Devşirmelik sistemine başkaldıran bir Türk ihtilâlcisi: ATÇALI KEL MEHMET EFE

[IRKÇI]

Çobanlık yapan yoksul Mehmet, Aydın-Muğla yöresindeki Arpaz beğlerinden birinin kızına aşık olur ve onu istetmek için annesini gönderir. Fakat kızı vermedikleri gibi, Mehmet'in annesini döverek kovarlar. Bu duruma çok içerleyen Mehmet bir akşam köy kahvesinde otururken iri yarı üç tane çoban köpeğinin, çelimsiz ufak bir köpeğe saldırdıklarını görür. Çok hırpalanan, ağır yaralar alan fakat hayata olanca gücüyle tutunan çelimsiz köpek sırtını bir duvara verir ve çoban köpekleriyle ölümüne kapışır. Mehmet köpeğin parçalanacağını tahmin ederken hiç ummadığı birşey olur ve o çelimsiz köpek kavgayı kazanır.

Mehmet bu olayı Osmanlı'nın tayin ettiği yöneticilerin baskısına benzetir ve karşısındaki düşman ne kadar güçlü olursa olsun, azimle hakkından gelebileceğine inanır. Karabaş adını verdiği çelimsiz köpeği de yanına alarak o gece dağlara çıkar. Kısa bir süre sonra yanında yüzlerce zeybek toplanır ve çoban Mehmet, Aydın dağlarında Atçalı Kel Mehmet Efe adıyla nam salar.

Ömrünü, Padişah II. Mahmut'un atadığı devşirme valinin zulmü altında inleyen Türkleri korumaya adayan Atçalı Kel Mehmet Efe, 1827 Aydın İhtilâli'ni gerçekleştirir. Üzerinde "Vali-i Vilayet Hademe-i Devlet Atçalı Kel Mehmet" yazan mührü ile Aydın Hükümet Konağı'na yerleşir. Bir müddet Aydın'ı yönetir, hatta yoksul Türklere dağıtılmak üzere para bastırır. Fakat kaçınılmaz son gerçekleşir ve Osmanlı tarafından öldürülür.

Atçalı Kel Mehmet Efe, kısacık ömründe Türk'ü kollamış, devşirme yöneticilerin canını yakmıştır... O bir Türklük savaşçısıdır.

Yıllar önce Marmaris'e giderken yol üstündeki Atça ilçesinden geçmiştim. İlçenin girişinde Atçalı Kel Mehmet Efe'nin yanında köpeği Karabaş ile birlikte oldukça büyük bir heykeli vardır. Heykelin yanındaki çeşmenin üzerinde şöyle yazar:

"Su elin,
Çeşme elin,
Tekne Atçalı Kel'in..."


Atçalı Kel Mehmet Efe Heykeli

[Deregez]

Hatta Sultan 2.Mahmut Atçalı Kel Mehmet Efe için "Aydını iyi yönetiyor ama sonuçta isyan etmiştir." der.

[Mavi Börteçine]

Aydınlı olduğum ve Kuşadasında oturduğum için gurur duyuyorum.
Ne zaman balkona çıksam dağın tepesindeki Başbuğumun koca heykeli bana bakıyor.