Sahil Güvenlik Komutanlığı'nın Tarihçesi

[KARAMANOĞLU]

CUMHURİYET DÖNEMİ ÖNCESİNDE SAHİL GÜVENLİK
Cumhuriyet öncesi dönemde Sahil Güvenlik Teşkilatı kuruluş çalışmaları, XIX'uncu yüzyılın ikinci yarısına kadar uzanmaktadır. Osmanlı imparatorluğu döneminde Taşra Gümrük İdareleri tarafından yerine getirilen Anadolu yarımadasındaki kıyıların korunması, kaçakçılığın önlenmesi ve izlenmesi görevleri 1859 yılında İstanbul Emtia Gümrük Eminliği'ne verilmiş, 1861 yılında bu kurumun adı "Rüsumat Emaneti Teşkilatı" olarak değiştirilmiş ve bu teşkilatın emrinde çalışan bir "Muhafaza Memurluğu" kurulmuştur. Daha sonra 1886 yılında Jandarma Teşkilatına bağlı olarak oluşturulan "Kordon Bölükleri" Cumhuriyetin ilanına kadarki süreçte Sahil Güvenlik hizmetleri ve kara hudutlarının korunması görevlerini üstlenmiştir.

CUMHURİYET DÖNEMİNDE SAHİL GÜVENLİK
Cumhuriyetin ilanından sonra başlatılan, yeni devlet kuruluşlarının oluşturulması çalışmaları kapsamında, deniz yoluyla yapılan kaçakçılığın önlenmesi, izlenmesi, araştırılması ve karasularımızın güvenliğinin sağlanması amacıyla, 1932 yılında 1917 sayılı kanunla, Genelkurmay Başkanlığı'na bağlı olarak "Gümrük Muhafaza Umum Kumandanlığı" kurulmuştur. 1936 yılında 3015 sayılı kanunun yürürlüğe girmesi ile bu Kumandanlık emrindeki deniz teşkilatına, askeri kimlik kazandırılmış ve karasularımızın güvenliği bu teşkilata verilmiştir. "Gümrük Muhafaza Umum Kumandanlığı" görev yönünden Gümrük ve Tekel Bakanlığı, deniz hudutlarının güvenliği ve personelin eğitimi bakımından Genelkurmay Başkanlığı bünyesinde 1956 yılına kadar faaliyetlerini sürdürmüştür. 16 Temmuz 1956 tarihinde 6815 sayılı Sınır, Kıyı ve Karasularımızın Muhafaza ve Emniyeti ve Kaçakçılığın Men ve Takibi İşlerinin Dahiliye Vekaletine Devri Hakkında Kanunun yürürlüğe girmesiyle sınır, kıyı ve karasularımızın korunması ve güvenliği ile kaçakçılığın önlenmesi ve takibi işleri, Jandarma Genel Komutanlığına devredilerek, Gümrük Muhafaza ve Umum Kumandanlığı'nın hukuki varlığı sona erdirilmiştir. Bu tarihten itibaren Samsun, İstanbul, İzmir ve Mersin'de Jandarma Genel Komutanlığına bağlı olarak Jandarma Deniz Bölge Komutanlıkları kurulmuştur. Ayrıca Jandarma Genel Komutanlığı Karargahında bir Deniz Şube Müdürlüğü birimi oluşturulmuştur.

1960'lı yılların başlarından itibaren dünya güvenlik ortamında gözlenen değişiklikler, savunma sanayi teknolojisinde ortaya çıkan modernleşme süreci, ulusal kapsamda değerlendirildiğinde, Türkiye'nin jeo-stratejik konumu, kıyıların uzunluğu, denizci bir millet ve denizci bir devlet olma gereğinin dikkate alınması, yeni ve profesyonel bir Sahil Güvenlik Komutanlığına olan ihtiyacı ortaya çıkartmıştır. Diğer taraftan, bazı Bakanlıkların karasuları ve deniz ile ilgili hizmetlerinde, kanunlarla çıkarılan çeşitli yasakları uygulayacak yeterli güvenlik güçlerinin bulunmaması da göz önünde bulundurularak, 1967 yılından itibaren Sahil Güvenlik Komutanlığı kurulması çalışmalarına hız verilmiştir.

Bu çerçevede yapılan çalışmalar sonucunda, 09 TEMMUZ 1982 tarihinde 2692 sayılı Kanun kabul edilmiş ve 13 TEMMUZ 1982 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak Sahil Güvenlik Komutanlığı kurulmuştur.

01 EYLÜL 1982 tarihinden itibaren fiilen göreve başlayan Sahil Güvenlik Komutanlığı 1985 yılına kadar Jandarma Genel Komutanlığına bağlı olarak görev yapmıştır. Komutanlık, 01 OCAK 1985 tarihinden bu yana barışta görev ve hizmet yönünden İçişleri Bakanlığına bağlı silahlı bir güvenlik kuvveti olarak faaliyetlerini sürdürmektedir.

Sahil Güvenlik Komutanlığı, 18 HAZİRAN 2003 tarihinde yasalaşan ve 24 HAZİRAN 2003 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4902 sayılı Kanun ile Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı Kuvvet Komutanlıkları ve Jandarma Genel Komutanlığı gibi müstakil bir yapıya kavuşturulmuştur.