Bursalı Mehmed Tahir'i, Osman'ın
Bayburtlu olduğunu söylemeye sevkeden sebep, üçüncü
unvanın yani eserin tarih bölümünün sonundaki "Baybtud'da
merhum Yûsuf Çelebi ki ülemâdan idi, onun yi'r-i
cânfezâlarındandur, kitâbuma derc etdüm" kaydı
olmalıdır. Müellifin, Bayburtlu olduğuna dair eserde
bir kayıt yoksa da Osman herhalde o bölge halkından
olacaktır. Dede Korkut rivayetlerini iyi bilmesi
eserinin baş taraflarında geçen dört isimden üçünün
doğu halkından kimselere ait olması bunu gösterir.
Bu üç isim "Gümüşhane'de Hamdî Çelebi", "Erzurumda
Defter Kethüdası Müstedâm Beğ" ve "Erzincan
sâkinlerinnen Çapanzâde Mahmüd Efendi"dir. Bu son
isim bize, Çapanoğlu ailesinin 16. Yüzyıla kadar
uzandığını öğretmesi bakımından da ayrıca
ehemmiyetlidir.
Nereli olduğunu kesin olarak
bilmediğimiz müellifin zamanını da yine kesin olarak
bilmiyoruz. Bursalı Mehmed Tahir'in 1020 tarihi
ricalinden olduğunu "müstebân" yani aşikâr sayması
da bir yakıştırmadır. Eserin metninde zikredilen son
tarih Gürcü beği Simon Han'ın 1007 tarihinde
Yedikule'de hapsolunmasıdır. Fakat tarih bölümünün
sonlarında yani asıl metnin 255'inci sayfasında
anılan bu olayın bizzat müellif tarafından
yazıldığına emin değilim. Bunun müstensih tarafından
yapılan bir eklenti olması ihtimali vardır. Çünkü,
tarih bölümünün başında (asıl metin, 235) "Der
Beyân-i Neseb-i Bayanduran" başlığı altındaki küçük
kısımda Osman Gazi'den "el'ân İslâm padişahı Sultân
Murâd'un ceddi" diye bahsetmektedir ve bu Sultan
Murad herhalde III. Murad'dır. Çünkü eserin metninde
bahsedilen son Osmanlı padişahı III. Murad'dır ve
bilindiği gibi bu padişah 1003 yılında ölmüştür. Şu
halde III. Murad'ın sağlığında yazılan bir eserde
onun ölümünden sonraki olaylardan bahsedilmeyeceğine
göre 1007 yılından bahseden parça, müellif
tarafından yazılmış değil, sonradan eklenmiştir.
Eserin III. Murad çağında
yazıldığının başka bir delili de başta (asıl metin,
3) "Fütuhât-i Diyâr-i Acem Der Zamân-i Sultân Murad"
başlığı altındaki bir nevi fihristtir. Bu fihristte
şu tarihler vardır:,
a) Acem seferinün evvelinde gökde saçlu yılduz
zahir oldığudur. Sene 984.
b) Feth-i vilâyet-i Şirvan ma'ahu Demürkâpu ve
Tagisdan yed-i Mustafâ Paşa. Sene 986.
c) Binâ kerden-i kal'a-i Kars, Revan ve Nahçıvan.
ç) Binâ kerden-i Göri ve Tumanis ve Gürci. Sene
991.
d) Zelzele-i azim der nefs-i Erzincan.
El-muharrem-i.
