Kerkük’teki kapçak beyliği

[K_O_P_R_U_L_U]

bu atabeyliğin kurucu ve hakimleri türk oymaklarından olan ivakıya yada ivaeye türkmenlerindendir. H.7 yüzyılda azarbeycan’nı ele geçirip içinde uzun zaman oturmuştur. Ama h. 623 yılında havarizim şah celalattin fikbırti azarbeycan’da olan idareyi yok etmeği başardı. Bu beyliğin, tam olarak tarihi ve kurucusunun adı belli değildir. Ama selçuk ordusu ile beyliğe giren kapçak bin arslan taş el-türkmeni şehzade olarak kabul edilmiş dolayısıyla adına olan bu beyliğin kurucusu olarak tanınmıştır. İbni esir bu beylik hakkında yazılanlara göre şehrezür ve çevresinde bulunan kaleler için emri kapcak bin arslan taş el-türkmeni’nin elinde olduğunu belirtmiştir. Kapçak beyliği şimdiki kerkük ve süleymaniye bölgelerine düşer. Kapçak şehzadeleri kışı kerkük’te, yazı şehrezur’de geçirirdi. Ayrıca imadettin şehrezur, bölgesini bir bütün olarak babası olan seyfettin gazi’ye tahsis etmiştir. Cabir kalesini kuşattığı sıralarda öldürülen imadettin’den sonra vekili zeynettin ali küçük krallığı teslim almıştır. Daha sonra musul atabeyliğinin emri üzerine şehrezur türk şehzadelerine boyun eğdi. H.563 yılında musul vekilliğinden ayrılan zeynettin ali küçük şehrezur atabeyliğini yazan’a bırakmıştır. Oğlu şehabettin mehmet bin yazan mücahidettin kaymaz ve seyfettin gazi arasında olan hilaf nedeni ile seyfettin’i ortadan kaldırdı. Ayrıca tarihi olaylar, şehzade izzettin hasan bin yakup bin arslan taş el-türkmani el-ivayi atabeylik devletinden ayrılarak gücünü geri almış ve halife nasır lidinillah’ın kurucuğun da yaşamıştır. H.555 yılında kerkük’te olan izzeetin hasan el-kapçak halife nasır ordusundan kaçan sultan üçüncü tuğrul bin arslan bin tuğrul ile birleşerek yaklaşık 50,000 türkmen askerle aşne ve urumiye’ye doğru yönlendiler ama yenilerek kerkük’teki şehzade izzettin hasan bin kapçak’a ait olan karhani kalesine dönmüşlerdir. Öte yandan sultan tuğrul oraları terk ederek yurduna geri döndü. Muzafferettin gökbörü’de kendini kapçak beyliğine yakın hissederek şehzade izzettin’i tutuklayıp beyliği ele geçirmiştir.