gümrük vergisinin kapsamına Amerikan mallarının da alınmasını kararlaştırdı.

16 Şubat 1925 Havacılığı yaygınlaştırmak, ordunun hava gücünü artırmak amacıyla "Türk Tayyare Cemiyeti" kuruldu. Cemiyet, daha sonra Türk Hava Kurumu adını alacaktır.

17 Şubat 1925 Osmanlı İmparatorluğu döneminde üreticiyi büyük sıkıntıya sokan, ürünün değerinin onda birini devlete vermeyi zorunlu kılan "aşar vergisi" kaldırıldı.

1 Mart 1925 Fransız tütün rejisi devletleştirildi.

8 Mart 1925 Cumhuriyet döneminin ilk milli sigorta şirketi olan "Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi" kuruldu.

31 Mart 1925 Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi kuruldu. Daha sonra Türkiye İş Bankası'nın kontrolüne giren sigorta şirketi hayat sigortası dışı bütün branşlarda faaliyet gösteriyor.

5 Nisan 1925 Türkiye'de şeker fabrikaları kurulmasına ilişkin kanun kabul edildi.

16 Nisan 1925 Kütahya-Tavşanlı Demiryolu'nun yapımına ilişkin kanun kabul edildi.

17 Nisan 1925 Ankara-Yahşihan demiryolu hattı genişletilerek hizmete açıldı.

19 Nisan 1925 Sanayi ve Maadin (Madenler) Bankası'nın kurulmasına ilişkin kanun kabul edildi.

22 Nisan 1925 Ticaret ve sanayi odaları kurulmasını öngören kanun kabul edildi.

5 Mayıs 1925 Ankara'da uzmanların "burada ot bile bitmez" dediği alanda, Atatürk'ün isteğiyle "Gazi Orman Çiftliği'nin" kurulmasına başlandı.

14 Haziran 1925 Cumhuriyet'in ilk şeker fabrikası, Alpullu'da üretime başladı.

1 Temmuz 1925 Paris'te Osmanlı borçlarının ödenmesi ile ilgili komisyon çalışmaya başladı.

29 Temmuz 1925 İstanbul'da "liman işçileri inhisarı" kuruldu.

5 Ağustos 1925 İzmir Liman ve Körfez İşleri İnhisarı TAŞ kuruldu.

14 Ağustos 1925 Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk posta pulları tedavüle çıkarıldı.

15 Ağustos 1925 Kayseri'de tayyare ve motor fabrikası kurulması için çalışmalar başlatıldı.

1 Ekim 1925 Bursa Dokuma Fabrikası'nın temeli atıldı. Bursa'da faaliyet gösteren şirket, ipek üretimi yapıyor.

5 Ekim 1925 İlk 'cumhuriyet altını' İstanbul Darphanesi'nde basıldı.

14 Ekim 1925 Türkiye'nin ilk betonarme köprüsü Menderes Nehri üzerinde yapıldı. Köprü 75 metre uzunluğunda.

12 Aralık 1925 Ankara-Ereğli demiryolunun yapımına ilişkin kanun kabul edildi.

20 Aralık 1925 Yeşilhan, Yerköy demiryolu hattı işletmeye açıldı.

22 Aralık 1925 Alpullu Şeker Fabrikası'nın temeli atıldı.

26 Aralık 1925 Türkiye'de uluslararası takvim ve saatin kullanılmasına ilişkin kanun kabul edildi.

1 Ocak 1926 Gece yarısından itibaren uluslararası takvim ve saati kullanılmaya başlandı.

8 Ocak 1926 Emlak ve Eytam (Yetimler) Bankası kuruldu.

9 Ocak 1926 Türkiye'de piyango düzenleme hakkını Tayyare Cemiyeti'ne veren kanun kabul edildi.

12 Ocak 1926 Tedavülde bulunan Osmanlı banknotlarının yerine yeni banknot çıkarılmasına ilişkin kanun kabul edildi.

14 Ocak 1926 Mali yılın 1 Mart yerine 1 Haziran'da başlamasına ilişkin kanun kabul edildi. Borçlanma Kanunu TBMM'de kabul edildi.

25 Ocak 1926 Şeker, petrol ve benzin tekeli hakkında kanun TBMM'de kabul edildi.

1 Şubat 1926 Ankara-Eskişehir Demiryolu'ndaki ilk istasyon olan Gazi İstasyonu törenle açıldı.

13 Şubat 1926 Savurganlıkla mücadele amacıyla "Men-i İsrafat Kanunu" kabul edildi.

17 Şubat 1926 Türk Medeni Kanunu kabul edildi.

18 Şubat 1926 Türkiye ile Amerika arasında geçici ticaret antlaşması imzalandı.

27 Şubat 1926 Temettü vergisi yerine kazanç vergisi alınmasına ilişkin kanun kabul edildi.

11 Mart 1926 Türkiye ile Sovyetler Birliği arasında ticaret antlaşması imzalandı.

17 Mart 1926 Kayseri-Ulukışla demiryolunun yapılmasını öngören kanun kabul edildi.

22 Mart 1926 İçki İnhisarı'nın (tekelinin) devlete ait olmasını öngören kanun kabul edildi.

24 Mart 1926 Türkiye'de petrol arama çalışmalarının ve petrol kuyuları işletmesinin devlet tarafından yapılmasına ilişkin kanun kabul edildi.

25 Mart 1926 Türkiye ile Almanya arasında geçici ticaret antlaşması imzalandı.

1 Nisan 1926 İstanbul Borsası Bahçekapı'daki 4. Vakıf Han'a taşındı.

19 Nisan 1926 Türk karasularında deniz nakliyatı, yolcu taşımacılığı ve her türlü liman hizmetlerinin Türk bandıralı gemiler tarafından yapılmasına ilişkin kanun kabul edildi. Yabancılara verilen imtiyazlar iptal edildi. Kabotaj Kanunu 1 Temmuz 1926'da yürürlüğe girdi.

30 Nisan 1926 Samsun-Kavak demiryolu hizmete girdi.

3 Mayıs 1926 Devlet İstatistik Umum Müdürlüğü kuruldu.

22 Mayıs 1926 Emlak ve Eytam Bankası Kanunu TBMM'de kabul edildi.

29 Mayıs 1926 Ankara'da otomatik telefon şebekesi kurulmasına ilişkin kanun kabul edildi.

2 Haziran 1926 Türkiye ile Finlandiya arasında ticaret antlaşması imzalandı.

12 Haziran 1926 Genç Türkiye Cumhuriyeti'ni tanıtmak amacıyla "yüzer sergi" haline dönüştürülen Karadeniz Gemisi İstanbul'dan hareket etti. İsveç'e kadar gidip dönecek olan gemide yerli ürünler ve çeşitli sanat eserleri sergilendi. Gemi uğradığı limanlarda halkın ziyaretine açıldı.

17 Haziran 1926 Kadıköy Su Şirketi devletleştirildi.

28 Haziran 1926 Yeni Ticaret Kanunu kabul edildi.

1 Temmuz 1926 Kabotaj Kanunu yürürlüğe girdi. Bu tarih, daha sonra bayram olarak kutlanacaktır. Türk Ceza Kanunu yürürlüğe girdi.

21 Temmuz 1926 İstanbul Tramvay Şirketi'nin imtiyaz süresi uzatıldı.

11 Eylül 1926 Ankara otomatik telefon santralı hizmete girdi.

4 Ekim 1926 Medeni Kanun yürürlüğe girdi. Borçlar Kanunu yürürlüğe girdi. Ticaret Kanunu yürürlüğe girdi.

6 Ekim 1926 Kayseri Uçak ve Motor Fabrikası açıldı.

26 Kasım 1926 Alpullu Şeker Fabrikası işletmeye açıldı.

17 Aralık 1926 Uşak Şeker Fabrikası işletmeye açıldı.

20 Aralık 1926 Türkiye-Macaristan Ticaret Antlaşması imzalandı.

25 Aralık 1926 Samsun Limanı'nın inşasına ilişkin kanun TBMM'de kabul edildi.

28 Ocak 1927 Eczacılar Kanunu kabul edildi.

10 Nisan 1927 Kentlerde binalara numara, sokak ve caddelere ad verilmesine ilişkin kanun kabul edildi.

27 Nisan 1927 İstanbul Radyosu ilk yayınını yaptı.

29 Nisan 1927 Yerköy-Kayseri demiryolu hattı işletmeye açıldı.

4 Mayıs 1927 Türkiye ile İsviçre arasında Ticaret Antlaşması imzalandı.

21 Mayıs 1927 Muamele Vergisi Kanunu kabul edildi.

26 Mayıs 1927 Muhasebe-i Umumi Kanunu kabul edildi.

28 Mayıs 1927 Teşvik-i Sanayi Kanunu kabul edildi.

29 Mayıs 1927 Ankara-Kayseri demiryolu hizmete girdi.

31 Mayıs 1927 Devlet Demiryolları ve Limanları İdare-i Umumiyesi kuruldu. Türkiye ile Çekoslovakya arasında Ticaret ve İkamet Antlaşması imzalandı.

18 Haziran 1927 Hukuk usulü muhakemelerine ilişkin kanun kabul edildi.

20 Haziran 1927 Tarım okulları kurulmasını öngören kanun kabul edildi. Memurların maaş kanunu kabul edildi.

25 Haziran 1927 Yüksek İktisat Meclisi (Ali İktisat Meclisi) kurulmasını öngören kanun kabul edildi. Sigorta şirketlerinin denetimini öngören kanun kabul edildi.

28 Ağustos 1927 Türkiye, Belçika, Lüksemburg Ticaret Antlaşması imzalandı.

9 Eylül 1927 Samsun-Havza demiryolu hattı işletmeye açıldı. İzmir'de daha sonraları Uluslararası İzmir Fuarı'nın çekirdeğini oluşturacak olan "9 Eylül sergisi" açıldı.

15 Eylül 1927 Eskişehir Bankası kuruldu. Banka daha sonra "Esbank" adını alacak.

10 Ekim 1927 Memurlara maaşları ilk kez peşin ödendi.

28 Ekim 1927 Türkiye Cumhuriyeti'nde ilk nüfus sayımı yapıldı. Ülkede 13 milyon 648 bin 270 kişinin yaşadığı, bunun yarıdan fazlasını kadınların oluşturduğu belirlendi.

6 Kasım 1927 Bünyan dokuma fabrikası işletmeye açıldı.

21 Kasım 1927 Samsun-Amasya demiryolu hattı işletmeye açıldı.

5 Aralık 1927 Cumhuriyet döneminin ilk kâğıt paraları tedavüle çıkarıldı.

1 Ocak 1928 Haydarpaşa-Pendik arasında banliyö seferleri yapan "Anadolu Demiryolları Şirketi" devlet tarafından satın alındı.

15 Ocak 1928 Kayseri-Sivas demiryolunun devlet tarafından yapılması kararlaştırıldı.

16 Ocak 1928 İktisat vekâletinin kuruluşuna ilişkin kanun TBMM'de kabul edildi.

2 Şubat 1928 Ankara Çimento Fabrikası açıldı.

4 Şubat 1928 Türkiye-İsveç Ticaret Antlaşması imzalandı.

12 Şubat 1928 Türkiye ile Macaristan arasında Ticaret Antlaşması imzalandı.

1 Mart 1928 Yüksek İktisat Şûrası çalışmalarına başladı.

12 Mart 1928 Türkiye-Estonya Ticaret Antlaşması imzalandı.

14 Nisan 1928 Yargıtay Kuruluş Kanunu kabul edildi.

6 Mayıs 1928 Sirkeci ile Haydarpaşa arasında feribot işletilmesini öngören kanun kabul edildi.

17 Mayıs 1928 Hıfzısıhha Enstitüsü kuruldu.

24 Mayıs 1928 Uluslararası rakamların kullanılmasına ilişkin kanun kabul edildi.

13 Haziran 1928 Paris'te Türkiye Cumhuriyeti ile Duyun-u Umumiye İdaresi hamilleri arasında borçların ödenme biçimi ve süreci hakkında sözleşme imzalandı.

23 Ağustos 1928 Amasya-Zile demiryolu hizmete girdi.

2 Eylül 1928 Kütahya-Tavşanlı demiryolu hizmete girdi.

4 Eylül 1928 İkinci İzmir Sergisi açıldı. Sergi 20 Eylül'e kadar açık kalacak.

1 Aralık 1928 İkinci İktisat Şûrası toplandı.

31 Aralık 1928 Haydarpaşa - Eskişehir - Konya ve Yenice - Mersin Demiryolu'nun devlet tarafından satın alınmasına ilişkin antlaşma bir yasayla onaylandı.

5 Ocak 1929 Anadolu-Bağdat ve Mersin-Tarsus demiryolu ile Haydarpaşa Limanı devletleştirildi. Bağdat demiryolu imtiyazı 1902 yılında "Anadolu Demiryolları Şirketleri"ne verilmişti.

24 Mart 1929 İcra ve İflas Kanunu kabul edildi.

25 Mart 1929 Piyasadaki banknotların değerinin tespiti hakkındaki kanun kabul edildi.

4 Nisan 1929 Yerli malı kullanımını teşvik amacıyla düzenlenen yerli mallar haftası ilk kez kutlandı.

16 Mayıs 1929 Menkul Kıymetler ve Kambiyo Borsaları Kanunu TBMM'de kabul edildi. Kanun 30 Mayıs 1929'da Resmi Gazete'de yayımlandı.

28 Mayıs 1929 Tarım Kredi Kooperatifleri Kuruluş Kanunu kabul edildi.

2 Haziran 1929 Yol ve köprüler yapımına ilişkin kanun TBMM'de kabul edildi.

8 Haziran 1929 Anadolu'daki topraksız köylülere devlet tarafından toprak verilmesine ilişkin kanun kabul edildi. Sanayi Koruma Kanunu kabul edildi.

11 Haziran 1929 Türkiye-Romanya Ticaret ve Seyrüsefer antlaşması imzalandı.

1 Temmuz 1929 İstanbul-Ankara telefon hattı hizmete girdi.

2 Temmuz 1929 Üsküdar, Kadıköy ve çevresinde tramvay çalıştırma hakkı "Üsküdar ve Havalisi Halk Tramvayları Şirketi'ne" verildi.

5 Temmuz 1929 Mersin-Adana demiryolu devletleştirildi.

11 Ağustos 1929 "Türk Yerli Mallar Sergisi" İstanbul'da Galatasaray lisesi'nde açıldı. Sergi 25 Ağustos'a kadar açık kalacak.

12 Ağustos 1929 Türkiye ile Finlandiya arasında ticaret antlaşması imzalandı.

29 Ağustos 1929 Türkiye ile Fransa arasında ticaret antlaşması imzalandı.

2 Eylül 1929 Kütahya-Emirler demiryolu hattı işletmeye açıldı.

4 Eylül 1929 İcra ve İflas Kanunu yürürlüğe girdi.

9 Eylül 1929 Fevzi Paşa-Gölbaşı demiryolu hizmete girdi.

27 Eylül 1929 Türkiye ile İsveç arasında ticaret antlaşması imzalandı.

1 Ekim 1929 Türkiye ile Amerika arasında ticaret antlaşması imzalandı.

24 Ekim 1929 New York Borsası'nda "Kara Cuma" ve 1929 dünya krizi patlak verdi.

25 Ekim 1929 Osmanlı Ceza Kanunu yürürlükten kaldırıldı. İstanbul'la Berlin arasında "Hava Postası" seferleri başladı.

12 Kasım 1929 Kayseri-Gemerek demiryolu hizmete girdi.

26 Kasım 1929 Türkiye ile Sovyetler Birliği arasında geçici ticaret antlaşması imzalandı.

18 Aralık 1929 Milli İktisat ve Tasarruf Cemiyeti kuruldu.

21 Aralık 1929 Türkiye ile İrlanda arasında geçici ticaret antlaşması imzalandı.

1 Şubat 1930 Kayseri-Sarıkışla demiryolu hizmete girdi.

3 Şubat 1930 İstatistik Umum Müdürlüğü Kuruluş Yasası kabul edildi. Kuruluş, 1962 yılında enstitüye dönüştürülecektir.

22 Şubat 1930 "Türk Parasının Değerini Koruma Kanunu" kabul edildi.

11 Mart 1930 Emirler-Balıköy demiryolu hattı işletmeye açıldı.

21 Nisan 1930 Milli Sanayi Numune Sergisi Ankara'da açıldı.

22 Nisan 1930 Ankara'da sanayi kongresi toplandı.

21 Mayıs 1930 Türkiye ile Macaristan arasında ticaret antlaşması imzalandı. Bunu Türkiye-Bulgaristan (27 Mayıs) ve Türkiye-Danimarka (31 Mayıs) ticaret antlaşmaları izledi.

1 Haziran 1930 İstanbul'da Galata Köprüsü'nden geçenlerden alınmakta olan ve "müruriye" adı verilen geçiş ücreti kaldırıldı.

9 Haziran 1930 Tütün tekeli hakkında kanun TBMM'de kabul edildi.

11 Haziran 1930 T.C Merkez Bankası Kuruluş Kanunu kabul edildi. Yasa ile banknot çıkarma hakkı Maliye Bakanlığından alınarak Merkez Bankası'na verildi.

19 Haziran 1930 Ticarette tağşişin meni ve ihracatın murakabesi hakkında kanun TBMM'de kabul edildi.

22 Haziran 1930 Türkiye ile Avusturya arasında ticaret ve hukuk antlaşması imzalandı.

11 Ağustos 1930 Zile-Kunduz demiryolu hattı işletmeye açıldı.

30 Ağustos 1930 tamamlanan Ankara-Sivas demiryolu ulaşıma açıldı.

14 Ocak 1931 Ankara'da Ziraat Kongresi toplandı.

17 Ocak 1931 Türkiye-Çekoslovakya ticaret antlaşması imzalandı.

15 Mart 1931 Gölbaşı-Malatya demiryolu hizmete girdi.

16 Mart 1931 Türkiye-Norveç ikamet, ticaret ve seyrüsefer antlaşması imzalandı.

26 Mart 1931 Türkiye'de uluslararası ölçülerin kullanılmasını öngören kanun kabul edildi.

21 Nisan 1931 Ankara'da Milli İktisat ve Tasarruf Cemiyeti Kongresi toplandı.

23 Nisan 1931 Kütahya-Balıkesir demiryolu hizmete girdi. Fevzi Paşa-Malatya demiryolu hizmete girdi. Irmak-Çankırı demiryolu hizmete girdi.

1 Haziran 1931 Bursa-Mudanya demiryolu devlet tarafından satın alındı. (Daha sonraları bu hat sökülecektir.)

2 Haziran 1931 Devlet Denizyolları İdaresi'yle liman işletmesi birbirinden ayrıldı.

20 Haziran 1931 Sakarya Köprüsü ulaşıma açıldı.

22 Temmuz 1931 İthalat sınırlamaları sistemine ilişkin kanun TBMM'de kabul edildi.

24 Temmuz 1931 Gümrük Muhafaza Genel Komutanlığı kurulmasını öngören kanun kabul edildi.

25 Temmuz 1931 Yeni Basın Kanunu kabul edildi.

3 Ekim 1931 Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası faaliyete geçti.

19 Kasım 1931 Merkez Bankası altın rezervi yapıyor. 3 milyon dolarlık altın satın alındı.

28 Kasım 1931 İktisadi durum ve alınan önlemler hakkında İktisat Vekili Mustafa Şeref Bey TBMM'de konuştu.

30 Kasım 1931 İktisadi Buhran Vergisi Kanunu TBMM'de kabul edildi.

29 Aralık 1931 Gümrük ve İnhisarlar Bakanlığı'nın kuruluş kanunu kabul edildi. Bu tarihten itibaren bir gün sonra da Tarım Bakanlığı'nın kurulmasına ilişkin kanun kabul edilecek.

1 Şubat 1932 Ankara'da birinci tütün kongresi toplandı.

31 Mart 1932 İstanbul-Paris direkt telefon hattı açıldı.

13 Mayıs 1932 Ankara'da Milli Sanayi Sergisi açıldı.

15 Mayıs 1932 İstanbul'da Balkan tütün kongresi toplandı.

29 Mayıs 1932 Takas Komisyonu teşkili hakkında kanun TBMM'de kabul edildi.

3 Temmuz 1932 Devlet Sanayi Ofisi Kanunu TBMM'de kabul edildi.

10 Temmuz 1932 Türkiye Sanayi Kredi Bankası kuruldu.

18 Temmuz 1932 Türkiye, Cemiyet-i Akvam'a (Birleşmiş Milletler'e) 56. üye olarak davet edildi.

31 Ağustos 1932 Kunduz-Kalın demiryolu hattı işletmeye açıldı.

9 Eylül 1932 Celal Bayar iktisat vekilliğine atandı.

26 Eylül 1932 Tayyareci Vecihi Bey (Hür kuş), pilot yetiştirmek amacıyla Yeşilköy'de özel tayyare mektebi açtı.

3 Ekim 1932 Hükümet İzmir Rıhtım Şirketi'ni satın aldı.

30 Kasım 1932 Ulukışla-Niğde demiryolu hizmete açıldı.

16 Aralık 1932 Samsun-Sivas demiryolu hizmete açıldı

1 Ocak 1933 Yeni Ölçüler yasası uygulanmaya başlandı. Arşın, okka, zira gibi ölçüler tarihe karıştı.

12 Ocak 1933 Dâhili İstikraz Kanunu TBMM'de kabul edildi.

3 Şubat 1933 İstanbul'la Ankara arasında deneme niteliğinde uçak seferleri yapıldı.

4 Şubat 1933 Eskişehir Şeker Fabrikası'nın temeli atıldı.

1 Nisan 1933 Afyon-Antalya demiryolunun inşasına ilişkin kanun TBMM'de kabul edildi.

15 Nisan 1933 Samsun-Çarşamba demiryolu hattı hükümetçe satın alındı.

22 Nisan 1933 Türkiye Cumhuriyet ile Osmanlı Duyun-u Umumiye (genel dış borçlar) İdaresi arasında imzalanan antlaşma ile Osmanlı dönemi borçlarının tasfiyesine başlandı.

27 Nisan 1933 Adana-Fevzi Paşa demiryolu devletleştirildi.

2 Mayıs 1933 Niğde-Boğaz köprü demiryolu ulaşıma açıldı.

8 Mayıs 1933 Türkiye ile Yunanistan arasında ticaret antlaşması imzalandı.

20 Mayıs 1933 Milli Savunma Bakanlığı'na bağlı olarak "Havayolları Devlet İşletmesi İdaresi" kuruldu. Türk Hava Yolları kuruldu. Kuruluş yurt içi ve dışı her türlü hava taşımacılığı yapıyor.

30 Mayıs 1933 Mevduat'ı Koruma Kanunu TBMM'de kabul edildi.

31 Mayıs 1933 İstanbul'da Darülfünun'un kaldırılmasını ve yeni bir üniversite kurulmasını öngören kanun kabul edildi.

3 Haziran 1933 Sümerbank'ın kurulmasına ilişkin kanun TBMM'de kabul edildi.

8 Haziran 1933 Halk Bankası ve Halk Sandıkları Kanunu kabul edildi. Ödünç Para verme Kanunu TBMM'de kabul edildi.

1 Temmuz 1933 TBMM'nin kabul ettiği kanunla "Türkiye Seyrüsefain İdaresi'nde reorganizasyona gidildi." İdare Akay İdaresi (Adalar, Kadıköy, Yalova), Denizyolları Müdürlüğü (Uzak Hatlar), Fabrika ve Havuzlar Müdürlüğü olmak üzere üçe ayrıldı. Bunun yanı sıra Gemi Kurtarma AŞ kuruldu.

11 Temmuz 1933 Sümerbank resmen faaliyete geçti.

1 Eylül 1933 Denizyollarında devletçe işletme tekeli başladı.

20 Eylül 1933 Ulukışla-Kayseri demiryolu ulaşıma açıldı. Böylece Akdeniz'le Karadeniz demiryoluyla birleşti.

7 Ekim 1933 Turhal Şeker Fabrikası'nın temeli atıldı.

2 Kasım 1933 Telgraf şirketi devlete devredildi.

1 Aralık 1933 İktisat vekâletince hazırlanan "birinci beş yıllık sanayi planı" başbakanlığa sunuldu.

4 Aralık 1933 Eskişehir Şeker Fabrikası kuruldu. Bölge çiftçisinin ürettiği pancarları işleyerek şeker üretimi gerçekleştiriyor.

5 Aralık 1933 Eskişehir Şeker Fabrikası üretime başladı.

9 Şubat 1934 Türkiye, Romanya, Yunanistan, Yugoslavya arasında Balkan Paktı imzalandı.

12 Şubat 1934 Samsun'da Yumurtacılık Kongresi toplandı.

18 Şubat 1934 İstanbul-Ankara arasında ilk düzenli uçak seferleri başladı.

1 Mart 1934 İzmir-Kasaba demiryolu devletleştirildi.

22 Mart 1934 Kazanç Vergisi Kanunu TBMM'de kabul edildi.

15 Nisan 1934 Üreticilerin sorunlarını saptamak amacıyla düzenlenen "2. Tütün Kongresi" Ankara'da başladı.

27 Nisan 1934 Bandırma-Menemen-Manisa demiryolu devletleştirildi.

3 Mayıs 1934 Kayseri Uçak ve Motor Fabrikası'nda yapılan, Türk yapımı ilk uçak, Kayseri-Eskişehir arasındaki deneme uçuşunu başarıyla gerçekleştirdi.

14 Mayıs 1934 İskân Kanunu kabul edildi.

20 Mayıs 1934 Kayseri Bez Fabrikası'nın temeli atıldı.

27 Mayıs 1934 Basmane (İzmir)-Afyon demiryolu devletleştirildi.

1 Haziran 1934 Ortaköy-Bolkuş demiryolu hattı işletmeye açıldı.

2 Haziran 1934 Artırma, Eksiltme ve İhale Kanunu TBMM'de kabul edildi.

16 Haziran 1934 İlk süttozu fabrikası Bursa'da açıldı.

18 Haziran 1934 Liman işlerinin hükümetçe idaresine ilişkin kanun TBMM'de kabul edildi.

30 Haziran 1934 Demiryolu Elazığ'a ulaştı.

23 Temmuz 1934 İstanbul tramvaylarını işleten yabancı şirketin sözleşmesi devlet tarafından feshedildi.

10 Ağustos 1934 Fırat-Yolaçtı demiryolu hattı işletmeye açıldı. Yolaçtı-Elazığ demiryolu hattı işletmeye açıldı.

13 Ağustos 1934 Bakırköy Bez Fabrikası yenilenerek işletmeye açıldı.

14 Ağustos 1934 Genç Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk kâğıt fabrikasının temeli İzmit'te atıldı. İzmit Kâğıt ve Karton Fabrikası'nın yapımı iki yıl sürecek. Paşabahçe Şişe Cam Fabrikası'nın temeli atıldı.

15 Ağustos 1934 Zonguldak sömikok (antrasit) fabrikalarının temeli atıldı. Kömür yıkama fabrikası işletmeye açıldı.

27 Ağustos 1934 Tire-Aydın demiryolu ulaşıma açıldı. Antalya demiryolu hattının temeli atıldı.

2 Eylül 1934 Kadıköy ve Üsküdar tramvayları hizmete girdi.

30 Eylül 1934 Keçiborlu Kükürt, Isparta Gülyağı fabrikaları üretime başladı. İstanbul-Diyarbakır arasında uçak seferleri başladı.

19 Ekim 1934 Turhal Şeker Fabrikası üretime başladı.

20 Kasım 1934 Konya Ereğli Bez Fabrikası'nın temeli atıldı.

18 Aralık 1934 İstanbul Rıhtım, Dok, Antrepo şirketi devlet tarafından satın alındı.

22 Aralık 1934 Tapu Kanunu kabul edildi

21 Şubat 1935 İzmir Havagazı Şirketi devletleştirildi.

18 Nisan 1935 Balkan Ülkeleri Ekonomi Konseyi Ankara'da toplantılarına başladı.

29 Nisan 1935 İstanbul-İzmir telefon hattı açıldı.

1 Mayıs 1935 Aydın demiryolu hükümetçe satın alındı.

21 Mayıs 1935 Ankara'da Tecim ve Endüstri Odaları Kurultayı açıldı.

27 Mayıs 1935 Hafta tatili cumadan pazara alındı. Hafta tatili ve ulusal bayramlar hakkındaki kanun yürürlüğe girdi.

14 Haziran 1935 Amortisman Sandığı Kanunu, Elektrik İşleri Etüt İdaresi Kanunu, Maden Tetkik Arama Enstitüsü Kuruluş Kanunu ve Etibank'ın kurulmasına ilişkin kanun kabul edildi.

17 Haziran 1935 (Bazı kaynaklarda 6 Temmuz) Türkiye'de şeker üretimini rasyonel hale getirmek amacıyla, İş Bankası, Ziraat Bankası ve Sümerbank'ın ortaklığıyla "Türkiye Şeker Fabrikaları AŞ" kuruldu. 22 milyon sermayeli şirkete mevcut 4 şeker fabrikası (Alpullu, Uşak, Eskişehir, Turhal) bağlandı.

1 Temmuz 1935 Aydın demiryolu devletleştirildi.

5 Ağustos 1935 Fevzi Paşa-Ergani demiryolu hizmete girdi.

20 Ağustos 1935 Keçiborlu-Kükürt Fabrikası açıldı.

23 Ağustos 1935 Nazilli Basma Fabrikası'nın temeli atıldı.

15 Eylül 1935 Ergani-Osmaniye demiryolu hattı işletmeye açıldı.

16 Eylül 1935 Kayseri Bez Fabrikası üretime başladı.

1 Ekim 1935 Çankırı-Atkaracalar demiryolu hattı işletmeye açıldı.

10 Ekim 1935 Ankara'da Fındık Kongresi toplandı.

16 Ekim 1935 İnhisarlar İdaresi (Tekel Müdürlüğü) kuruluş kanunu kabul edildi.

20 Ekim 1935 Türkiye Cumhuriyeti'nin ikinci nüfus sayımı yapıldı. Nüfus 16 milyon 158 bin 018 kişi olarak belirlendi.

21 Ekim 1935 Tarım Kredi Kooperatifleri Kanunu kabul edildi.

23 Ekim 1935 Etibank çalışmalarına başladı.

31 Ekim 1935 Ankara Mamak'da Kızılay'ın Zehirli Gaz Maskesi Fabrikası açıldı.

12 Kasım 1935 Irmak-Filyos demiryolu işletmeye açıldı.

22 Kasım 1935 Fevzi Paşa-Diyarbakır demiryolu ulaşıma açıldı.

26 Kasım 1935 Afyon-Isparta demiryolu ulaşıma açıldı.

28 Kasım 1935 Bursa Merinos ve Gemlik Suni İpek fabrikalarının temeli atıldı.

29 Kasım 1935 Paşabahçe Şişe Cam Fabrikası üretime başladı.

10 Aralık 1935 Zonguldak Türk Antrasit Fabrikası işletmeye açıldı.

19 Aralık 1935 Sivas-Eskiköy demiryolu işletmeye açıldı.

10 Ocak 1936 İkinci beş yıllık sanayi planı Ankara'da yapılan "endüstri kongresinde" görüşülerek ilkeleri kabul edildi.

25 Mart 1936 Afyon-Karakuyu demiryolu, bir gün sonra da Bozanönü-Isparta demiryolu ulaşıma açıldı.

9 Nisan 1936 İstanbul telefon şirketi devletleştirildi.

10 Nisan 1936 Türkiye, boğazların statüsünü belirlemek amacıyla ilgili devletlere nota vererek toplantıya çağırdı.

18 Nisan 1936 İzmir Kâğıt Fabrikası'nda ilk kâğıt üretildi.

18 Mayıs 1936 Sivas-Erzurum demiryolunun yapımına başlandı.

25 Mayıs 1936 Havayolları Devlet İşletme İdaresi, İstanbul-Ankara arasında düzenli uçak seferleri başlattı.

29 Mayıs 1936 Türkiye, boğazlar konusunu görüşmek üzere Montrö'de toplanan konferansa davet edildi.

30 Mayıs 1936 Demir İşletmeleri Genel Müdürlüğü kuruldu.

8 Haziran 1936 İşveren-işçi ilişkilerine düzenleyici hükümler getiren İş Kanunu kabul edildi.

9 Haziran 1936 Dış ticarette devlet denetimini sıkılaştıran 19.06.1930 tarih ve 1705 sayılı kanuna ek kanun kabul edildi.

10 Haziran 1936 Van Gölü'nde devletçe gemi işletilmesini öngören kanun kabul edildi.

11 Haziran 1936 Ergani Bakır İşletmesi'nin satın alınmasına dair kanun kabul edildi.

20 Temmuz 1936 Türkiye'nin İstanbul ve Çanakkale boğazları üzerindeki tüm haklarını tanıyan ve kabul eden Montrö Antlaşması imzalandı.

1 Ağustos 1936 Ankara Türk Sigorta AŞ kuruldu.

15 Ağustos 1936 Hudut ve Sahiller Genel Müdürlüğü kuruldu.

8 Eylül 1936 Ankara ve İstanbul Radyo Şirketleri devlet tarafından satın alındı.

9 Eylül 1936 İzmir Fuarı ilk kez Irak, İngiltere ve Sovyetler Birliği'nin katılımıyla uluslararası bir nitelik kazandı.

20 Eylül 1936 Malatya İplik ve Bez Fabrikası AŞ kuruldu.

28 Ekim 1936 Türkiye ile Yugoslavya arasında ticaret antlaşması imzalandı.

29 Ekim 1936 Haliç'de Unkapanı ile Azapkapı arasında kurulan Atatürk Köprüsü ulaşıma açıldı.

1 Kasım 1936 Eskiköy-Çetinkaya ve Yazıhan-Demirhan demiryolu hattı işletmeye açıldı.

3 Kasım 1936 Ankara'da Çubuk Barajı açıldı.

6 Kasım 1936 Günümüzdeki Seka'nın çekirdeğini oluşturan "İzmit Kâğıt ve Karton Fabrikası" hizmete girdi. Yılda 16 bin ton kâğıt üretecek olan fabrika 3 milyon 300 bin liraya mal oldu. Türkiye Selüloz ve Kâğıt Fabrikaları adıyla İzmit'te kurulan kuruluş, selüloz ve kağıt üretimi gerçekleştiriyor.

12 Kasım 1936 Ankara'da Birinci Küçük sanatlar ve Elişleri Kongresi toplandı.

18 Kasım 1936 Filyos-Çatalağzı demiryolu hattı işletmeye açıldı.

28 Kasım 1936 Ereğli Kömür Şirketi'nin devletçe satın alınmasına ilişkin sözleşme imzalandı.

14 Aralık 1936 İstanbul Üniversitesi'ne bağlı İktisat Fakültesi kuruldu. Hitler Almanyası'ndan kaçan Fritz Neumark, Wilhem Rupke, Gerhard Kessler, Alexander Rustov gibi ünlü bilim adamlarının ders vereceği fakülte eğitime 1937 yılında başlayacak

5 Ocak 1937 "Devletçilik" ilkesi yapılan değişiklik sonucu Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nun (Anayasa) 2. Maddesinde yer aldı.

27 Ocak 1937 Hatay'a Birleşmiş Milletler'in gözetimi altında bağımsızlık tanındı. Karar Türkiye ve Hatay'da büyük sevinç yarattı.

8 Şubat 1937 Orman Kanunu kabul edildi.

3 Nisan 1937 Karabük Demir-Çelik Fabrikaları kuruldu. Fabrika halen KARDEMiR adıyla demir çelik üretimi gerçekleştiriyor. Fabrika 1994 yılında sembolik bir fiyata işçilere satıldı. Bu yıl da halka açıldı.

4 Nisan 1937 Ereğli Bez Fabrikası üretime başladı.

25 Mayıs 1937 Malatya Bez Fabrikası'nın temeli atıldı.

4 Haziran 1937 T.C. Ziraat Bankası Kanunu TBMM'de kabul edildi.

6 Haziran 1937 Sivas-Malatya demiryolu Çetinkaya'da birleşti.

11 Haziran 1937 Atatürk, Trabzon'da yaptığı açıklamada çiftliklerini, içindeki bütün gayrimenkulleriyle birlikte milletine bağışladığını bildirdi.

14 Haziran 1937 Tarım Bakanlığı Kuruluş kanunu kabul edildi.

1 Temmuz 1937 Toprakkale - İskenderun, Fevzipaşa - Meydanıekber demiryolları devletleştirildi.

8 Temmuz 1937 Türkiye, İran, Irak ve Afganistan arasında Sadabat Paktı imzalandı.

9 Temmuz 1937 Ankara'da motorlu tayyarecilik okulu açıldı.

12 Ağustos 1937 Çatalağazı-Zonguldak demiryolu hattı işletmeye açıldı.

16 Ağustos 1937 Hekimhan-Çetinkaya demiryolu ulaşıma açıldı.

26 Ağustos 1937 Kozlu Kömür İşletmeleri devletleştirildi.

27 Eylül 1937 İstanbul-Edirne karayolunun Lüleburgaz'a kadar olan bölümü ulaşıma açıldı.

1 Ekim 1937 Çatalağzı-Zonguldak demiryolu ulaşıma açıldı.

9 Ekim 1937 Nazilli Basma Fabrikası Atatürk tarafından açıldı.

15 Ekim 1937 Cumhuriyet'in Türkçe yazılı ilk banknotu tedavüle çıkarıldı.

4 Kasım 1937 Kızılırmak Nehri üzerindeki "Çetinkaya Köprüsü" hizmete girdi.

6 Kasım 1937 Belediyeler Bankası açıldı.

16 Kasım 1937 İran ve İran sınırlarına ulaşacak olan Diyarbakır-Cizre demiryolunun temeli atıldı.

20 Kasım 1937 Sivas-Divriği demiryolu hizmete girdi.

29 Kasım 1937 Hatay'da bağımsızlık statüsü yürürlüğe girdi.

27 Aralık 1937 Denizbank Kuruluş Kanunu kabul edildi.

7 Ocak 1938 Halk Bankası ve Halk Sandıkları Kuruluş Kanunu kabul edildi.

12 Ocak 1938 Türkiye-Letonya ticaret antlaşması imzalandı.

14 Ocak 1938 Dışişleri Bakanlığı kuruluş kanunu kabul edildi.

21 Ocak 1938 Yalova Termal Otel açıldı.

24 Ocak 1938 İzmir telefon işletmesi devletleştirildi.

1 Şubat 1938 Gemlik Suni İpek Fabrikası açıldı.

2 Şubat 1938 Bursa'da Sümerbank Merinos kuruldu.

10 Şubat 1938 Gölcük'te yeni bir tersane kurulmasına ilişkin kanun kabul edildi.

1 Nisan 1938 İstanbul Borsası üç yıl süreyle kapatıldı. Ankara'da "Kambiyo Esham ve Tahvilat Borsası" açıldı.

14 Nisan 1938 Üsküdar ve Kadıköy Su Şirketi devletleştirildi.

17 Mayıs 1938 Divriği demir madenleri üretime başladı.

23 Mayıs 1938 Türkiye Halk Sandığı kuruldu. İstanbul Elektrik Şirketi devletleştirildi.

3 Haziran 1938 "Devlet Havayolları Umum Müdürlüğü" kuruluş kanunu kabul edildi. (Resmi Gazete'de 14 Haziran'da yayınlandı.)

15 Haziran 1938 Noter Kanunu kabul edildi.

17 Haziran 1938 Sermayesinin tamamı devlet tarafından verilmek suretiyle kurulan İktisadi Teşekküllerin Teşkilatı ile idare murakabeleri hakkında kanun TBMM'de kabul edildi.

24 Haziran 1938 Toprak Mahsulleri Ofisi kuruluş kanunu kabul edildi.

10 Temmuz 1938 İzmit Klor Fabrikası'nın temeli atıldı.

20 Temmuz 1938 Fiskobirlik kuruldu. Giresun ve Ordu bölgesinde yetiştirilen fındığı alarak tesislerinde işleyen ve dış pazarlara satan Fiskobirlik, dünya fındık piyasasında da önemli bir söz sahibi.

15 Ağustos 1938 Divriği-İliç demiryolu hizmete girdi.

24 Ağustos 1938 Murgul Bakır İşletmesi Etibank tarafından satın alındı.

10 Ekim 1938 Ankara-Erzurum demiryolu hattı Erzincan'a ulaştı.

28 Ekim 1938 Ankara Radyosu yeni ve modern binasında yayına başladı.

[GÜLER TÜRK]

Tamamen Türkiye gerçeklerinden doğmuş, Türk'e has bir ekonomi politikasının verimli sonuçları.
1923-1929 Yılları açık ekonomide yeniden yapılanma
1930-1939 Arası korumacı-devletçi yaklaşımdır.

1929 Dünya Ekonomik Krizine rağmen Atatürk dönemi Türk iktisat tarihinin altın çağıdır. Çünkü Atatürk bir ekonomi dehası idi.
Şimdi öyle mi? Ben doğdum doğalı 24 Ocak 1980, 5 Nisan 1994 ve Şubat 2001 krizlerini gördüm. Başbakan ve saz arkadaşları piyasada satılmayan malları sepet yaptılar. Üç haneli enflasyonu tek haneye düşürdük diye milleti uyutuyorlar. Günümüz Türkiye ekonomik sıkıntısına durgunluk içinde enflasyon (stagflasyon) denir. Bunların hepsi eğitimli televoleci iktisatçı...

[Kür Şad]

GÜLER TÜRK´adlı üyeden Alıntı

Tamamen Türkiye gerçeklerinden doğmuş, Türk'e has bir ekonomi politikasının verimli sonuçları.
1923-1929 Yılları açık ekonomide yeniden yapılanma
1930-1939 Arası korumacı-devletçi yaklaşımdır.

1929 Dünya Ekonomik Krizine rağmen Atatürk dönemi Türk iktisat tarihinin altın çağıdır. Çünkü Atatürk bir ekonomi dehası idi.

Şimdi öyle mi? Ben doğdum doğalı 24 Ocak 1980, 5 Nisan 1994 ve Şubat 2001 krizlerini gördüm. Başbakan ve saz arkadaşları piyasada satılmayan malları sepet yaptılar. Üç haneli enflasyonu tek haneye düşürdük diye milleti uyutuyorlar. Günümüz Türkiye ekonomik sıkıntısına durgunluk içinde enflasyon (stagflasyon) denir. Bunların hepsi eğitimli televoleci iktisatçı...

Başbuğ Atatürk'ün 15 yılda sağladığı müthiş kalkınma hareketini ondan sonra gelen hiçbir hükümet devam ettiremedi. Hepsinin kendilerine göre hataları vardı. Fakat Türkiye'nin ekonomik anlamda bağımsızlığını kaybetmesi ilk olarak Menderes ve Özal ile başlamış, Tayyip Erdoğan'la nihâyet bulmuştur. AKP hükümeti, Türk siyasî tarihinde ekonomik yönden en başarısız, en beceriksiz ve en kabiliyetsiz olanıdır. Sizin de söylediğiniz gibi bunlar uyduruk iktisâtçı. Kendilerinin uydurduğu gerçek olmayan rakamsal verilere herkesin inanmasını bekliyorlar. 2008 yılı bütçe görüşmelerini tâkip ettim. AKP'lilere göre ekonominin durumu oldukça iyiymiş. Hızlı bir kalkınma ivmesi sağlanarak, ülke ekonomik refaha kavuşmuş. Bir insan iktisâtçı olmasa da biraz araştırma ve gözlemle bu adamların söylediklerinin hiçbirinin gerçek olmadığını anlayabilir. Kısa zaman önce dünyanın önemli yatırım bankalarından ABN Ambroya, Türkiye'de sanayinin küçüldüğünü, siparişlerin azaldığını, büyümede ciddî gerileme ve kriz sinyâli görüldüğünü, cari açığın hızla arttığını, bütçenin önemli kısmının faiz ödemelerini karşıladığını ve kayıt dışı ekonominin hâlâ kontrol altına alınamadığını içeren geniş kapsamlı bir rapor hazırlamıştı. Tabiî bunlar Aydın Doğan ve TMSF medyası tarafından haber yapılmadı. Böylece insanlar ekonominin gerçek durumdan haberi olmadı.

Bu yıl büyüme oranı son çeyrekte 3.9 civarında kaldı. Türkiye'nin nüfusuna göre bu büyüme oranı başarı sayılamaz. Zaten bu büyüme rakamı yeterli olmadığı için işsizlik hızla artıyor, ekonomik kriz risk yükseliyor. AKP kurmayları bu büyüme rakamlarını başarı olarak takdim ediyorlar. Yabancıların ülkeye soktukları sıcak para ülkeyi terk ettiğinde 2001 krizini arayacağımıza hiç kimsenin şüphesi olmasın. Merkez Bankası'nın uyguladığı yüksek faiz politikası ve yüzde 7 civarında faiz dışı fazla verme hedefi karşısında gerçek bir büyüme sağlanamayacağı gibi buna bağlı olarak istihdam artmayacaktır. Küresel ekonomi çeteleri tarafından dayatılan yüzde 7 civarındaki faize bir çare bulanamadığı takdirde Türkiye'nin borcu da artmaya devam edecektir ve yatırıma yönelik hiçbir adım atılamayacaktır.

Tablo çok kötü... Ekonomi küçülüyor; cari, dış ticaret, bütçe açığı hızla büyüyor. Bu yıl aşağı yukarı 40 milyar dolar civarında çıkması beklenen cari açık yine uluslar arası finans çevrelerinin yardımı ile giderilecek. Bu durum ne zamana kadar sürecek merak ediyorum ben. Fakat çok net bir şey var; haftada bir milyar dolar faiz ödeyen bir ekonomik yapının kısa süre içinde çökmesi sürpriz olmayacaktır.

[GÜLER TÜRK]

Hatta ekonomide bozulmayı İnönü dönemine kadar götürebiliriz. Pasif siyasi anlayışı Atatürk'ten kalan ekonomik kalkınmayı devam ettiremedi. 2. Dünya Savaşı'da bahanesi oldu.
Birbirine benzer zincirin halkaları gibi hatalar, teslimiyetçi zihniyet, siyasi bencillikler biribirini kovaladı gitti.

Bugün borsa 50000'leri aşmış olabilir. Bu ekonomide bir hayat belirtisi değildir. Doların 1 ytl sınırında olmasıda hükümetin anlattığının aksine sağlıklı bir durum değildir. 2001 krizine nasıl Türk lirasının aşırı değer kaybetmesiyle girdiysek doların aşırı değer kayebetmeside sıkıntı yaratır. Ekonomide amaç dengedir. Doğaldır ekonomide tam bir denge sağlanması güçtür. Hedef dünya ekonomik krizlerine karşı güçlü bir ekonomiye sahip olmak, üretime yön vermek, milli bir iktisat politikası uygulamak. Malesef ülkemizin ekonomisi dünya krizlerinden en kolay etkilenen ekonomileri arasında. Bir günde zenginin daha zengin olduğu, fakirin daha da fakirleştiği ülke. Sağlam bir ekonomi meteoroloji raporu gibidir. Yani sonrasını görebilirsin. Bizde ise inşallahla maşallahla gidiyoruz.
Bahsettiğiniz gibi durum vahim. Millet at gözlüğüyle bakıyor, hükümet pembe gözlükle. Ekonomi iteleyerek giden arabalar gibi. Gizli zamlar, haraç mezat özelleştirme, borçlanma derken üstüne saten örtü örtülmüş kırık masa gibi idare ediyorlar. Kayıt dışı ekonomiye çare olarak öğrencilere fiş toplatarak tombala oynayan bir hükümet nerde görülmüş? Malesef kurunun yanında yaş da yanıyor.

[Kür Şad]

GÜLER TÜRK´adlı üyeden Alıntı

Hatta ekonomide bozulmayı İnönü dönemine kadar götürebiliriz. Pasif siyasi anlayışı Atatürk'ten kalan ekonomik kalkınmayı devam ettiremedi. 2. Dünya Savaşı'da bahanesi oldu. Birbirine benzer zincirin halkaları gibi hatalar, teslimiyetçi zihniyet, siyasi bencillikler biribirini kovaladı gitti.

Çok doğru. Türkiye'de herkes ekonomideki dışa bağımlığın önünü Menderes yâhut Özal'ın açtığı zanneder. Hâlbuki IMF'den ilk kredi kürt İsmet tarafından 1946 yılında alınmıştır. Bu tarihten sonra her hükümet ülkeyi borçlandırmıştır. Fakat hakkını teslim edelim; bu konuda en başarılı siyasî irade 58, 59 ve 60. AKP hükümetleridir. Zira bu üç hükümetin yaptığı tüm dış borç, bütün Cumhuriyet tarihi hükümetlerinin aldığı borç miktarından daha fazladır.

[GÜLER TÜRK]

Başbuğ Atatürk'ten sonra başarıyla gerçekleşmiş ele avuca tutulur bir kalkınma planıda yoktur. Sözde 2. Adam İnönü Atatürk'ten miras kalan ve tamamlamayı çok istediği toprak reformunu tamamlamadı. Bence tamamlanmış olsaydı Güneydoğu'daki toprak ağalığı sorunu kalmazdı. Yanılıyor muyum?

[Altar Alp]

Sadece toprak reformu alanında veya ekonomi alanında bakmaya gerek yok.
Türk'ün askeri,siyasi,uluslararası gücü Başbuğ'dan sonra yavaş yavaş istikrarlı bir düşüşle bitmek üzere.
Ecevit ve İnönü döneminde ülkede aıds gibi yayılan sol ideoloji milleti aç bıraktı.
Adnan menderes ve Özal dönemindeki sağ ideoloji ise milli reflekslerden yoksun politikalarla bu ülkeyi dışa bağımlı ilan ettiler.
Bu iki dönemin ortak özelliği Türk için çalışmamış olmalarıdır.
Kısacası Başbuğ Atatürk den beri Türkiye'de Türk için çalışan iktidar kalmamıştır olmamıştır.

[Kür Şad]

GÜLER TÜRK´adlı üyeden Alıntı

Başbuğ Atatürk'ten sonra başarıyla gerçekleşmiş ele avuca tutulur bir kalkınma planıda yoktur. Sözde 2. Adam İnönü Atatürk'ten miras kalan ve tamamlamayı çok istediği toprak reformunu tamamlamadı. Bence tamamlanmış olsaydı Güneydoğu'daki toprak ağalığı sorunu kalmazdı. Yanılıyor muyum?

Değerli Güler Türk, bu konuda haklısınız. İnönü'ün bitirmek istediği toprak reformu gerçekleştirilmiş olsaydı belki de bugün güneydoğuda devlete kafa tutan, feodal yapıdaki aşiret tahâkkümü olmayacaktı. Fakat bence ülkenin güneydoğusunda var olan nüfûz sahibi yerel kabilelerin güçlü olmasının nedeni sadece maddî kaynaklar değildir. Bugün güneydoğuda kendini devlet gibi gören güçlü aşiret yapılarının oluşmasındaki başlıca amil bölgede yoğun olarak yaşayan kürt nüfusun ilkel fakat güçlü bir dayanışma ruhuna sahip olmalarıdır.

Konu ekonomiden açılmışken 2008 yılında Türk ekonomisinin neler bekliyor bunlara bakmak lâzım. İktidarın beslemediği, namuslu ve ahlâk sahibi iktisatçılara göre 2008 yılı bir önceki yılı mumla aratacak. Rakamlar ürkütücü. 22 Temmuz seçimlerinde ekonomiye yönelik başarılı bir yalan propagandası uygulayan AKP polit bürosu şu aralar 2008 yılında ekonominin seyrini millete nasıl anlatacaklarını düşünüyorlarmış. Galiba rakamları tâhrifat, milleti yeniden kandırmak üzerine yeni stratejiler üretiyorlar. Fakat bu sefer işleri kolay görünmüyor. Zira önümüzdeki yıl ekonominin içine gireceği bunalım milleti derinden etkileyeceğe benziyor. Bunları söylerken kâhin olmaya lüzum yok. Bizzat devletin ekonomiyle ilgili sayımlamaları her şeyi özetliyor.

2004 yılında 9.9 olan büyüme hızı 2007 sonunda 4.2'de kaldı.

İktidara geldiklerinde 149 katrilyon olan iç borç stoku, bugün itibari ile 268 katrilyon oldu.

Özel sektör borçlanması 44 milyar dolardan, 139 milyar dolara yükseldi. Yani devlet, para patronların uşağı olmuş durumda.

AKP'nin en bariz başarısı (!) toplam borç hesaplamasında; 2002 yılında 218 milyar dolar olan toplam borç, şu anda tam 436 milyar dolar.

Belki de dünyanın hiçbir ülkesinde benzeri görülmeyen bir durum da yüksek faiz yükü. Bir önceki iletimde bahsettiğim gibi haftada 1 milyar dolar faiz ödeyen bir ekonominin 2002 ve 2007 yılları arasındaki faiz ödeme bilânçosu 184 milyar dolara ulaştı. Olayın vâhametini şuradan daha net anlayabiliriz; Türkiye 1975-2000 yıllarında yani 25 yılda toplam 125 milyar dolar faiz ödemesi yapmış. Bu arada okyanus ötesinden maaşlı AKP'lilerin büyük eseri 184 milyar dolar ile orta büyüklükte yüzden fazla baraj yapılabilir. Bu faiz ödemesi esasen hiç şaşırtıcı değil. Çünkü Pakistan bile yıllık 9.75 ile borçlanırken, Türkiye 17.50 gibi müthiş bir rakamla borçlanıyor.

Cari açığın 50 milyar doları bulması bekleniyor, dış ticaret açığı 60 milyar dolar. Bütün sektörlerde ithâl mal enflasyonu yaşanıyor. Ucuz ithâl mallara diremeyen Türk üretici iflâs etme noktasında. Esnaf ağır vergi yükü altında eziliyor. İşçinin hâli perişan durumda. Asgari ücret rakamla 16, yazıyla on altı lira arttı.

Gerçi İngiltere vatandaşı hazineden sorumlu devlet bakanı kürt Mehmet Şimşek, Türkiye'deki asgari ücretin oldukça iyi bir rakam olduğunu söylemişti.

Türkiye, ekonomide bir uçurumdan aşağı yuvarlanıyor. Bu millete müstahâktır demeye dilim varmıyor ama yüzde 47 de başka türlü akıllanmayacak.

[Başkan Denktaş]

Şu ana kadar Başbuğun kendi mükemmel girişimi olan Kamu İktisadi Teşebbüsleri ile Türkiye ekonomisi göçmekten korunuyor.Fakat her geçen gün iktisadi teşebbüslerin etkisi azaltılmaya çalışılıyor ve içleri torpillerle dolduruluyor.

Türkiyenin can damarı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Atanın emanetidir,Türk gençliği Atanın emanetine sahip çık.

[Ruhadam Atsız]

Atatürk ' ün kurduğu bu ekonomik sistemin şuan ki durumu nedir?
Tamamen milli olmaya yönelirken şimdi nereye yöneliyor?
Bu soruların cevaplarını hepimiz biliyoruz ancak yapılması gereken bildiklerimizin sonunda nasıl yol alacağımız ve ATA mirası bu devleti her yönüyle ileriye taşımamızdır.

[GÜLER TÜRK]

Kür Şad
İnönü'ün bitirmek istediği toprak reformu gerçekleştirilmiş olsaydı belki de bugün güneydoğuda devlete kafa tutan, feodal yapıdaki aşiret tahâkkümü olmayacaktı.

İnönü'nün toprak reformuna dair kayda değer bir çalışması var mıdır? Ben elimdeki iktisadi kaynaklarda konuyla ilgili bir çaba göremedim. Hatam varsa lütfen düzeltin.
2008 yılı bütçesinde iç kaynak kullanımı maskesi altında 155 milyon YTL'lik bir iç borçlanmaya gidiliyor. Bu Türkiye iktisat tarihinde bir ilktir.
Sizinde verdiğiniz doğru verilerin ışığında anayasamızın sosyal devlet ilkesi ihlal edilmektedir.
Sanki bir depremin tersini yaşıyormuş gibiyiz. Önceden artçı sarsıntıları yaşıyoruz.
Haklı çıkmaktan değilde haklı olduğumun anlaşılmamasından yoruldum.

[Kür Şad]

GÜLER TÜRK´adlı üyeden Alıntı

İnönü'nün toprak reformuna dair kayda değer bir çalışması var mıdır? Ben elimdeki iktisadi kaynaklarda konuyla ilgili bir çaba göremedim. Hatam varsa lütfen düzeltin.
2008 yılı bütçesinde iç kaynak kullanımı maskesi altında 155 milyon YTL'lik bir iç borçlanmaya gidiliyor. Bu Türkiye iktisat tarihinde bir ilktir.
Sizinde verdiğiniz doğru verilerin ışığında anayasamızın sosyal devlet ilkesi ihlal edilmektedir.
Sanki bir depremin tersini yaşıyormuş gibiyiz. Önceden artçı sarsıntıları yaşıyoruz.
Haklı çıkmaktan değilde haklı olduğumun anlaşılmamasından yoruldum.

Değerli Güler Türk, doğrusunu söylemek gerekirse bu konuda benim de elimde ciddî bir kaynak yok. O dönemde bulunmuş bazı yazarlara göre İnönü toprak reformunu tamamlamayı düşünmüş fakat başarılı olamamış.

Türkiye'de siyâseti kullanarak haksız servet edinenler, hortumcular, hırsızlar, yetim hakkına el uzatan şerefsizler, alçak para baronları, etnik döküntü ağalar, Türk düşmanı işbirlikçi holdingler var oldukça Türkiye'nin sosyal devlet olması mümkün değildir. Bana göre ilk adım siyâset sayesinde kendine haksız kazanç sağlayan namussuzların derdest edilmesidir. Bu gerçekleştirilmeden Türkiye'nin ne bağımsızlığından, ne kalkınabilmesinden, ne de sosyal devlet olma idealinden bahsedebiliriz.

Türkiye'de yoksulluk sınırında yaşayan en az 30 milyon insan var. Fakat Başbakan, ülkede yeşil kartlıların sayısı arttı (adamın evi, arabası, dairesi olduğu hâlde veya kürt doymazlığı ve hırsızlığıyla sahtekârlık yaparak yeşil kart aldığını bilmiyor herhâlde…), yoksulluk yardımı alanların çoğaldı diye sevinebiliyor… Sefâleti önlemek yerine, yoksul sayısına sevinen bir Başbakan… Ne demek lâzım bilmiyorum…