|
Erbil beylik atabeyliği:
bu atabeylik musul ordusunun lideri şehzade zeynettin ali küçük tarafından kurulmuştur. Bu zat atabeylik yardımcısı olarak siyaseti yönlendirmekte idi. Her devlet kendi sınırlarını dış tehditlere karşı savunmak zorunluluğu prensibini musul atabeyliği kurucusu da kullanmıştır. Musul atabeyliğini, doğu dağlar bölgesi ile fars diyarından ayıran erbil şehrinin böyle bırakılmasını doğru bulmayıp m. 1117-1130 yılında sultan mahmut ile anlaşma kurarak erbil şehrini teslim almıştır. Musul atabeyi imadettin zengi de erbili şehzade zeynettin ali küçük’e teslim etmiştir. Ayrıca bu şehzadenin musul atabeyliğini kurmasında etkin bir rolü vardır ki bu ilgi imadettin zengi ile güçlenerek musul atabeylik kuruluşunun ikinci yılında yani h. 521 yada h. 522 yılında zengin erbil’i fethedip zeynettin ali küçük’e vermiştir. M.1146 yılında zeynettin ali küçük, atabeylik bakanı olan cemalattin el-asfahani ve selahattin el-yağısyani yardımı ile tahtı savunarak sultan mahmut’un oğlu alparslan güçlerine karşı koymuştur. Zeynettin ali küçük’ün isteği üzerine tahta oturan imadettin zengi’nin büyük oğlu seyfettin gazi m. 1149 yılında bir hastalık nedeni ile hayata veda etmiştir. Seyfettin gazi’den sonra kardeşi kutbeddin mevdud tahta gelip zeyneddin ali’yi yardımcısı olarak tayin etmiştir. Zeynettin ali küçük de atabeylik devletinde ve memleket idaresinde büyük bir nüfuza sahipti. Erbil’i zeynettin’in yerine vekaleten m. 1164 yılına kadar abu mansur şerftekin el-zeyni ve m.1164-1175 yılına kadar mucahidettin kaymaz el-zeyni yönetmişlerdir. Daha sonra zeynettin ali küçük erbil’deki tüm mülklerini musul atabeyliği başında bulunan kutbettin mevdu’da vermiştir ve m. 1168 yılında erbil’de vefat etmiştir.
|