TANINMAMIŞ OSMANLI TARİHLERİ
ATSIZ
Bilinen Osmanlı tarihlerinin
dışında, Osmanlı tarihiyle ilgili ve
kimisi tarih, kimisi de menkabevî mahiyette olan bir
hayli eser daha vardır. Bunların bir takımında yeni
bîr bilgi olmamakla beraber, listeyi tamamlamak için
bilinmesi lâzım geldiği gibi, bazılarında da
ufak tefek yeni malûmatın bulunman, herhalde,
öğrenilmelerini gerekli kılmaktadır. Bazılarının
ehemmiyeti ihtiva ettikleri tarihî bilgide değil,
yazıldıkları zamanın telâkkisini, halkın veya
münevver bir zümrenin tarih felsefesini aksettirmelerindedir. Bazıları ise bize en orijinal
bilgileri veren ana kaynaklardır.
Bu eserlerden bazıları Bursalı
Tahir Bey'in "Osmanlı Müellifleri"nde ve
Prof. Babinger'in Die Geschichtssckreiber der Osmanen
und ihre Werke adlı eserinde zikrediliyorsa da
bazıları Osmanlı tarihiyle uğraşanlar için tamamen
meçhuldür ve ilk defa tarafımdan ortaya konmaktadır.
Osmanlı Müellifleri'nde ve Babinger'de adı geçenlere
gelince, bunlar henüz herkes tarafından istifade
olunur derecede popüler bir mahiyet almamıştır.
Aşağıda, tamamen veya kısmen
meçhul bu eserlerden bazılarının listesini verecek
ve lüzum gördüklerim hakkında notlar ekliyeceğim.
Fazla yer tutmaması için, kitapların evsafını pek
kısa olarak zikredeceğim. Arapça bir kelime olan ve
ne söylenişi, ne de imlâsı Türkçe'ye ve yeni
harflere yakışmayan "eb'âd" kelimesi yerine, uvdurma
da olsa, Türkçe "boyut"u kullanmayı daha elverişli
buldum. Boyutun yanındaki rakkamlar kitabın boyunu
ve enini, parantez içinde olanlar da yazılı kısmın
boyunu ve enini göstermektedir. Müellifleri
tarafından adı konmamış eserler, muhtevalarına göre
tarafımdan adlandırılmış ve bu adlar köşeli parantez
içine alınmıştır.
1— OSMANLI PADİŞAHLARI LİSTESİ
Müellifi belli olmayan Tevârîh-i
Âl-i Osman'lar ve Osmanlı tarihi takvimleri yanında
bir de padişahlar listesi şeklinde "kısacık
Osmanlı tarihleri"
vardır.
