Ziya Gökalp (1876 - 1924)

[Gök Yeleli Bozkurt]

Ünlü fikir adamı ve şairlerimizden olan Ziya Gökalp, 1876'da Diyarbakır'da doğdu. II. Meşrutiyet'ten başlayarak Türkçülük akımının en büyük temsilcisi sıfatıyla Türk düşünce ve siyaset hayatını kuvvetle etkilemiş, Milli Edebiyat akımı içinde verdiği eserlerle Türk edebiyatının biçim ve dil yönünden yenileşmesini sağlamıştır.

Öğrenimine Diyarbakır'da başlayan Ziya Gökalp, aynı şehirde Askeri Rüştiye'yi (1890) ve Askeri İdadi'yi bitirdi (1894). Ziya Gökalp, tıbbiyelilerin istibdata son vermek için kurdukları İhtilal Komitesine girmiş, okuldaki faaliyetleri ve okuduğu Fransızca kitapların zararlı sayılması yüzünden hapsedilmiştir. Diyarbakır Valisi Halit Bey'in yolsuzluklarına karşı mücadeleye girişen arkadaşlarıyla birlikte yasak yayın okudukları gerekçesiyle tutuklandı (1898). İstanbul'a döndükten sonra da okuldan uzaklaştırıldı.

Ziya Gökalp, hükümlülük süresi dolunca "Zaptiye Nezareti altında bulundurulmak üzere" Diyarbakır'a gönderildi. Burada Siyaset, felsefe ve tarih üstüne incelemeler yaparken, istibdat aleyhine gizli faaliyetlere de katıldı. Bölgede güvenliği sağlamak için kurulmuş Hamidiye alaylarının başındaki Milli aşiret reisi İbrahim Paşa'nın adının karıştığı soygun ve baskın olayları karşısında halkı direnmeğe ve eyleme yöneltti. Halk 3 gün süreyle telgrafhaneyi işgal etti (1905). İbrahim Paşa ve adamlarının cezalandırılması için saraya telgraflar çekildi. Üstelik, Avrupa ve Asya ülkeleri arasındaki haberleşmenin bağlantı noktası olan Diyarbakır telgrafhanesinin bu bağlantıyı kesmesi olayın daha da büyümesine yol açmış ve yabancı ülkeler saraya baskı yapmaya başlamıştı. Konuyu incelemek üzere İstanbul'dan Diyarbakır'a gönderilen soruşturma kurulu Hamidiye alaylarının bir süre sinmesini ve yolsuzluklara son vermesini sağladı. Ancak halkın yakınmasına yol açan yeni olaylar patlak verince, Ziya Gökalp ve arkadaşlarının önderliğinde halk yeniden telgrafhaneyi ele geçirdi. 11 gün süren bu ikinci işgal halkın kesin zaferiyle sonuçlanmış, hükümet İbrahim Paşa ve alaylarını bölgeden uzaklaştırmak zorunda kalmıştır (1907). Gökalp, ilk eseri olan Şaki İbrahim destanında bu olayı anlatır.

II. Meşrutiyetin ilanından sonra, Ziya Gökalp'ın kurduğu gizli cemiyetin yerini Osmanlı İttihat ve Terakki Cemiyeti Diyarbakır Şubesi aldı. Partinin Diyarbakır, Van ve Bitlis örgütlerinin denetimiyle görevlendirilen Ziya Gökalp, bu dönemde Diyarbakır ve Peyman gazetelerine yazıyordu. 1909'da partinin Selanik'teki kongresine il temsilcisi olarak katıldı. Bir yıl İstanbul Darülfünunda psikoloji okuttuktan ve Diyarbakır maarif müfettişliği yaptıktan sonra, yeniden Selanik'e gitti. Katıldığı parti kongresinden sonra genel merkez üyeliğine seçildi. Burada Genç Kalemler, Yeni Felsefe, Rumeli gibi dergi ve gazetelerdeki yazılarıyla Türkçülük ve dilde sadeleşme hareketlerinin öncüleri arasında yer alan Gökalp, milli duyguları, tarih bilincini, bilime ve tekniğe değer veren düşünceyi her şeyin üstünde tutan şiirleriyle çevresini geniş ölçüde etkiliyordu. İttihat ve Terakki Genel Merkezi İstanbul'a taşınınca (1912), Gökalp da İstanbul'a yerleşti. O yıl Ergani madeninden Milletvekili seçildi.

Türk Ocağı çevresindeki çalışmaları, Türk Yurdu ve kendi çıkardığı Yeni Mecmua (1917) gibi dergilerdeki yazıları, Türkçülük akımının ilkelerini saptayan ve çağdaş uygarlık karşısında yerli bir senteze varılmasını şart koşan önerileri (Türkleşmek, İslamlaşmak, Muasırlaşmak 1918), Darülfünun'da okuttuğu toplumbilim dersleri, İttihat ve Terakki'nin yönetici kadrosu üzerindeki etkisiyle Ziya Gökalp, Mütarekeye (1919) kadar uzanan dönemin düşünce ve siyaset hayatına yön veren etkenlerin başında yer aldı. İstanbul'un işgali üzerine tutuklanarak iki yıl Malta'da sürgün kaldı (1919-1921). Döndükten sonra, Uelif ve Tercüme Heyeti başkanlığına getirileceği tarihe (1923) kadar Diyarbakır'da kaldı ve küçük Mecmuayı yayımladı.

1923'te Diyarbakır'dan milletvekili seçildi. Hakimiyeti Milliye, Yeni Gün, Cumhuriyet gazetelerinde makaleleri çıkıyordu. Altın ışık (1923), Türkçülüğün Esasları (1923), Türk Töresi (1923) gibi kitapları birbirini izliyordu. Cumhuriyet Halk Partisinin programını inceleyen ve yorumunu yapan Doğru Yol (1923) adlı incelemesini de yine bu dönemde kaleme aldı. O sıralar yazdığı Türk Medeniyet Tarihi ise ölümünden sonra yayımlandı (1926). Yine ölümünden sonra çeşitli gazete ve dergilerde çıkmış yazılarıyla mektupları çeşitli kitaplarda derlendi. Çınaraltı (1939), Fırka Nedir? (1947), Ziya Gökalp Diyor ki (1950). Ziya Gökalp'ın neşredilmemiş yedi eseri ve aile mektupları (1956), Ziya Gökalp'ın Yazarlık Hayatı (1956), Ziya Gökalp Külliyatı (1. Kitap şiirler ve halk masalları;1952, 2. kitap Limni ve Malta Mektupları;1965), Terbiyenin Sosyal ve Kültürel Temelleri (1973). 1924'te İstanbul'da öldü.

[KÜRŞAT TÜRK]

IRKDAŞLAR ZİYA GÖKALP'İN Bİ FRANSIZ HASTAHANESİNDE ÖLDÜĞÜ HATTA BU OLAYI NECİP FAZIL SYLÜO DİNE İSLAMA KÜFREDE KÜFREDE ÖLMÜŞ....DOĞRUMU?? AYRICA ZİYA GÖKALP KÜRT MÜ TÜRK MÜDÜr!!!! SONUÇTA DİYARBAKIRLI

[KARAMANOĞLU]

Ulu şahsiyet Ziya Gökalp'in ölümünden sonra düşüncelerini Atsız atamız yaşatmıştır...
Türkçülük fikrinin doğayenlerindendir...

[YALINSAK]

turkenmez adlı Üyeden Alıntı

gardas! ziya gokalp aslen zaza dir.
olurkende kafasini duvarlara vura vura allaha kurana dine kufrede ede olmustur.........!!!!!

Çapulcu; Atsız Ata'yı inkar edercesine bu saçmalığına gereken cevabı arkadaşlar benim adıma vermiş olup, sana bir hatırlatmada bulunayım. Bu çapulcuların temelinde hazıra konmak gibi bir lüksleri olup araştırmadan kulaktan dolma safsatalara inanıp, inandığıyla kalmayıp çevresindeki kişileri yanlış bilgilendirip Türkçülüğün temel taşlarından olan Ziya Gökalp gibi büyük şahsiyetleri aşağılık ırka mensup(Zaza) olduğunu zırvalarlar.

Atsız Atanın "MAKALELER 2" kitabından "Büyük Adamlar" bölümünden Ziya Gökalp'ın hayatını okuyabilirsiniz..!

[Ulusalcı]

Diyarbakır'ın bir Türk köyünde doğup büyüyen Gökalp,Atatürk'ün fikirbabasıdır.

[Tolunay]

Başbuğ Atatürk'ün hakkında "benim ruh bedenimin babası Ali Rıza Bey,fikirlerimin babası Ziya Gökalp,heyecanlarımın babası ise Namık Kemal'dir" sozunu soylediği yüce insan. Kimileri onu lekelemek için kürt,ateist gibi şeyler soylese de bunların gercekle uzaktan yakından bir alakası yoktur.Zaten "Türkçülüğün Esasları" isimli kitabını okuyanlar da bu iddiaların birer iftiradan ibaret olduğunu anlayacaklardır...

[Gök Yeleli Bozkurt]

Bazı cahiller ve kansızlar, Oğuz boylu, Türk soylu büyük Türkçü Ziya Gökalp'in "kürt" olduğunu söylemektedirler. Atsız Ata'nın bile, öldüğünde çok üzüldüğü ve her zaman övdüğü Ziya Gökalp'e, linç edilerek öldürülen hain gazeteci Ali Kemal, "kürt" olduğu iftirasını attığı zaman Ziya Gökalp, "Altın Işık" adlı kitabında yazmış olduğu şiirle; Ali Kemal'i ve Ali Kemal gibi kendisine "kürt" diyenleri (son dizede) bakın nasıl tanımlamıştır.


Ali Kemal'e

Ben Türküm! diyorsun, sen Türk değilsin!
Ve İslamım! diyorsun, değilsin İslam!
Ben, ne ırkım için senden vesika,
Ne de dinim için istedim ilam!

Türklüğe çalıştım sırf zevkim için,
Ummadım bu işten asla mükafat!
Bu yüzden bin türlü felaket çektim,
Hiç bir an esefle demedim: Heyhat!

Hatta ben olsaydım: Kürd, Arap, Çerkes;
İlk gayem olurdu Türk milliyeti
Çünkü Türk kuvvetli olursa, mutlak,
Kurtarır her İslam olan milleti!

Türk olsam olmasam ben Türk dostuyum,
Türk olsan olmasan sen Türk düşmanı!
Çünkü benim gayem Türkü yaşatmak,
Seninki öldürmek her yaşatanı!

Türklük, hem mefkurem, hem de kanımdır:
Sırtımdan alınmaz, çünkü kürk değil!
Türklük hadimine "Türk değil!" diyen
Soyca Türk olsa da "piçtir", Türk değil!


Altın Işık adlı kitabından..

[KemalistTürkçü]

KÜRŞAT TÜRK adlı Üyeden Alıntı

IRKDAŞLAR ZİYA GÖKALP'İN Bİ FRANSIZ HASTAHANESİNDE ÖLDÜĞÜ HATTA BU OLAYI NECİP FAZIL SYLÜO DİNE İSLAMA KÜFREDE KÜFREDE ÖLMÜŞ....DOĞRUMU?? AYRICA ZİYA GÖKALP KÜRT MÜ TÜRK MÜDÜr!!!! SONUÇTA DİYARBAKIRLI

Bir kere Ziya Gökalp'in Türklüğünden şüphe etmek için insanın gerizekalı olması yada hayatında Ziya Gökalp diye birini duymaması lazımdır.Necip Fazıl denilen şerefsizin söylediklerine inanıyorsan aramızda işin yok demektir.

[cigit]

Bende bu sayfaya büyük TÜRK Ziya GÖKALP'ın bir mısrasını ekliyerek katkıda bulunmak istiyorum...
''Vatan ne Türkiye'dir TÜRKlere ne Türkistan,
Vatan büyük ve müebbet bir ülkedir:TURAN!''

[Akrep]

Ziya Gökalp'in dikkatimi çeken bir özelliği, adeta bir zoolog gibi kürtler üzerinde ayrıntılı incelemeler yapmış olması. Kürtlerin, dilini, aşiret yapılarını, geleneklerini ve göreneklerini çok detaylı incelemiş.

[KOCATÜRK]

turkenmez adlı Üyeden Alıntı

gardas! ziya gokalp aslen zaza dir.
olurkende kafasini duvarlara vura vura allaha kurana dine kufrede ede olmustur.........!!!!!

"TÜRKÇÜLÜĞÜN ESASLARI" isimli eseri yazan değerli , ulvi bir şahiyete , büyük bir TÜRKÇÜ'ye "zaza" diye iftira etmek ; ülkücü ve yobazların işidir..

ülkücü ve yobaz = VATAN HAİNİ

her fırsatta hemen kendilerini belli ederler.

[MutluCanTürk]

Türkçülüğün Esasları isimli eseri okuyan,eminim ki Atatürk'ün fikirlerinin aynısını orada görecektir.Okuyan herkes,Atatürk'ün Ziya GÖKALP için fikir babam demesinin sebebini de anlar.Herkese bu eseri okumasını tavsiye ederim.

[ALTAR]

Türklük, hem mefkurem, hem de kanımdır:
Sırtımdan alınmaz, çünkü kürk değil!
Türklük hadimine "Türk değil!" diyen
Soyca Türk olsa da "piçtir", Türk değil!

Büyük Türkçü nün bu dizeleri ona ithamda bulunanlar güzel bir cevap.

[korkusuz]

Irkdaşlarım Ziya Gökalp ile ilgili aklıma takılan sorular var.
Ziya Gökalp ırkçımıdır. Makalelerini okumuştum ve kürtlerle ilgili bir yazısında ‘’ kürt zeki ve anlayışlıdır, bizim için Türklerle Kürtler arasında bir fark yoktur’’’ diyor. Türkçülüğün esasları adlı kitabında Türk milletindenim İslam ümmetindenim batı uygarlığındanım diye birçok yerde yazıyor, yine Türkçülüğün esasları kitabında Müslüman devletlerin gelişmesini sağlamaktan bahsediyor. Buraya üye birisi İslam ümmetindenim derse üyeliği iptal edilir, sorum Ziya Gökalp in Türkçülük anlayışı ile bizimki arasında farklar var Turancılık fikirlerimiz aynı ama kafama bu sorular takılmış durumda, yardımcı olursanız sevinirim.

[KARAMANOĞLU]

korkusuz adlı Üyeden Alıntı

Irkdaşlarım Ziya Gökalp ile ilgili aklıma takılan sorular var.
Ziya Gökalp ırkçımıdır. Makalelerini okumuştum ve kürtlerle ilgili bir yazısında ‘’ kürt zeki ve anlayışlıdır, bizim için Türklerle Kürtler arasında bir fark yoktur’’’ diyor. Türkçülüğün esasları adlı kitabında Türk milletindenim İslam ümmetindenim batı uygarlığındanım diye birçok yerde yazıyor, yine Türkçülüğün esasları kitabında Müslüman devletlerin gelişmesini sağlamaktan bahsediyor. Buraya üye birisi İslam ümmetindenim derse üyeliği iptal edilir, sorum Ziya Gökalp in Türkçülük anlayışı ile bizimki arasında farklar var Turancılık fikirlerimiz aynı ama kafama bu sorular takılmış durumda, yardımcı olursanız sevinirim.

Ziya Gökalp'in alınması gereken fikirleri vardır.Ancak biz Türkçü'lerin yol göstericisi H.Nihal ATSIZ'dır.Tarihler değiştikçe ideolojiler ve fikirler de değişmektedir.Atsız ata bile gerektiğin de dini komünizme karşı bir birleştirici unsur olarak kullanmış,islam dini hakkında sert konuşmamış(iğnelemiştir)örn:arap muhammet-''din arabın,hukuk sizin harp Türklü'ğündür'' gibi.Bu yüzden Gökalp da dini bir bütünleyici unsur olarak görmüştür.