Yargıtay Başkanı merhum Öktem'in cenaze törenindeki olaylar hemen hemen bütün basın, partiler ve dernekler tarafından irticanın hortlaması şeklinde görüldü ve büyük bir tehlike karşısında olmanın telaşı bütün Türkiye'yi sardı.

Ana Muhalefet Partisi Başkanı bunu "tipik bir 31 Mart Olayı" diye tarif etti. Gerçekten çok çirkin olan hadise, başta hukuk adamları olmak üzere yapılan protesto yürüyüşleriyle sona erdi.

Öyle sanıyoruz ki hukuk adamlarının ve hele, en üstün derecedekilerle birlikte hâkimlerin bir protesto olayına karışarak yürüyüş yapmaları cihan tarihinde ilk defa görülmektedir.

Türkiye'deki en üstün dereceli hâkimin ölüsüne karşı yapılan saygısızlık ve hatta saygısızlığı çok aşan aşağılama dolayısıyla hâkimlerin üzüntü ve öfkeye kapılmaları bu öfkeyle savcı ve avukatların da katılmaları gayet normaldir. İrticanın Türkiye'ye nelere mal olmuş ne uğursuz nesne olduğunu bilen aydınların da aynı duyguya kapılmalarında şaşılacak bir yön bulunmasa gerektir. Fakat yüz mutaassıbın eseri olan saldırganlığa bakarak irticanın bu devleti ele geçirebilecek kadar güç kazanmış olduğunu ileri sürmekte de elbette isabet yoktur.

İrtica iki yüz yıldan beri daima gücünden kaybederek yaşamış, gerek zamanın akışı, gerekse öğretimin yayılması dolayısıyla sıfıra doğru yol almakta bulunmuştur. Siyasi gayelerle ve yeni anayasanın getirdiği sonsuz hürriyetle irticanın yaşaması ve kuvvetlenmesi için gösterilen bütün çalışmalar, yüz yaşındaki bir ölüm hastasını vitaminlerle canlandırmak için gösterilen gayretten farksızdır.

İmran Öktem olayını çıkaran yobazları kendi hallerine bıraksaydınız, askerle polisi kışla ve karakollara çekerek "Ne olursa olsun karışmayacaksınız" buyruk verseydiniz onlar yine bir şey yapamazlardı. Tek yapacakları şey çirkin davranışlarını daha da çirkinleştirerek Öktem'in tabutunu parçalamak, çevredeki birkaç kişiyi yaralayıp öldürmek, bağırıp çağırmak olurdu. Fakat bu kafa yetersizlikleri, bu zihniyet bozuklukları ile devleti asla ellerine geçiremezlerdi ve emin olun bir saat geçmeden kendi aralarında anlaşmazlığa düşerek birbirlerini tekfire başlarlardı.

Yobazların bu davranışının düşünülerek tasarlanmış olduğu hakkındaki yazılar asla doğru değildir. Hele bu işte hükümetin parmağını aramak partizanca bir laf ebeliğidir. Bu hadise, hiç şüphe yok, fevri bir harekettir ve yıllardır yurdumuzda esen disiplinsizlik havasının olağan sonuçlarından biridir.

Buna benzer başka bir hadise Milli Birlik Komitesi zamanında ve Yassıada duruşmaları sırasında da olmuştu. Yassıada da ölen eski İstanbul valilerinden merhum Lütfi Kırdar'ın cenazesinde de bazı taşkınlıklar olmuş, hatta o zaman İstanbul Valiliği görevinde bulunan General Refik Tulga, olayın elebaşlarından birine mezarın önünde bir de tokat atmıştı.

Milli Birlik Komitesi zamanı bir sıkıyönetim ve dikta zamanıydı. Bugünkü aşırı hürriyetten eser yoktu. O şartlar altında bile dini taassupla fevri hareketler yapılabiliyordu. İmran Öktem olayında hükümeti sorumlu bulunca Lütfi Kırdar olayında da Milli Birlik Komitesi'ni suçlu görmek gerekecektir ki buna asla imkân yoktur. Çünkü Milli Birlik Komitesi iktidara geldiği gün yaptığı ilk işlerden biri Doğu'daki şeyhleri tutuklayıp bir kampa tıkmak olmuştu.

Türkiye'deki yobazlığın dışardan kışkırtıldığı, desteklendiği söyleniyor. Söylentilere inanmak gerekirse bunu Suudi Arabistan destekliyormuş, Suudi Arabistan'ın arkasında da Amerikan petrol kumpanyaları ve dolayısı ile Amerika varmış.

Suudi Arabistan zengin petrol kaynaklarından elde ettiği büyük gelire rağmen kendi güneyindeki küçük Yemen'de sürüp giden cumhuriyetçi-kralcı savaşını, kendi çıkarı bakımından desteklediği kralcılar lehine çevirmekten bile aciz kalmış bir devlettir. Türkiye gibi, kendi çapının çok üstündeki bir ülkede propaganda yapmaya girişmeyecek kadar da akıllıdır. Suudi Arabistan'ın Türkiye'de hiçbir siyasi emeli olamaz. Kendi dini aynı zamanda milli davası olan İsrail meselesine bile karışmaktan çekinen bir devletin Türkiye’de taassubu besleyeceğini düşünmek bile abestir.

Suudi Arabistan'ın arkasındaki Amerika'nın taassubu desteklemesi de bir hayaldir. Türkiye'ye hâkim olmak isteyen yabancı devlet, aciz cahil taassubu kışkırtmakla bir şey kazanamayacağını bilir. Bir yabancı ülkeye hâkim olmanın yolu o ülkedeki askeri, aydınları, zeki ve kabiliyetli adamları, bazı partileri elde etmektir. Bu konuda solcu yazarların kopardığı yaygara, her hadiseyi istismar ederek millette bezginlik yaratmak hususundaki Varşova toplantısı kararlarının uygulanmasından başka bir şey değildir.

İmran Öktem olayının aksi yönden bir benzeri, öğrenci kargaşalıkları sırasında Beyazıt Kulesindeki Türk Bayrağını indirerek yerine kızıl bayrak asmakla yapılmış, fakat bu olay ötekinden çok daha mühim olduğu halde üzerinde hemen hiç durulmamıştı.

Türkiye için irticanın bir tehlike olmamasına karşılık, dışardan beslenen komünizmin ciddi bir tehlike olduğu muhakkaktır, Fakat bugünkünü 31 Martla ölçüştürenler dünkü karşısında bir şey söylememişlerdi.

Neden böyle olmuştur? Bunun sebebi parti mücadelesi ve son zamanların deyimiyle söyleyelim "siyasi yatırım" gayretidir.

Adalet Partisi hükümetinin pek çok yanlışları, beceriksizlikleri, acizleri ve partizanca, davranışları olduğu muhakkaktır. Böyle olduğu halde seçim şansı en kuvvetli olan parti yine de odur. Halk Partisi'nin normal şartlarda bir seçim kazanarak tek başına iktidara gelmesine imkân yoktur. Bir ülkücü değil, sadece bir partici olan İsmet İnönü, "ortanın solu" prensibini bir tertip olarak, belki de Ecevit'in kışkırtmasıyla çıkarmış, fakat bunun bir başarı reçetesi olmadığını anlayınca seçim şansı olarak fırsatlardan faydalanmak, iktidarın yanlış adımlarını mübalağa ile kullanmak yoluna sapmıştır. Bundan dolayıdır ki hiç de büyütmeye değer bir hadise olmayan İmran Öktem olayım koz olarak kullanmakta, bunu 31 Martla eşit tutmaya kalkmaktadır. Fakat bu eşit tutma çok isabetsizdir ve İnönü'nü uzun siyasi tecrübesiyle bağdaştırılamayacak kadar acemicedir.

31 Mart silahlı bir asker ayaklanmasıydı. Kan dökülmüş, asiler bir süre duruma hâkim olmuştu. İmran Öktem olayında bunların hiçbiri olmamıştır. Olamazdı da.

Çünkü irtica artık bir kuvvet değil, acınacak kadar zavallı bir zihniyettir.

GÖZLEM, 15 Mayıs 1969