1

« Sart Başı » na Cevabım

Lügat manası « tüccar, satıcı » demek olan Sartları ben, yalnız mal satar sanıyordum. Çokayoğlu'nun Yaş Türkistan da bana yazdığı cevabı okuduktan sonra sartların haysiyet, şeref ve namus ta sattıklarını öğrendim.

Eğer Çokayoğlu hakikaten iyi niyet sahibi olsaydı, kafasında kablî fikirler ye hükümler bulunmasaydı, bir bardak suda fırtına koparacak şekilde bu açık kapıyı zorlamazdı.

Mesele açıktır: Zeki Velidi Bey Mısırda bastırdığı bir; kitapta son devir: Türkistan tarihine temas eden bazı satırlarda Çokayoğlu'nun eliyle yazılı bir kayıttan istifade ederek Hukant muhtariyetinde maliye işlerinin bir Yahudi’nin elinde olduğunu yazdı. Çokayoğlu bunu yanlış buldu. Bundan dolayı Zeki Velidi Beyi yalancılıkla itham eden birkaç makale yazarak Yaş Türkistan da neşretti.

Bu mesele esasında gayet ehemmiyetsizdir. Çünkü Zeki Beyin yazdığı hakikaten doğru olmasa bile nihayet ömrü bir iki ay süren Hukant muhtariyetinde maliye işlerinin bir Yahudi’nin elinde olması veya olmaması ve Türk tarihinin umumî gidişine halel getirir, ne de Türk milliyetçiliğini kuvvetten düşürür. Kaldı ki, bu malûmat Çokayoğlu'nun kendi eliyle yazıp verdiği bir cümleye istinaden kitaba konmuştur. Buna karşı Çokayoğlu ne yaptı? Sanki o yazıyı, kendisi yazmamış, gibi ve mesele gayet mühim ve vahim neticeler doğurabilecek bir istidatta imiş gibi köpürerek Zeki Beyi yalancılıkla itham eden makalelerini yazdı." Ben de Atsız Mecmuada K. A. imzasıyla yazdığım küçük bir yazıda bunun doğru olmadığını söyledim ve bu arada Yaş Türkistan’ın kullandığı sartçaya da temas ettim ki fırtınanın başı işte buradan çıktı.

Bir kere Çokayoğlu verdiği cevapta ve Yaş Türkistan’ın muhtelif yerlerinde Atsız Mecmua hakkında «merhum» tabirini kullanarak göya eğlenmek istediği gibi, Berimden mecmuayı postaya veren Sart ta yine aynı maksatla adresi «Sabık Atsız Mecmua Müdürü Nihâl Beye» diye yazıyor. Kurt kocayınca köpeklerin maskarası olur derler ama genç kurtun kocamış itlere maskara olduğunu Türk darbı meselleri kaydetmiyordu. Demek ki dünyada bazı şeyler değişmiş.

Evet, Atsız Mecmua merhum olmuştur. Çünkü Atsız Mecmua kimseden sadaka dilenmemiş, kimsenin gizli emellerine alet olmamış, merdane ( Yani Türkçesine ) yaşamış ve merdane ölmüştür. Birkaç ecnebi devletin verdiği sadaka olmasaydı değil Yaş Türkistan, acaba Paris ten Türkistan istiklâlini müdafaa eden Sart Başının kendisi bile yaşayabilir miydi?

Çokayoğlu, Yaş Türkistan’ın 37 nci sayısındaki cevabına şöyle başlıyor : "Yaş Türkistan’ın 30 – 32 inci sayılarındaki K. A.yı «münasebetsiz yalancılık ve sahtekârlık» ile itham eden makalelerime K. A. nın ne cevap vereceğini büyük bir merakla bekliyordum. Kendini medenî cemiyetten sayan her bir insan için böyle bir ithamı cevapsız bırakmak mümkün olamayacağı aşikâr bir şeydir. O ithamları esaslı delillerle üstünden atmak lâzımdır. Çünkü matbuat sahifelerinde açık bir surette yalancılık ve sahtekârlıkla itham edilişe karşı susmak için şahsî namus ve içtimaî hayâ hakkında bir medenî cemiyet âzasından tamamiyle başka bir mefhuma sahip olmak lâzımdır.