Dede Korkut Bey böyrak safranbolu Kuzyaka Rivayeti

[kuzyakalı]

KUZYAKALI MUSTAFA EFENDİDEN BİR ÖYKÜ

(Öykünün aslını siyah renkli olarak yazdım ve kırmızı yazılarla günümüz diline çevirmeye çalıştım.
Bana bu öyküyü araştırmacı-yazar ve öğretmen, Hacılarobası köyünden dostum Mustafa ACAR iletti.
Ancak bu Mustafa Efendi hakkında ne yazık ki bir bilgimiz yok.
MUSTAFA YANIK
************************************************** **************

A. Baha (Gökoğlu), “Safranbolu Manileri” , Atsız Mecmua, “Bey Böyräk” 15 Şubat 1932, Yıl: 1, Sayı: 10, Sayfa: 19,20,21,22,23,24.

Bey Böyräk
Hikâesinin Safranbolu Kuzyaka Rivayeti
Anlatan: Kuzyakalı Mustafa Ef. *
Tespit Eden: A. Baha
************************************************** **************


Ezäl zemân içindä, qalbur semân içindä ben nenämü(n) beşüğünü tıngır mıngır sal-layokän fermanı dünyäläri dahtına almış böyük, önlü bi padişah vâmış.(Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde ben ninemin beşiğini tıngır-mıngır sallarken fermanı dünyaları emrine almış büyük, ünlü bir adişah varmış) Kimä ne nam salundusa ondan tiril tiril qorqallâ, hevâda uçan quşlâ, qurtlâ bilä fermanını yerinä qol-lamış. ( Kime ne nam saldıysa ondan tiril tirl korkarlar, havada uçan kuşlar, kurtlar bile fermanı yerine getirirlermiş.) Emmä ne çârii kü bu padişahun ekäk zürriyäti dünyäyä gelmädüğündän çoq ta-salanûmuş. (Ama ne çare ki bu adişahın erkek çoçuğu dünyaya gelmediğinden çok telaş edermiş.) Qarnuna girän curt galan onu erüm erüm erümüş. ( Karnına giren kurt onu erim erim eritirmiş.) Dedinä heç bi çârâlââ bulamamuş.(Derdine hiçbir çare bulamamış.) Qalan Kimsäläää, qonuşmâya ağzunu kilid açmayomuş. (Artık kimselerle konuşmuyor, ağzının kilitini açmıyormuş.)Mevlâm bikül-al-lah padişahım bu derdünä çârä bulamayol-lâmuş. (Mevlam hiç kimseler padişahın bu derdine çare bulamıyorlarmış.) Ayla, haftalâ, yılla hep böyläcäcü-ğümä geçmüş. (Aylar,yıllar böyleceğime gelip geçmiş.) Padişahun dêdi bi sırromuş. (Padişahın derdi sır olmaktan çıkmış.) Eşi dostu çoq nasihatlâ etmüşlää emmä, qalan, Kâretmämüş. (Eşi dostu çok nasihatlar etmişler ama, kar êtmemiş.) Ehâli ilk yazın Koyün i-lärüsündä bi seyran yeri vâmış. (Halk, köyün ilerisinde bir seyran (gezi ) yeri varmış.) Qalan çoluq hep oraya gidällää, çoquşa çoquşa ferfe-nälää edällää, şenlüklää yapallâ, oq yayu oynallâ, pehlivan güräşdürüllää, çıqrıncağa binälää, cirid yaruşdûması edälläämiş. (Çoluk çocuk hep oraya giderek, coşa coşa etrafı seyrederler,elenceler düzenlerler, ok ve yayla oynarlar, pehivanları güreştirirler, gıncırdağa (tahteravalli) binerler, cirit yarışması yaparlarmış.) Qa-lan o günü de koy hep tehneläşmiş. (O gün köy tenhalaşmış) Hêkäş o seyir yerinä gitmiş.(Herkes seyir yerine gitmiş.) Koyda qala qala bi padişah qalmış.(Köyde kala kala bir tek padişah kalmış) Bu hâli görän lalası yalvar muş yaqarmuş netdiysä etmüş padişahu bu seyir yerinä ayartup teptili qıyafätlä atla-runa binäräk götümüş.( Bu durumu gören lalası yalvarmış, yakarmış, ne ettiyse etmiş padişahı kandırıp kıyafet değiştirerek atlarına binip götürmüş.) İnihayät gelä gölü gelmişlää seyir yerinä qadara, hêkäş zevki-nnän sefâsınnan salınup geziyollâmuş. (Nihayet gele gele gelmişler seyir yerine kadar, herkes zevkinen-sefayınan sallanarak geziniyorlarmış.) Em-mä qalan padişaha hê yer qaranluq gözü-küyomuş. Dünyä o(n)a zindan geliyomuş.(Amma velakin padişaha her yer karanlık görünüyormuş.)Bikülallah onu orada eylämäk qâbil olama-yomuş. (Bir türlü onu orada tutmak mümkün olamıyormuş.) Qalan burada da içi sığılmış; lalası-na: (Artık burada da içi sıkılarak lalasına) "Hedi, başımızı alup dağlara qadara çıqa-lum, avlanalum!" demüş. (“Hadi başımızı alıp dağlara çıkalım da avlanalım” demiş.)Derkän almuşlâ efändüm başlarunu dağın yolunu dutmuşla. (Derken, almışlar başlarını efendim, tutmuşlar dağın yolunu.) Az gitmişlää, uz gitmişlâa, därä, däpä düz gitmişlää, qalan dağun doruğuna qadara çıqmuşlâ.(Az gitmişler uz gitmişler sonunda dağın doruğuna kadar çıkmışlar.) Emmä bu esnädä gün dä batma-ya yön dutmuş. (Ama bu sırada güneş da batmaya yaklaşmış.) Ortaluq eyüdän eyüyä qa-rarmuş. (Etraf iyiden iyiye kararmış.) Netsnulää. (Ne etsinler?) Hemäncäcüğümä sara-ya dönmäyä qarar vêmişlää. (Hemen saraya dönmeye karar vermişler.) Tam yollaruna qoyulacaqlaru esnada padişahun atunun disgünündän dutaqoyan bi devrüş peydah-lanmamış mu? (Tam tola koyulacakları sırada padişahın atının dizgininden tutuveren bir derviş mrydana çıkmamış mı?) Hämäncänä, devrüş padişa-hun eteğünü üç kellim öpmüş. (Hemen bir anda derviş padişahı eteğini üç kez öpmüş.) Soracuğu-ma: (Sonra da:) "Hoş geldi(n) padişahum" demüş, Pa-dişahla lalası taaccupta qalmışlâ. (Padişahla lalası meraklammışlar.) Bunu(n) üzärinä padişah devrüşä: "Benim sen padi-şahluğumu nêdän bildi(n)?" deyü sivâl et-müş. (Bunun üzerine padişah dervişe: “Benim padişah olduğumu nereden bildin diye sormuş.) Devvüş de: "Efändüm iççä bildüm. Bu erfânä, bu elvan anca anca padişahlarun-du. (Derviş de: “Efendim işte bildim. Bu gösteriş , bu gösteriş ancak padişahlarda vardır.) Bunu gayrisi yapamaz. (Bunu başkası yapamaz.) Qalan ondan bil-düm efündüm" demüş. (Bunlardan bildim efendim, demiş.)Bu Kelam üzärinä padişah devrüşä; "Benüm padişahluğumu bilän, qalan qanumdakini dä bilü. (Bu söz üzerine padişah dervişe: “Benim padişahlığımı bilen artık içimdekini de bilir.) öylä isä benüm qanumdakini dä bil baqayı(n)" de-müş.(Öyle ise benim içimdekini de bil bakayım” demiş.) Bunu(n) üzärinä devrüş tekrärän üç kellim padişahun eteğünü öpmüş: "Ferman seni(n)dü" demüş. (Bunun üzerine derviş tekrar üç kez öpmüş padişahın eteğini:”Ferman senindir” demiş.) Soracağuma: "Efändü-müzün êkäk zürriyäti dünyäyä gelmäya da quruntulanıyollâ" demüş. (Sonra da “ Efendimizin erkek çocuğu dünyaya gelmiyor da ondan kuruntulanıyor” demiş.

***

Devrüşü(n) bu sözü üzärinä padişah: "Bun-u(n) çaräsi nedü?" diyä somuş. (Dervişin bu sözleri üzerine padişah:” Bunun çaresi nedir?” diye sormuş.)Devrüş dä-yinä padişahun eteğünü öpmüş, cebündän, bi alma çıqararaq iki şaq etmüş. Derviş yine padişahın eteğini öpmüş, cebinden bir elma çıkararak ikiye bölmüş.) Padişaha: "Padişahum, çâräsü anca budu. Bunu(n) bi şaqını sen ye. (Padişaha :” Padişahım, çaresi ancak budur. Bunun bir parçasını sen ye.Bi şaqını sultan xanuma ye-dü. (Bir yarımını da sultan hanıma yedir.)Qabuqlarunu da qısrağınıza vê(n). (Kabuklarını da kısrağınıza –atın dişisi- verin.) Bi iz-nillah diläkläri(n)iz yerinä qonu. (Allah’ın izniyle dilekleriniz yerine gelir.)Emmä va-lâkin emrü haq yerinä geldiktä doğan ço-cuğun adunu ben gelincäyä qadara qoma(n). (Amma velakin doğum olunca ben gelinceye kadar çocuğa ad koymayın.)Ben gelürü(n); adını o vaqıt qoru(n)". demüş, oracuqtan hemäncänä sırroluvêmiş. (Ben gelirim; adını o zaman koyarım, demiş ve oradan hemen kayboluvermiş. Derkim efändücüğüm padi-şahla lalası qalaqalmışlâ. (Derken efendicağızım, padişahla lalası şaşkınkla kalakalmışlar. Lafı qalan uzat-mayalum, padişahla lalası seraya dönmüş-lää. (Lafı artık uzatmayalım, padişahla lalası saraya dönmüşler.Bu hâli göränlää qoşmuşlâ sultan xanu-ma: Mücüdä sultanum padişah eyi oldu", "Mücüdä sultanum padişah dilä gêdi" diye mücürtlälemişlää. (Bu durumu görenler koşmuşlar sultanın hanıma: “Müjde sultanım padişah iyi oldu”, “Müjde sultanım padişah neşelendi “ diye müjdelemişler.Bunu(n) üzärinä serayda qırq gün qırq gecä şenlüklää yapulmuş. (Bunun üzerine sarayda kırk gün kırk gece şenlikler yapılmış.) Padişah devrüşün dedüğü gibü etmüş. (Padişah dervişin dediini yapmış) Alma-nın bi şaqınu Kändü yemüş, bi şaqınu sultan xanuma yedümüş. (Elmanın bir şakını yani yarısını kendi yemiş, diğerini sultan hanıma yedirmiş.) Qabuqlarunu da qalan, qısrağına yedümüş.(Kabuklarını da kısrağına yedirmiş.) Dêkän efändüm hudanı(n) emrünän ikisi dä gäbälämüş. (Derken efendim, ikisi de hamile kalmışlar.)Sultan xa-num aş yirmäyä başlayunca serayda qırq gün qırq gecii äyläntilää etmüşlää, oyunla çıqarmuşlâ. (Sultan hanım aş ermeye başlayınca sarayda kırk gün kırk gece eğlentiler düzenlemişler, oyunlar oynamışlar.)Ay gün temam omuş, sultan xanum bi êkäk çocuq dünyäyä götümüş. (Ay gün tamam olunca sultan hanımın bir erkek çocuğu dünyaya gelmiş.)Qısraqtan da bi tay dünyäyä gêmiş. (Kısrağın da bir tayı olmuş.)Çocuq qalan büyümüş. (Çocuk zamanla büyümüş.) Biki qaç yaşuna girüncä mettäbä vemişlää. (Belli bir yaşa gelince okula vermişler.) Emmä eväl zemanlâda mettäp yoqmuş. (Ama eski zamanlarda okul yokmuş.) Mollaları qalan bi mağa-raya qapallâ, hocalaru kâzi kâzi gelü, där-sini verü gidäämiş. (Mollaları, yani zamanın hocaları bir mağaraya zaman zaman gelir , dersini verie giderlermiş.)Qalan çocuq da mettä-bä getmäyä bulaşduğu vakitläädä üç yaşı-na gimişmiş qalan bu indä yedü yıl qapalu bi halda qalmış. (Artık çoçuk da okula gittiğinde üç yaşındaymış ve orada yedi yıl kapalı bir halde kalarak okumuş.) Hocası o(n)a därsinü verü gi-däämiş. (Hocası ona dersini verir gidermiş. Mağara isä herç mü heç gün gör-mäzmiş. 8Mağara hiç mi hiç güneş görmezmiş.) Bi gün mağaranı(n) däpäsündän bi dälük açulmuş, içcä bu dälüktän içäriyä bi günäş izi gimiş. (Bir Gün mağaranın kapağından bir delik açılmış, içeriye bu delikten güneş ışığı girmiş.)Qalan çocuqu(n) izi(n)i du-tacağum deyü oqumasundan yazmasundan nevarä omuş. (Artık ,çoçuk güneşin ışığını tutacağım diye okuyup yazmayı bırakmış.)Sabahtan avşama qadara günäşi qovalamuş. (Sabahtan akşama kadar güneşi kovalamış.)Emmä bikülallah duta-muyomuş. (Ama ne yapsa tutamıyormuş.) Günäş hê gün mağaradan içä-rüyä girää, çocuq da Ta(n)rını(n) hê gü-nü onu dutacağum deyü qan tär içindä yalu-muş. (Güneş hergün mağaradan içeriye giriyor, çocuk da tanrının her günü onu tutacağım diye kan-ter içinde kalıyormuş.)Bu yüzdän zayıflaya zayıflaya iğnä ip-liğä dönmüş, mettäptä oquyamaz bi hâl almış.(Bu yüzden zayıflaya zayıflaya iğne ipliğe dönmüş,okulda okuyamaz bir duruma gelmiş.) Hal bıı mişvarda devam ediyâmuş. (Durum bu şekşlde devam ediyormuş.) Günläädäan bî gün çocuq mettäptä molla-lâla oyun çıkarukän çocuqlâ onu adı olma-duğüçün Atsuz Bey deyü bi aşağu bi yuqaru çığırup zeklaniyollâmuş.(Günlerden bir gün çocuğa okulda öğretmen-eğitmeni oyun oynarken çocuğa adı olmadığı için Adsız Bey diye aşağı yukarı çağırıp alay ediyormuş.)Bundan qalan ço-cuğun sıqulmuş sıqılmuş. (Bu durumdan çocuğun canı çok sıkılmış, sıkılmış.)Doğruca evä va-rup anasına: "Ana ba(n)a uşaqla Adsuz Bey deyollâ.(Doru eve giderek anasına: “Ana bana çocuklar Adsız Bey diyorlar.) Neçün ben Adsuz Be-yim?" deyü şekva etmüş. (“Niçin ben Adsız Beyim?” diye yakınmış.)
Bunu(n) üzärinä anası da: "Oğul seni(n) bi dervüş buba(n) vadu. (Bunun üzerine anası :”Oğlum senin bir derviş baban vardır. Ben vamayunca adınu katliyän qo-ma(n) demüş; onunçün adı(n)ı vemäyoz" demüş. (“Ben gelmeyince adını kesinlikle koymayın” demiş “onun için adını koymuyoruz” demiş.)Emmä bi dä ne baqsunla ki devrüş buba ya(n)larunda duraqomaya mu? (Ama bir de baksınlar ki derviş baba meğer yanlarında durmuyor mu?) He-mäncänä devrüş buba çocuğun adını vêmiş Bey Böyräk, atı(n) adını qomuş Bengiboz. (Hemencik derviş baba çocuğa Bey Beyrek, atına da da Bengiboz adlarını vermiş.)Orcuqtan gayıplara qaruşmuş. (Oracıktan hemen kayıplara karışmış)Meğär dev-rüş qıluqlu adam; qalan "Xızur"muş. (Meğer derviş kılıklı adam Hızır’mış.)Bey Böyräk qalan artuq büyümüş. (Bey Beyrek büyümüş.) Mettäbünü bitümüş. (Okulunu bitirmiş.)Bi gün anasından bubasından izin alup Bengiboznan seyir yerünä gitmüş(Bir gün anasından ve babasından izin alarak seyran yerine gitmiş.). Bi dä ne baqsun ki bi ehâli birikintisi toplas-mışlâ, qalan dünya gözäli "Aq Qavaq" qı-zunu(n) oq yayunu geçümäğä çalışıyolla-muş. (Bir de ne görsün ki halk toplanmış, dünya güzeli Akkavak kızının attığı oku geçmeğe çalışıyorlarmış.)Bundan muradu omuş ki qalan kim ki dünyä gözäli gözälini(n) yayunu geçüsä dünyä gözäli elhdiman etmüş ki o(n)a va-racağum deyü. (Bundan amaç ise, dünya güzeli kız yemin etmiş, ok atışında kim beni geçerse onunşla evleneceğim diye.) Qalan kimselää dünyä gö-zäli "Aq Qavaq" qızınu(n)oq yayunu geçür-tämäyomuş. (Fakat kimse Akkavak kızının okunu geçemiyormuş.) Oq yayu atuşuna qalan Bey Böyräk tä qaruşmuş. (Ok yay atışına Bey Beyrek de katılmış.)Daha iççä şöylä böylä yayu duta dutmaz bi atuşa dünyä gözälini(n) oq yayunu geçümüş. (Daha şöyle böyle demeye kalmadan ilk atışta dünya güzelinin okunu geçmiş.) Bunu göränlää qoşmuslâ, hemancäcüğümä padişaha mü-cürtlämüşlää: Mücüdä padişahum Bey Böy-räk dünya gözälinin(n) oq yayunu geçüdü. (Bunu görenler koşmuşlar ve padişaha müjdelemişler: “Müjde padişahım bay Böyrek dünya güzelini geçti yarışta.”)

"Mücüdä padişahum, Bey Böyräk, Aq Qa-vaq qızınu(n) oq yayunu bi atuşa geçüdü" deyü. (Müjde padişahım, Bey Beyrek Akkavak kızının ok yayını bir atişta geçti” diye.)Bunu(n) üzärinä padişah ferman et-müş, qırq gün qırq geçä dünyä gözäli ilän Bey Böyräğin nışan merasimi omuş. (Bunun üzerine padişah kırk gün kırk gece dünya güzeli ile bey Beyrekin nişan merasimi düzenlemiş.) Nışan da oduqtan källi günläädän bi gün Bey Böy-räk yinä anasundan bubasunndan izin alup Bengiboznan berâbärä yinä seyir yerinä başını alup getmüş.(Nişandan sonra Bey Beyrek yine izin alarak, atı Bengibız’a binerek seyir yerine gitmiş. Gidärkänä bi çämänlük yerü gêmiş Qalan gün dä epeycänä sıcaqlu-yomuş. (Giderken bir çimenlik yere gelmiş, güneşten sıcaklık bastırmış.) Bi çoq ehâli çämänlüğä yatmış gün-läyomuş. ((Halk çimenlere yatıp güneşleniyor muş.) Kimi dä uyuya qomuşla. (Bazıları da uyuyorlarmış.)Bey Böy-räk dä baqmuş orcuqta uyuyolla, o da qa-lan Bengibozu qıra salıvemiş, qatuşmuş o adamlarun yanuna içinä qalan bi gaflat basmuş. (Bey Beyrek bakmış oracıkta uyuyorlar, o da atı Bengibozan’ı kırlara salmış ve karışmış onların arasına. İçine bir dalgınlık basmış.)0 da o adamla gibi uyuya qömuş. (O da onlar gibi uyuyakalmış.) Emmä qalan orası sınırmış.(Ancak orası sınırmış.) Gavur qı-ralunu(n) orada serayı vâmış. (Gavur kralının orada sarayı varmış.)Qıral sera-yından düldüllä baqmuş kî biraz kişi sınırı geçmüş yatıya. (Kral sarayından bakmış ki bazı kişiler sınır geçerek orada yatıyorlar.Qıral qalan ferman etmüş; "gidi(n), götü(n) şo adamları, atı(n) zinda-na" demüş. (Kral ferman etmiş: “ gidin götürün şu adamları, atın zindana” demiş.) Qıralın adamları gitmişlää. Or-cukta yatan ne qadara kişi vasa hepsünü dutmuşlâ, götümüşlää, atmışla zindana bunla zindanda yedü yıl qalmuşlâ. (Kralın adamları getirip zindana atmışlar. Bunlar tam yedi yıl yamışlar orada.)Bey Böy-räk dä bu dutunlâla berâbärä zindanda, ye-dü yıl qalmuş. (Bey Beyrek de bunlarla birlikte yedi yıl kalmış.) Qalan günläädän bi gün Bey Böyräk cebündäkü çaqu bıçağunnan Zin-danı(n) duvarunu öşä öşä bi insan gözü gö-räcäk qadara duvardan bi delük açmuş. (Günlerden bir gün Bey Beyrek,cebindeki çakısı ile duvarı delerek bir insan gözü görecek kadar bir delik açmış.) Qalan orcuqtan etrafı gözätläämüş. (Oradan etrafı gözetlemiş.)Emmä quş uçmaya kervan geçmäyomuş. (Ama kuş uçmuyor, kervan geçmiyormuş.)Günlää-dän bi gün yînä bu delüktän baqarkänä ı-raqladan bi Kervan gözükmüş.(Günlerden bir gün yine bu delikten bakarken uzaklardan gelen bir kervan görmüş.) Gelä geä gê-miş kervan zındanı(n) o ibük delüğünü(n) önünä qonaqlamuş.(Gele gele kervan gelerek tam o delin önünde konaklamış. Bunu(n) üzärinä almış şo türküyü Kervana Bey Böyräk; "baqalum ne söylädi. Kervan da Bey Böyräğä ne dedi. (Bunun üzerine Bey Beyrek bir türkü söylemeye başlamış. Bakalım bey Böyrek ne söyledi, kervan ne yanıt verdi.

Aldı Bey Böyräk:

Gelişi(n) nerili bezirgan başı (Nerden gelirsin bezirgan başı?
Tıraşım bürüdü gözümlä qaşı (Sakallarım kapladı gözümle kaşı
Yedü yıl odu ben zindanda qalmışam (yedi yıldır bu zindanda kalmışım
Dutulmuş küffârä yesir olmuşam (Yakalanıp kafirlere esir olmuşum)

Aldı Bezirgan :

Gelişim sorâsa(n) Yoğuz ilindän (Geldiğim yer Oğuz bölgesinden

Alurum satarum dünyâ malindän (Alır satarım ünya malından
Beyim ne biläyin seni(n) halindän (Ben nerden bilirim senin halinden
Deyvê Beyim deyvê Kimi(n) oğlusu(n) (Söyle oğlum söyle kimin oğlusun

Aldı Bey Böyrêk:

Deyvêmäyä doymaz bu derili Yüräk (Söylemeye doymaz bu dertli yürek
Ahinän vâhinän ölsäm mi geräk (Ah çekerek vah çekerek ölmem mi gerek
Bubam Padişahdu Ben de Bey Boyräk(Babam padişahtı ben de Bey Beyrek
Bunuda bÖyläcä bili(n)efändüm hêy..(Bunu böylece biliniz efendim hey…


Aldı Bezirgan:

Ana(n)ı sorasa(n) âh edüp ağla (Ananı sorarsan ah ederek ağla
Buba(n)ı sorâsa(n) qaralâ bağla (Babanı sorarsan karalar bağla
Böyük qadaşı(n) dünyäyi neylää (Abin dünyayı neylesin
Bunu da Böyläcä bili(n) efändün hêy (Bunları böylece öğren efendim heyyy


Bezirgan qalan bunu böylä deyüncä Bey Böyräk kändü kändüna bari demüş "Ben gihoz ilen Aq Qavaq qızunu da sarayın onla-rı da bilü qalan ne âlämdädü..(Bezirgan bunları anlatınca Bey Beyrek kendi kendine “Bengiboz ile Akkavak kızını da sorayım bakalım ne durumdalar?

Aldı Hey Böyräk:

Bengiboz emektär Aq Qavaq qızu? (Bengiboz ile emktar Akkavak kzı?

Aldı Bezirgan:

Aq Qavaq qızunu aldu dedilää (Akkavak kızını aldı dediler
Bilmän kimldän kimä vâdı dedilä (Bilmem birisine vardı dediler
Baltacı Kel veziri(n) oğlunu adı dedilää (Baltacı Kel vezirin oğlu dediler
Bunu da işittim illäri(n)izden (Bunları öğrendim yurdunuzdan
Bunu da işittim qulları(n)uzdan hêy. (Bunları duydum halkınızdan

Deyüp kesti. Qalan yoluna devama qoyuldu. (Deyip sustu. Artık yola devam etti.) Meğär bu türküläri gavur qıralunu(n) qızu gizlücä dinlämäyamuymuş? (Meğer bu türküleri gavur kralının kızı gizlice dinlemiyor muymuş?) Hemäcänä saqlanduğu yerdän ÇIqmuş.. (Hemen saklandığı yerden çıkmış.)Qalan ezäl zamanları zindanla yeri(n) dibündä quyu gibi bi yedä olûmuş.(O zamanlarda zindanlar yerin altında, kuyu gibi yerlerde olurmuş.) Zindanı(n) däpäsindä dä qoca bi dekär daş bulunumuş. (Zindanın kapısında da kocaman bir teker taş bulunurmuş.)Qalan bu Zindanı(n) iştä qapusuymuş. Emmä bu dekär daşı Şöyläcäcüğümä qalduruvêmäk bi kişini(n) ki kişini(n) değmä kâri değülmüş.( Bu zindanın kapısıymış. Amma bu teker taşı kaldırıvermek öyle bir-iki değme kişinin işi değilmiş.

Gavur qıralunu(n) qızu qalan bu qırq kişini(n) qalduramayacağu daşı
- Ya Allah!.. Deyüp bi dutuşa qaldumuş. (Gavur kralının kızı Zindanı(n) kırk kişinin kaldıramayacağı taşı –Ya Allah!... Diyerek bir tutuşta kaldırmış. qa-pusunu(n) açulduğunu görän hapıslâ qarun-ca misâli bu delügün ağzuna üşüşmüşlää. (Kapının açıldığını gören tutuklular karıca gibi deliğin ağzına üşüşmüşler.) Henîya yoğ mu qalan saluverüläcäğüz de-yü. (Hani ya, salıverileceğiz diye.) Derkänä efändüm qıralun qızu zindana bi ip salundumuş.. (derken efendim, kralın kızı zindana bir ip sarkıtmış.)Orada ne qadara hapis vâsa hepücüğü qalan bu ipä üşüşmüşlää...(Orada ne kadar tutuklu varsa hepsi de ipe üşümüşler…) Qalan hat bu münşvardaykänä qıralu(n) qı-zu hapıslara avazı çıqduğu qadara Türkü soyläyän yiğit kim isä o çıqsu(n).. Qalan sizi sora çıqaruru(n) deyii bağurmuş.(Durum böyle olunca, kralın kızı tutuklulara avazı çıktığı kadar “türkü söyleyen yiğit kimse o çıksın… Kalanları sonra çıkarırım bağırmış.)

Bunu(n) üzürinä Bey Böyräk ipä dutun-muş. Qıralu(n) qızu tekrâra(n) «yâ, Allah» Deyüp Bey Böyräği Bubasundân Anasun-dan saqlıcana çıkartmış.. Yetmüş beş günä mühlät edärükdän saluvemiş.. (Bunun üzerine Bey Beyrek ipe turunmş. Kralın kızı “Ya Allah” deyip Bey Beyreği çıkarmış. Yetmişbeşgün izin vererek salıvermiş.
bi tekrâränä: (Tekrar:
- Ya Allah! deyüp Zindanı(n) o qoca dekär daşunu yükländüğü gibü delüğünü bekä-müş..(Ya Allah diyerek o koca taşı tekrar kapamış)
Biz gelälüm Bey Böyräğe. qalan gavur qıralunu(n) qızından yetmüş beş günä mühlät alduqdan källi çekmüş başunu qalan o dutulduğu çayura doğru. (Biz geleleim Bey Beyreğe. Gavur kralının kızından yetmişbeş gün izin aldığından yakalandığı çayıra doğru gitmiş.) gelükänä aqluna Bengiboz gelivêmiş kändü kändünä: (giderken aklına Bengiboz gelmiş. Kendi kemdine:
- Mevlâm, Xızur ba(n)a imdâd edivêsä dä qalan Bengibozu yetişdüsä... Onu burcuqda yütüdümdü... (Allahım, Hızır bana yardım etse de Bengibozu getirse bana…Onu buracıkta yitirmişrim…

Demüş. Âhinen âmış şo türküyü Bey Böy-räk baqalum ne demüş.
(Demiş. Ah ederek almış ve şu türküyü söylemiş. Bakalım ne demiş?..
Aldı Bey Böyräk:

Arayı arayı bulsam izi(n)i ,(Arayı arayı bulsam izini
İzini(n) tozana sürsäm yüzümü (İzinin tozuna sürsem yüzümü
75 günä mühlällädüm qıral qızunu (75 gün mühletledim kral kızını
Yetüş Bengibozum yetüş imdada (Yetiş….

Bu türküyü qalan Bey Böyräk ettüktän källi dağu daşu Bengrîboz kişir kişir kişnät-müş. (Bu türküyü söyledikten sonra Bey Beyrek, bengiboz daı taşı kişneyerek inletmiş.) Orcukda bir daş qovuğunu(n) dibündä yedü yıl qalmuşmuş; nasulsakü Bey Böyrä-ğün säsünü duymuş qalan hevlicanla säsün geldüğü yerä doğru kişnäyi kişnäyi yaruş-muş. (Oracıkta bir taş kovuğunun dibinde yedi yıl kalmışmış; nasıl ki Bey Böyreğin sesini duymuş can havliyle sesin geldiği yere doğru kişneyerek koşmaya başlamış.) Doğrucana Bey Böyräğün yanuna qa-dara gêmüş. Yedü yıldu bi qovugda qalana nolu? Üstünü başunu hep yosunla bürümüş; pasla dutmuş.. (Doğruca Bey Beyreğin yanına kadar gelmiş. Yedi yılı bir kovukta kalana ne olur? Üstünü başını hep yosunlar bürümüş. Pas tutmuş…

Derkänä efändüm. (Derken efendim.) Bey Böyräk Bengibozu(n) yosunlarını qalan sıyurmuş. Efändüra (Bey Beyrek Bengibozun yosunlarını temizlemiş.)yedü yıldu Bengiboza Ta(n)rını(n) ergüsü ulaşmuş. (Yedi yıldır Bengiboza Allah’ın gücü ulaşmış.) Esahtan at bir, qoyun iki, üzüm üç.. bunla qalan cennättän çıkmuştu. (Aslında at bir, Koyun iki, üzüm üç… Bunlar cennetten çıkmıştır.)Bun-ları(n) hepsini(n) melekäsü vâdû onlara ba-qallâ.. (Bunların hepsinin melaikesi vardır…)qalan bunlara kötülük de edilmüz, bi evi hem ehyä edällää, hem dil kökündän qurudullâ! (Bunlara kötülük de edilmez, bir evi ihya da ederler, kökünden kuruturlar da…)Neysänä efändüm iççäqalan Be-ngibozu da melekäsi bu qovuqda Ta(n)rını(n) her aqşamu baqmış. ( Neyse ne efendim, işte böyle Bengibozu da melaikesi de bu kovukta her akşam bağırmış.)Bey Böyräk dä qa-lan artux "Bismillah" Deyüp binmüş Bengi-bozu(n) üstünä.. Bengiboz qalan heç o eski Bengiboz değilmüş sanki, tozu dumana qa-tup gözünü açup qapayuncaya qadara onu bi guş misâli köyünün başına däk götümüş. (Bey Beyrek artık “Bismillah” diyerek binmiş Bengibozun üstüne. Bengiboz o eski Bengiboz değilmiş sanki, tozu dumana katarak göz açıp kapayıncaya kadar onu bir kuş misali köyünün başına dek götürmüş.)

Bi qoca qaru da bu esnädä Bengibozu(n) anasını sulayomuş. Qalan Bengibozu gö rüncäk kişir kişir kişnämüş. (Bir kocakarı o sırada Bengiboz’un anasını suluyormuş. Anası Bengiboz’u görünce kişir kişir kşnemiş.)Mevlâm Ta(n)rı o(n)a meğärsä ki Bengiboz olduğunu bil-dürmüş emmä qoca qaru "noldugu bilinmä-yäsi manzul menamen! Bey Böyräk ağanı mı gödü(n)? Bengiboz tayını mı gödü(n)? yedü yıldu kişnämäyodu(n)!" demüş, qalan yüzünü bi tokat vumuş. (Mevlam meğer ona Bengiboz olduğunu bildirmiş ama kocakarı “ne olduğu bilnmeyesi yaramaz, huysuz ! Bey Beyrek ağanı mı gördün? Bengiboz tayını mı gördün? Yedi yıldır kişnemiyordun” diyerek atın yüzüne bir tokat vurmuş.)Emmä o yînä kiş-nämüş. Qalan o esahtan Bengiboz emmä kimin aqluna gelü? yedü yıldu pür gayıp. Bey Böyräk dä qalan orda emmä saçu sa-qaluna qaruşmuş. Pırtularu eskimüş, bikül-allah tanınmaz bimünşvar âmış. ( Ama at yine kişnemiş. Aman bu gerçekten Bengiboz ama kimin avluna geliyor? Yedi yıldır tamamen kayıp. Bey Beyrek de orda ama saçı-sakalına karışmış. Giysileri eskimiş, birtürlü tanınmaz hale gelmiş.)

Qoca qaru qalan Bengibozu(n) anasını suladuqtan källi güç bää çeşmädän Bengi-bozu(n) anasını elätmüş. Bu esnada Bey Böyräk dä Bengiboz'dan inmüş, qalan çeş-mä başunda bi delük helkeyi dolduracağın deyi eylänän bi qoca qaruya soqularaxda-na: "Nenä, demüş beni bu gecä evi(n)ü mi-safir alu mu(n)?". Qoca qaru da duymazla-naraqdan yinä çeşmädä hekäsini dolduma-ya qoyulmuş. Bunu(n) üzärünä Bey Böyräk bitekrâren: "nenä, demüş, beni bu gecä evi(n)ä misafir alu mu(n)?".

(Kocakarı Bengiboz’un anasını auladıktan sonra zorla da olsa çeşmeden Bengiboz’un anasını okşamış.Bu anda Bey Beyrek de Bengibozdan inmiş ve çeşme başında bir delik kovayı dolduracağım diye oyalanan bir kocakarıya sormuş:”Nine, demiş beni bu gece evine konuk alır mısın?” Kocakarı da duymazdan gelerek çeşmeden kovasını doldurmaya devam etmiş. Bunun üzerine Bey Beyrek bir kez daha sormuş, beni bu gece evine konuk alır mısın?)
Bunu(n) üzärinä qoca qaru Bey Böyräğä şöyläcälänä bi baqmuş: "Al.. A!.. Oğul ben seni nasıl misafir aluru(n)? (Bunun üzerine kocakarı Bey Beyreğe şöylecene bir bakmış:”A!..A!.. Oğul ben seni nasıl konuk alırım?”Tencäräyä iki bulgur dänäsi qodum. Biri altında qaynaya, biri üstündä qaynaya. Ben seni nasıl misafir ederüm demüş.(Tencerete iki bulgur tanesi koydum.Biri altında kaynıyor, biri üstünde kaynıyor. Ben seni nasıl konuk ederim” demiş.) Süksününü çeşmäni(n) olu-ğuna vêmiş. (Suratını asıp çeşmenin oluğuna eğilmiş.)Bunu(n) üzarinä bi källim dâ: "Nenä, demüş, beni bu gecü evi(n)ä misafir alu mu(n)?" demüş. (Bunun üzerine bir kez daha “Nine, demiş, beni bu gece evine konuk alır mısın?” demiş.)Cebündän bi avuç dolu-su altun çıqarmuş, qoca qaruya saqluca sunmuş.(Cebinden bir avuç altın çıkarıp kocakarıya saklıca, gizlice vermiş.) Qoca qaru altunlaru görüncänä: "Aluru(n) oğul aluru(n)! Atunu da aluru(n)" Seni de aluru(n) demüş. Bey Böyräği o ge-cä evündä alıqomuş.(Kocakarı altınları görünce :” Alırım oğul alırım! Altını da alırım seni de alırım “ demiş. Bey beyreği o gece evinde konuk etmiş.) Bey Böyräknän qalan o gecä evdä qoca qaru hoş beş ediyollâ-muş. Tam bu esnada bi def tingirtisi, qaru fingirtisî omuş, Bunu(n) esbäbini Bey Böy-räk qoca qarudan sivâl etmüş: "Nenä, de-müş, koyda bi def tingirtisi, qaru fingirtisi vâ. Bu şenlük nedändü?" demüş. (Bey Beyrek o gece evde kocakarı ile hoşbeş ediyorlarmış. Tam bı sırada bir tef tıngırtısı, karı fingirdemesi olmuş. Bunun nedenini sormuş Bey Beyrek Kocakarıdan: Nine, demiş, köyde bir tef tıngırtısı, karı fingirdemesi var. Bu şenliğin nedeni nedir?” demiş. Qoca qaru da: "Demä oğul demä! Padîşahun ervan misâli bi qoç yiğit oğlu vâdî Aduna Bey Böyräk delläädi, yedü yıldu gayıplara qaruştu.(Kocakarı da: “Sorma oğul sorma! Adişahın ervan gibi bir Koçyiğit oğlu vardı. Adına Bey Beyrek derlerdi. Yedi yıldır kayıplara karıştı.) Onu köydü dünyä gözäli Aq Qavaq qızuna nışanlamuşlâdu. Yedğ yıldu heç bi habar alamadılâ. Qalan onu iççä Baltacı kel vezirî(n) oğlu İsmayıllâ everiyella da şen-lük yapuyollâ" demüş. (“Onu köyde dünya güzeli Akkavak kızıyla nışanlamışlardı. Yedi yıldır hiçbir haber alamadılar. Artık onun için Baltacı kel vezirin oğlu İsmail ile evlendiriyorlar, şenlik yapıyorlar” demiş.) Bey Böyräk qalan bu sözläri qoca qarudan duyunca tasasundan uyqu gözünä gimämüş. Zabah olunca Bey Böyräk doğrucana şenlük olan yerä qadara getmüş. (Bey Beyrek bu sözleri duyunca tasasından gözüne uyku girmemiş. Sabah olunca da Bey Beyrek doğruca şenlik yapılan yere gitmiş.)Bi dä orcuqta ne göösü(n) kü ehâli düğün yeründä qum çaqulu gibi bi ağacun dîbünä bîrikmişlää. (Bir de oracıkta ne görsün ki tüm halk düğün yerinde kum çakılı gbi toplanmışlar.) Ağaca qalan bi naşpa altun asmuşlâ. Bu naşpayu qalan kim vu-râsa padişah o(n)a ikram veräcäk deyü yetmüş iki divana avazcılâ çıqarmuşlâ.(Ağaca bir maşrapa altın asmışlar. Bu maşrapayı kim vurursa padişah ona ödül verecek, diye yetmiş iki divana haber salmışlar.) Ga-vur illäri(n)ä habar salundumuşlâ.(Düşman illerine haber slmışlar.) Dimyäni(n) dört İbüğündän oq yaycularu gemiş. qalan bunlaru(n) hepiüğü naşpayı bikülallah vurup yerä indirämäyollâmuş. (Dünyanın dört bucağındanok ve yaycılar gelmiş. Fakat onların hiç biri de maşrapayı vurup yere düşüremiyorlarmış) Qalan kim-sälärä naşpayı indümäk nasıp olamamuş. (Kimselere maşrapayı vurup düşürmek kısmet olmamış.)İstä bu esnädä Bey Böyräk dä atucularun arasuna qatuşmuş. Ağaca baqup baqup: "Ben onu qalan bi dutuşa vururun emmä ä-limä uya bi oq yayu osa" demüş. (İşte bu sırada Bey Böyrek de atıcıların arasına karışmış. Ağaca bakıp bakıp :” Ben onu bir vuruşta düşürürüm ama elime uygun bir ok ve yay olsa” demiş.) Qalan or-cuqtaki adamla: "Hedi, hedi odan munnar menamän" deyi Bey Böyräği qalan qoval-lâmuş. Bey Böyräk bu adamlaru(n) arasu-na ne qadara qatuşsa bu adamla hepücü-ğündä qovallâmuş. (Oradaki adamlar: “Haydi haydi oradan mundar meneman!” diye Bey Beyreği kovalamışlar. Bey Beyrek bu adamların arasına kaç kez karışmak istese de bu adamlar her seferinde kovalamışlar.)Emmä Bey Böyräk yinä: "Nolu, älimä uyâ bi oq yayu osa? Bi qoman onu vurûdun" der miş. Emmä odaki atuculâ yinä qaquşdurûla: gerisin geriyü atallamış. (Ama Bey Beyrek yine :” Ne olur, elime uyan bir ok yay olsa? Bir koymam onu vururdum” dermiş. Ama oradaki atıcılar bunu kakalarlar ve gerisin geriye atarlarmış.)Bunu(n) uzärınä padişah bu qılıqsuza: "Oğul diläği(n) nedü?" demüş emmä qalan bunu(n) Bey Böyräk olduğunu bilmäyamuş hê.." (Bunun üzerine padişah bu kılıksıza :” Oğul dileğin nedir?” demiş ama bunun Bey Beyrek olduğunu bilmiyormuş.)Bu qıluqsuz adam da: "Efändüm, älîmä uyâ bi oq yayu osa ben onu vurûdum" demüş. Bunu(n) üzärünä padişah: Hedi oğul hedi, sen get mutfağa da keşkek ye" deyi zek-länmüş ve yanundan qovmuş. (Bu kılıksız adam da :” efendim,elime uyanbir ok yay olsa ben onu vururdum” demiş. Bunun üzerine padişah : Haydi oğul haydi, sen git mutfakta keşkek ye” diye alay ederek yanından kovmuş.) Emmä ne mümkün kü bu qıluqsuz adam yinä diräş-dümüş: "Efendüm, älimä uya qalan bi oq yayu osa". bunu(n) üzärünä artuq padişah dayanamamuş, yanundaki adamlaruna: "gidi(n) şona Bey Boyräğin oq yayunu elätü(n)" deyä ferman etmüş. (Ama ne mümkün ki bu kılıksız adam yine direnmiş :Efendim, elime uygun bir ok yayı olsa .. Bunun üzerine padişah dayanamamış, yanındaki adamlarına: “gidin şuna Bey Böyreğin ok yayını iletin” diye buyurmuş. Nolsu(n) da Alla-hum bî dünyäni(n) adamlaru qaranluqla basqunladuğu halda heç mi vuramayomuş heç. (Ne olur Allah’ım, bir dünya insan karanlık çökene kadar hiç mi hiç vuramamışlar.) Qalan padişahun adam-laru fermanı yerinä qomuşlâ. (artık padişahın adamları emri yerine getirmişler.)
"Rey Böyräk oq yayunu eha şöyläcäcüğü-mä bi atuşda naşpayı tengär mengär altunlarıynan yerä yuvalamuş.”Bey Beyrek ok ve yayını aha şöylece bir atışta maşrapayı tangur-tungur altınlarla birlikte yere yuvarlamış.) Hêkäs bunu(n) üzärinä şaşırup qalıvêmişlää Aha bu qıluqsuz adam vudu deyi. (Herkes bunun üzerine şaşırıp kalakalmışlar. İşte bu kılıksız adam vurdu diye.) Bunu(n) üzärinä padişah ehâliyä üç källimä bağurmuş: "Qa-puşu(n) ibadullah qapuşu(n)!". Hekäs qa-puşmuşlâ emmä qalan bu qıluqsuz adam yeründän qıpurda-mamış. Bunu(n) üzärinä padişah taaccupta qalaraqdana: "Oğul ne-yä qapmayo(n)?" Demüş.. Qaşan bu qıluq-suz boynunu bükä qomuş. Bi şey demü-müş. (Bunun üzerine padişah halka üç sözcük bağırmış: “Kapışın, hepsini kapışın!”. Herkes kapışmış ama bu kılıksız adam yerinden kıpırdamamış. Bunun üzerine padişak merakla “Oğul niye kapmıyorsun?” demiş. Şaşıran bu kılıksız boynunu büküp bakakalmış. Bir şey dememiş.)

Padişah bi källimä dâ somuş; yinä cevap vêmämüş. (Padişah Bir kere daha sormuş, yine yanıt vermemiş.) Qalan üçüncü darasında padişah Dilä oğul bendän dilä ne dilääsin(n)" de-müş. (Üçüncü soruşunda padişah: “Dile oğul benden dile, ne dilersen” demiş.)0 da; "Sağluğunu" demüş "Oğul be-nüm sağluduğumdan sa(n)a ne? İştä ben-dän ne istääsi(n)" demüş. O da tekrâräne: "Saluğunu istärüm" Demüş. Padişah bu källäcüğümä: "Benüm şağluğumdan Sa(n)"a ne? Dilä oğul bendän ne dilääsin)?" de-müş. (O da “sağlığını” demiş. “Oğul benim sağlığımdan sana ne?İste benden ne istersen” demiş. O da tekrar “sağlığını isterim” demiş. Padişah bu kez de yine:” Benim sağlığımdan sana ne? Dile benden ne dilersen” demiş.) Qalan bu qıluqsuz adam bu qâlik: "Efendüm düğün evündäki qadunlaru birim birim oynatmaq dilärüm" demüş. Bunu(n) üzärinä padişah hemäncänä ferman etmüş: "gidi(n) bu kürt qıluqlu adamu düğün evün-dä eyländirü(n) deyü. (Bu kılıksız adam en sonunda :” Efendim düğün evindeki kadınları bir bir oynatmak isterim” demiş. Bunun üzerine padişah hemen emir vermiş:”Gidin bu kürt kılıklı adamı düğün evinde eğlendirin” diye.) Qalan almışla, götü-müşlää düğün evünä Bey Böyräği emmä burcuqta da kimsälää Bey Böyräği tanıya-mamuş. (Almışlar götürmüşler Bey Beyreği ama burada da kimseler Bey Beyreği tanıyamamış.)Qalan bi gün değil kü yedü yıldu bi adam tıraş omasa nolu? Saçu saqaluna qa-ruşu älbättänä. Bu müşvâr İnän Bey Böy-räği qarulâ da tanıyamamış. (Bir gün değil yedi yılda bir adam traş omasa ne olur? Saçı sakalına karışır elbette. Bu durumda inan ki Bey Beyreği kadınlar da tanıyamamaış.) Bey Böyräk hâlinän dura qosun, dêkän efändüm düğün evündäki qarula bulaşmuşlâ oyuna. Qalan hepüsünü Bey Böyräk oynatmaya fermanlı ya? Almuş älünä defü Bey Böyräk baqalum ne söylämüş, qalan oyuna çıqandana bu es-nädä cicäsiymüş. (Bey Beyrek öyle duradursun, derken efendim düğün evindeki kadınlar başlamışlar oynamaya. Hepsini de oynatmaya Bey Beyrek izinli ya almış eline tefi Bey Beyrek bakalım ne söylemiş, artık oyuna çıkanlar da bu esnada dinlemiş. CİCASİ?)

Aldı Bey Böyrük:

Ne baqâsı(n) monca monca (Ne bakarsın monca monca
Boyu(n) uzun, beli(n) incä (Boyun uzun belin ince
Vezirä ilayıqsu(n) onca (Vezire layıksın onca
Her cahilsi(n) her cahil (Hey cahilsin hey cahil


Qalan Bey, Böyräğün cicäsü oyununu bitü-mäz bitürü yerinä otumuş. Ondan sonracu-ğuma sıra bitişük qo(n)şu qızına gêmiş. Qa-lan Bey Böyräk almuş älinä defü onu da oy-natmuş. (Artık bey, Beyreğin oyuncusu oyununu bitirir bitirmez yerine oturmuş. Ondan sonracığıma sıra bitişik komşu kızına gelmiş. Bey Beyrek almış elne tefi onu da oynatmış.)

Aldı Bey Böyriik:

Evlärüni(n) ö(n)ü qaracuq (Evlerinin önü karacug
Köpeklärini(n) ağzu qaracuq (Köpeklerinin ağzı karacug
İsmayıl oğlana varacuq (İsmail’in oğluna varacug
Her cahilsi(n) her cahiy. (Hey cahisin hey cahil

Qalan bitüşük qo(n)şularu da sırasunu sav muş. İnihayät sıra gelä gelä Aq Qavaq qı-zuna gömüş Qalan Bey Böyräk onu da şo türküynän oynata qomuş. (Bitişik komşuları da sıralarını savmış. Nihayet sıra gelmiş Akkavak kızına. Bey Beyrek onu da şu türküyle oynatmış.

Ne baqâsı(n) kinni idimi (Ne bakarsın kim olduğuma
Sa(n)a deyin iki dinni )Sana söylayeyim sen de dinle
Oynayan Aq Qavaq qızu(Oynayan Akkavak kızı
Yanda yandudu bizü. (Yandı yandırdı bizi

Bey Böyräk qalan bu türküyü edäar etmäz Aq Qavaq qızu Bey Böyräğün sesünü bil-müş. Hemän orcuqta bir birünä gänä gibi yapuşmuş, sarman dolaş olmuşla. (Bey Beyrek türküyü söyler söylemez Akkavak kızı Bey Beyreğin sesini tanımış. Hemen oracıkta birbirlerine kene gibi yapışmışlar, sarmaş dolaş olmuşlar.Düğün evündän hemäncänä padişaha mücüdäcilää salundumuşla: "Mücüdä padişahum, Bey Böyräk çıqa qodu" dedü. Bunu duyan Bal-tacı kel veziri(n) oğlu İsmayılcuq da qorqu-sundan bi kömäsä saqlanmuş. Başı kömäsi(n) davanına sıquşunca canu imuğündän hıqqadana çıqıväämiş. (Düğün evinden hemen padişaha müjdeciler salmışlar: “Müjde padişahım, Bey Beyrek çıkageldi”dediler. Bunu duyan Baltacı kel vezirin oğlu İsmailcuk da korkudan bir kümese saklanmış. Başı kümesin tavanına sıkışınca da canı imiğinden hıkkadana çıkıvermiş.)

***

Bey Böyräknän galan Aq Qavaq qızuna qı-rq gün qırq gecä düün etmüşlää. Onla ermüş muratlaruna, biz çıqduq zıyratlaruna..
(Bey Beyreğinen Akkavak kızına kırk gün kırk gece düğün etmişler. Onlar ermiş muratlarına, biz gidelim ziyaretlerine.)


************************************************** **************
Yazarın Notu:
Kalın "K" yerine "q" harfini kullandık kî bu harf Anadolu'nun ekseri yerlerinde kalın "g" harfine yakın telaffuz olunur. Açık "e" yerine de "ä" kullandık. İmâleli (Uzatmalı) "ä"leri iki "ä"yi yan yana getirmek suretiyle gösterdik. Parantez içindeki "n"ler sağır nundur.
************************************************** **************
Bir Not da benden.
1-Bazı sözcüklerin karşılığını bulamadım.
2-Bey Beyrek adıyla yazdığımız isim Beğ Böğrek şeklinde de kullanılıyor.
3-Dede Korkut öyküsünün bu versiyonu tüm benzerliğiyle örneğin Zile’de ve başka yerlerde bulunuyor.
Kuzyaka Hacılar Köyü - Anasayfa