Osmanlı, Türklük ve Mehter Marşları

[Gök Yeleli Bozkurt]

600 yıl boyunca bestelenmiş olan Mehter Marşlarının sözlerinde dinsel motifler göze çarpar. II. Mahmut döneminde Mehter Takımı kaldırılmıştı. Fakat 1914'te ise Enver Paşa tarafından yeniden kurduruldu. İşte, "Türklük" temasının işlendiği Mehter Marşları da, bu yıldan sonra bestelenmeye başlanmıştır. Başka bir deyişle, Türklükle ilgili mesajlar veren Mehter marşları bu yıldan sonra ısmarlanmıştır. Ceddin Deden Marşı da, 1917 yılında İsmail Hakkı Bey tarafından bestelenen bir marştır.

Aynı dönemde bestelenen Mehter Marşlarından en çok Türklük ve Türkçülük kokan marş da, Tarihi Çevir marşıdır. Fakat bu marşlar da, yine Türkçü-Turancı düşünceye sahip olan Enver Paşa gibi Türk uluları sayesinde bestelenmiştir.


Tarihi Çevir

Tarihi çevir nal sesi kısrak sesi bunlar
Delmiş Romanın kalbini mızrak gibi Hunlar
Göktürkler, Uygurlar,Oğuzlar, Peçenekler
Türkün yüce tarihine binbir zafer ekler

Dünya atının nalları altında ezildi
Kaç Haçlı sefer göğsüne çarpınca kesildi
Bir gün gemiler dağlara tırmandı denizden
Kudret ve zafer bizlere miras dedemizden

Hülasa; Türklük konusunda duyarlı olması bir yana Osmanlı, dini ve kendi hanedanınını yüceltmeye çalışmaktan başka birşey düşünmemiştir. Hal böyle iken de, bu düşüncenin Mehter Marşlarına bir başka biçimde yansıması beklenemezdi.

[Aybala]

Çok önemli bir noktaya değindiniz. Türkiye'nin tanıtımıyla ilgili programlarda mehter takımı ve semazenler olmasına ben açıkçası karşıyım. Sanki Türk kültürüne özgü başka bir şey yokmuş gibi...Örneğin bir halk dansımız gösterilemez mi? İlla bir dini motif koyacaklar!