Kürşad

[TürkOğuz]

Kürşad, 621 senesinde Çinli eşi İ-çing Katun tarafından zehirlenerek öldürülen Doğu Göktürk Devleti kağanı Çuluk Kağan'ın küçük oğludur. Çuluk Kağan'ın ölümünden sonra kardeşi Bağatur Şad, Kara Kağan adını alarak hükümdar oldu ve ağabeyinin Çinli eşi ile evlenerek Ötüken'deki Türkler arasında huzursuzluğa yol açtı... Bir tarafta Çinliler, diğer yanda da Sırtarduş Bayurku, Dokuz Oğuz, Uygur gibi Türk boylarının Göktürklere başkaldırıp savaşmaları ve ayrıca İ-çing Katun'un Ötüken'de esir durumda yaşayan Çinli azınlığa destek çıkarak bunların zenginleşmesini sağlaması sayesinde giderek zayıflayan ve kıtlık tehlikesiyle karşı karşıya kalan Türkler, 629 senesinde Çinlilerle yaptıkları savaşta tuzağa düşerek yenilince Doğu Göktürk Devleti yıkıldı. Başta Kara Kağan ve Kürşad olmak üzere binlerce Göktürk Çinlilere esir düşerek Çin'in başkenti Siganfu'ya götürüldüler ve orada kendilerine tahsis edilen bölgede yaşamaya mecbur edildiler. Türkleri asimile edebilmek amacıyla Göktürk soylularını hassa ordusunda subay olarak görevlendiren Çinlilerin bu taktiği bir işe yaramamış, Türkler bağımsızlıklarına kavuşup yeniden devlet kurmak amacıyla fırsat kollamaya başlamışlardır. Kürşad da Çin hükümdarının ordusunda subay durumundadır fakat kılıcını milletinin özgürlüğü için çekeceği günü beklemektedir. Esaretin beşinci yılında Kara Kağan kahrından ölür. Esaretin onuncu yılında, yani 639 senesinde, Bozkurt soyunun en büyüğü konumundaki Kürşad durumun iyice kötüye gittiğini görerek kırk çerisi ile birlikte ihtilal yapmaya karar verir. Geceleri kılık değiştirerek Siganfu sokaklarında tek başına dolaşma adeti olan Çin hükümdarı Tay-tsung'u yakalayarak rehin almaya ve bu sayede Çin sarayına girerek orada bulunan Kürşad'ın ağabeyinin oğlu Urku Tigin'i kurtarıp, toplayabildikleri kadar Türk ile birlikte Ötüken'e giderek tekrar devlet kurmaya, Urku Tigin'i de kağan ilan etmeye karar verirler. Bu uğraşta başarılı olurlarsa budun kurtulacak, başaramazlarsa da dökülecek kanları geride kalanlara ödevlerini hatırlatacaktır. Fakat ihtilal için harekete geçtikleri gece sağanak halinde yağan yağmur yüzünden Çin hükümdarı sarayından dışarı çıkmaz. İhtilali ertelemenin sakıncalı olacağını düşünen Kürşad, kırk çerisiyle birlikte Çin sarayına yürür, amacı sarayı basarak hükümdarı esir almaktır. Bardaktan boşanırcasına yağan yağmurun altında yüce dileğe doğru yürüyen kırkbir Türk yiğidi sarayın kapısına vardıkları anda cenk başlar. Yüzlerce Çinli askeri öldürürler ama binlercesi üzerlerine saldırmaya devam eder. Göktürklerin bir kısmı sarayın içinde savaşırken şehit olur, sağ kalanlar ise Kür Şad'ın önderliğinde saraydan çıkarak Vey ırmağına doğru ilerlerler, niyetleri ırmağı geçerek Ötüken'e doğru at koşturmaktır. Ama sağanak halinde yağan yağmur yüzünden yükselen sular köprüyü sürükleyip götürdüğü için karşıya geçemezler ve peşlerinden gelen Çin ordusu ile son kez cenke tutuşurlar. Binlerce Çinli askere karşı savaşan bir avuç Türk yiğidi peş peşe uçmağa varırlar. Sadece Kürşad sağ kalmıştır, tek başına Çin hükümdarlığına karşı savaşmaktadır. En sonunda O da şehit olur fakat elinde kılıcıyla atının üzerinde durmaktadır, öldüğü halde yere düşmemiştir... Kürşad ölmüş fakat yenilmemiştir...
Kürşad ve kırk çerisinin yaptıkları ihtilalden sonra korkuya kapılan Çinliler, Siganfu'daki bütün esir Göktürkleri mecburen serbest bırakırlar. Göktürkler kırküç yıl boyunca dağınık bir şekilde yaşarlar, bazı Göktürk soyluları yeniden devlet kurma girişiminde bulunsalar dahi başarılı olamazlar... Fakat 682 senesinde Bozkurt başlı sancak tekrar kaldırılır ve Kutluk Şad (İlteriş Kağan) ile Bilge Tonyukuk İkinci Göktürk Devleti'ni kurarlar...

[uluğkam]

Kürşad ölmüş fakat yenilmemiştir...

BU CÜMLE HERŞEYİ İFADE EDİYOR ZATEN.

[Mehmet Atsiz Safoz]

Bütün ırkdaşlarıma Bozkurtların Ölümü ve Bozkurtlar Diriliyor kitaplarını şu yazıyı okuduktan sonra tekrar ellerine alarak okumalarını tavsiye etmekteyim. Kür Şad gibi biy yiğiti vasiyetine sahip çıkmak uğruna bizler tıpkı gözüpek çeriler gibi düşmana atılacak kadar yiğit erleriz. Bundan kuşkusu olanlara da inşallah göstereceğiz. Kür Şad Atam mekanın Tengri Dağları olsun.

[Güntülü]

Bozktların Ölümü'nü on kere okuduysam azdır. Harika bir eserdi. O kitabı okurken kanım daha hızlı akıyor. Yazanın da yazdıranın da ruhları şad olsun.

[METE1989]

Kürşad Atamız kadar cesur ve yürekli bir yiğit bir daha gelmez dünyaya.

Gercek ismi TurkSAD . Ornegin benim soyumda TURKSAD ATAMDAN GELIYOR AMCAM AZERBAYCAN DA YASAYAN AKRABALARIMIZIDA BULDU. BOYLE BIR KANDAN GELDIGIM ICIN GURUR DUYUYORUM .

• Şadılı boyu <?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" /><o:p></o:p>

<HR align=center width="100%" color=gray noShade SIZE=2>

Qədim türk boylarından olan şadılı tayfalarından bəhs edən tarixi qaynaqlar həm məkan, həm də zaman baxımından olduqca genişdir. Belə ki, ilk dəfə şumer mətnində şad sözü, Asur və Urartu qaynağında gördüyümüz şad, şadılı sözləri məkan baxımından Urmu gölü hövzəsi və İrəvan mahalına aiddirsə, sonrakı tarixi mənbələrdə şad sözünə Orxon abidələrində və Çin qaynaqlarında rast gəlmək olur. Monqol baş komandanının 1221-də Yantszı (müasir <?xml:namespace prefix = st1 ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:smarttags" /><st1:City w:st="on"><st1:place w:st="on">Pekin</st1:place></st1:City>) qərargahına gələn Çjao Xun adlı çin elçisinin "Monqol-tatarların bütöv təsviri" (Men-da Bey-lu) adlı əsəri bu cümlələrlə başlanır:<o:p></o:p>
"Tatarlar ilk dəfə kidan torpaqlarının quzey-batısında yerləşən ərazilərdə yüksəldilər. Tatarlar şato budun konfederasiyasından qopan ayrıca boylardır. Bu səbəbdən bir neçə nəsil ərzində (onlar barədə) məlumat yox idi. Onlar üç qoldur: qara, ağ və qaba tatarlar" (60, 45).<o:p></o:p>
Çin mənbələrində Dəmirçi (Temuçin) ləqəbi ilə tanıdılan Cingiz Xanın da qara-tatar soyundan olduğu göstərilir. Ağ tatarlar isə Azərbaycanın digər bölgələrində olduğu kimi, İrəvan mahalında da şad, ağ hun və başqa boylarla ilgili iz qoymuşlar. <o:p></o:p>
Miladdan sonra VII əsrdə Fərqanədə əski Usunların ərazisində yaşayan Şato tayfaları bir əsr sonra artıq Yanmin əyalətini tutaraq Barkul gölü ətrafında yerləşmiş, daha sonralar Şensi, Qansu və Şansi əyalətlərinə köçmüş, sonrakı əsrlərdə isə Quzey Çini zəbt etmişlər (60, 49). Vaxtilə qədim Azərbaycan torpaqlarından Türküstana köç edən şad (şato) tayfalarının artıq X əsrdə Çinin quzeyində müstəqil bəyliyi olmuşdur. <o:p></o:p>
Orta əsrlərdə Quzey və Güney Qafqazda şadılı və şatırlı tayfalarının varlığı və Osmanlı dönəmində şatırlı əşirətinin Karaman və Aydın sancağında da yaşadığı məlumdur. Vedibasar bölgəsində şadılı boyunun tarixi çox qədm çağlara aiddir. Urmu hövzəsində isə şatırlı tayfalarının tarixi miladdan öncə VIII əsrə aiddir. Belə ki, Şatir-araqa (Şatiraraya da oxunur) və Şatiru adlı bölgələr barədə 777-ci və 780-ci illərə aid urartu dilində yazılmış tarixi qaynaqlar vardır. Həmin ərazilərdə Şattera adlı bölgəni isə eyni əsrə aid asur qaynağı da təsdiq edir (13, 240-241). <o:p></o:p>
Şadılı, Şatırlı tayfalarının adı qədim şadlı boyu ilə bağlıdır, şadlı sözü isə qədim türk dilində titul bildirən şad sözündən yaranmışdır. Bu titulu qədim çağlarda türk dövlətində bölgə, qoşun başçısı və canişin olan, hökmdar oğlu daşıyırdı. Elə ki, prins bölgə və qoşun başçısı təyin olundu, onun adına şad titulu qoşulurdu. Orxon abidələrində belə cümlələr var: <o:p></o:p>
1) İki oğluma yabğu (və) şad adı verdim. <o:p></o:p>
2) Yeddi yüz kişini (döyüşə) aparanın böyüyü Şad idi. <o:p></o:p>
3) Arxasınca şadapit bəylər (DTS, 519).<o:p></o:p>
Tarixdə belə adverməni İrəvan mahalında görürük. Miladdan öncə VIII-VII əsrlərdə bütöv İrəvan mahalını da sınırları içinə alan Quzey və güney Azərbaycan torpaqlarında at oynadan və İrəvanın yaxınlığındakı Qəmərlidə izi qalan qədim saqa-qamər tayfalarının hücumundan qorxan Asur çarı Aşşurbanapalın VII əsrin ortalarında Marduk tanrıya həsr etdiyi mətndə deyilir:<o:p></o:p>
Mən (Tuqdammenin) gücünü dağıdacağam, öz belindən gələn və ona varis təyin edilən oğlu Sandakşatrunu yenəcəyəm (35, №78).<o:p></o:p>
Göründüyü kimi, qamər elbəyi Tuğdamlı varisi olan oğlunu şad titulu ilə görəvləndirmiş, asur mirzəsi də onu Sandak-Şat (ru) kimi qələmə almışdır. Sandak sözü isə bizə səlcuq sultanı Alp Arslanın türkmən atlı qüvvələrinə 1068-də komandan olan Sandak bəyin adından tanışdır. Bu asur olayından min il sonra Xəzər xaqanlarının Erməniyə üzərinə göndərdiyi qoşunların başında biz yenə də Şad titullu xaqan oğullarını görürük.<o:p></o:p>
Miladdan öncə XIII əsrdə Dəclə yaxasında Urraxinaş (Urratinaş) ölkəsi çarının oğlu da (Şadi-Teşub) adı daşıyırdı (35, j10). Qədim türklərlə bağlı şad titulu <st1:country-region w:st="on"><st1:place w:st="on">şumer</st1:place></st1:country-region> mətnində də vardır. Şumerli elçinin sarayda Aratta elbəyinin Şat-ammu ilə gənəşdiyi barədə verdiyi məlumat III minilin son rübünə aid olduğu üçün şad sözünün ən qədim pasportu hesab oluna bilər. Asur-urartu mətnləri isə I minildə qeydə aldıqları şad titulu və şad, şadlı tayfalarından bəhs edir. Bu qaynaqlarda adı keçən Pirişati m.ö. 820-də qızıltayfalarının yaşadığı Qızılbund bölgəsinin bəyidir. "Mucmil at - tavarix" əsərində onun adaşı Pirşad isə Feridunun vəziridir. Bəndəniz Firidun da qızılanlı boyunun şadılı soyundandır. Saqa-qamər boylarının m.ö. VI-I əsrlərdə Azaq yaxasında qurduqları Saqat Elində, xüsusilə Bosfor çarlığında (bəyliyində) çarlardan 5-i Perisad adını daşımışdır.<o:p></o:p>
Tərkibində şad sözü olan şəxs adları Orta əsr qaynaqlarında, o cümlədən Sasani dövrünə aid möhürdə Baqaşat, həmin dövrdə farslar və iberlər arasında işlənən Şadman, sonrakı dövrlərdə özünü göstərən Bərguşad, Elşad adları və 576-da Bizans elçisi Valentinosu qarşılayan Göy-Türk dövlətinin prinsi Türk-Şad, 704-də türkeşlərlə vuruşan Börü-Şad, Alp Arslanın yanındagənc elçi Şadi, Altun Orda hökmdarı Şadi-beq (1401-1407), nəhayət İrəvan mahalının milli qəhrəmanı Abasqulu bəy Şadlinski kimi tarixi şəxsiyətlər və Şadılı, Şatırlı, Şato etnonimləri onu göstərir ki, türk onomastikasında şad sözü və şad sözünə dayanan etnonimlər geniş yayılmışdır. Ulu Azər xalqının kiçik bir qolu olan şadılı boyu İrəvan mahalında son 1500 ildə Aslan Sultan Şadılı və Abasqulu bəyə qədər bir sıra tarixi simalar yetirmişdir.<o:p></o:p>
KAYNAK:http://history.azerall.info/ts_gen/azl/gt/gt2-8.htm

[TARİHİN OĞLU]

kür-şad ölmedi ki o tanrı dağında Türk sancağının altında 40 arkadaşıyla hala nöbet tutmaktadır!!!

[Işbara Han]

Mehmet Atsiz Safoz adlı Üyeden Alıntı

Bütün ırkdaşlarıma Bozkurtların Ölümü ve Bozkurtlar Diriliyor kitaplarını şu yazıyı okuduktan sonra tekrar ellerine alarak okumalarını tavsiye etmekteyim. Kür Şad gibi biy yiğiti vasiyetine sahip çıkmak uğruna bizler tıpkı gözüpek çeriler gibi düşmana atılacak kadar yiğit erleriz. Bundan kuşkusu olanlara da inşallah göstereceğiz. Kür Şad Atam mekanın Tengri Dağları olsun.

Katılıyorum ırkdaşım.. Nihâl ATSIZ atamızın başta Bozkurtların Ölümü ve Bozkurtlar Diriliyor eserleri ve diğer bütün eserleri okullarda zorunlu olarak okutulmalıdır..