C* ÇIRPINIRDI KARADENİZ VE AHMET CEVAT

[Süyünbike]

Ahmet Cevat

“Çırpınırdın Karadeniz” şiirini ya da marşını bilmeyenimiz yok gibidir, ama yazarının bir Azerbaycanlı şair olduğunu bilmeyenimiz çoktur.

Ahmet Cevat, 5 Mayıs 1892 yılında Azerbaycan’ın Şemkir şehrinin Seyfeliköyünde doğmuş, genç yaşlarından itibaren döneminin aktif şahsiyetleri arasında yer almış, yaşadığı yıllarda başgösteren siyasi ve ictimai olaylara kayıtsız kalmayan bu olayları aksettiren şiirler yazmış, 35 yıllık kısa hayatında değerli eserler vermiş bir önemli kişilikir.

1916 yılında neşredilen “Koşma” adlı kitabında “Çırpınırdın Karadeniz” ve “Ben Kimim” gibi ünlü şiirleri de yeralır. “Çırpınırdın Karadeniz”in müziği Azerbaycan’ın ünlü bestecisi Üzeyir Hacıbeyli’ye aittir. Şiir 15 Kasım 1914’de Gence’de yazılır. Bu dönem Osmanlı Devleti’nin son yıllarıdır. Böyle bir çöküş döneminde Türk’ün bayrağını övmekten daha cesur ve anlamlı ne olabilir? Bayram remizdir, bununla şair Türk’ün yaşadığı müddetçe hürriyetinin ve devletinin yaşayacağı mesajını verir.

“Çırpınırdın Karadeniz” şiirindeki bütün mısralar Türk’e mahsustur. Türklüğün övülüp diğer milletlerin küçültülmesi asla mevzu bahis değildir. Şiirde kendi milletini sevme duygusu ile beraber diğer milletlere de duyulan sınırsız saygı vardır. Ne kafiye, ne de kelime bulmakta zorlanan şair kolaylıkla “Bizim eller” yerine başka bir ifade kullanabilirdi. Bu şiirde övülen de, sevilen de Türk bayrağıdır. Bu bayrağa kurban edilen de “bizim eller”dir.

Kelime seçiminde aşırı titizlik gösteren şair, bu şiirinde de her kelimeyi mantık ve saygı çerçevesinde kullanmıştır. Üzeyir Hacıbeyli’ nin bestesi ile değeri bir kat daha artan bu şiir, bütün Türk dünyasının Marşı olma ödülüne de lâyıktır.

[Özge Terken]

Harbiye Ordu Evinde mehter takımı bildiğiniz gibi subay ve assubaylardan oluşmaktadır.
Bir kaç çeşit repertuvara göre bir hafta bambaşka şeyler çalıp söyleseler de bir hafta "ÇIRPINIRDIN KARADENİZİ"i söylerler.
Dinlemenizi tavsiye ederim.
Salonda ben dinlediğimde (yakınlarda ) sıralama şöyleydi:

"Gafil ne bilir neşveyi pür şevki vegayı
Meydanı celaletteki envar-ı şitayı."
Bu beyitler asıl Mehter Marşına aiitttir.
Ardından
"Türkmen, Özbek, Kırgız, Tatar,
Hepsi bir boydur...."
Sonra da

"Çırpınırdın Karadeniz
Bakıp Türkün bayrağına
Ah ölmeden bir görseydim
Düşebilsem toprağına"..........

İstanbul'da yaşayan ve yolu Harbiye Askeri Müzeye düşenlere tavsiye ederim. Müzeyi de mutlaka gezsinler...
Biz mehter takımından " Çırpınırdın Karadehizin notalarını aldık tambur üstadı bir kandaşımız çalıyor ve mest oluyoruz.....
Saygılar.

[Süyünbike]

Değerli Meliketerken Irkdaşım,
Tavsiyenizi dikkate alacak ve İstanbul'a gittiğimde yolumun mutlaka Harbiye Müzesinden geçmesini sağlayacağım. Teşekkür ederim.

ESENLİKLER