Kanun

[İsenbike]

,

Kanun

"Piyanonun ilk sekli sayılan kanun Farabi'nin icadı idi. Kendisine musiki bilip bilmediğini sorar. Farabi konuşmaya başladığında, herkes hiç bilmediklerini bilgi ve hakikatleri duyunca hayrette kalır. Daha sonra ortaya çıkardığı musiki makinesini kurar, meclistekiler gülmeye baslar, sazını söküp başka tarzda tekrar kurar, bu sefer herkes ağlar ve bu işlemi bir kere daha yapınca herkes uyurmuş."

Kanun, zerdali ağacından yapılır ve 54 telle sahiptir. Kanun, beher üç teli birlik düzeninde olmak üzere 25 perdeden ibarettir. Yarim asır öncesine kadar kanun icra edilecek herhangi bir makamın arızalarına göre akord edilirdi. Modülasyon gerektiği zaman sol elin bas parmağı icap edilen telin üzerine basılarak o telin boyu lüzumlu derecede kısaltılır ve istenilen notanın sesi çıkartılırdı . 19.yüzyılın üçüncü çeyreğinde Türklerce, mandal(pedal) denilen ufak madeni basamakların kullanılması ile kanun düzeltilmiş ve makineli kanun ismi verilen bu tarz Arabistan ve Mısır’da benimsenmiş kullanılmıştır.

Mandal tertibatının bizdeki kullanılışı bir asır evveline kadar gitmektedir. Napolyon 1792 Mısır seferi esnasında ordusunda bulunan Villetau adli bir subay , sark sazlarını inceleyerek büyük bilgi vermiştir.