TÜRK TARİHİNDE MESELELER

 
 

 

 

45

TÜRK DESTANI ÜZERİNE İNCELEMELER: 2

TÜRK DESTANI ÜZERİNDE ÇALIŞANLAR

Benim bildiğime göre, Türk destanı üzerinde ilk çalışan Türk, Ziya Gök-alp tır. Gökalp, iyi bir şâir olmamakla beraber, Türk destanının bazı parçalarını sâde ve özlü bir dille nazma çekmiş ve bununla ilmî değil, yalnız millî ve terbiyevî bir gaye gütmüştür. Fakat Gökalp'in çocuklar için yazdığı ve aslına göre az çok değiştirdiği manzum masallar ve destanlar, gerçekte çocukların anlayabileceği manzumeler değildir. Bu alandaki ilk denemeleri sembolik mâhiyette olduğundan, ancak belirli kültürü olan aydınların anlayabileceği parçalardır.

Gökalp'in, vaktiyle, ilkokul çocukları için çıkan "Çocuk Dünyası" adlı haftalık dergiden "Türk Tufanı” başlığı ile yazdığı bir manzume, Oğuz Destanının değiştirilmiş bir şeklidir. Bu destanın aslındaki Karahan, Oğuz Han'ın babası olduğu halde, Gökalp, onu yabancı bir düşman hâ-line sokmuş ve Karahan kelimesi, Türkleri basan karanın bir sembolü hâline getirilmiştir. Bu manzume, "Çocuk Dünyası’nın 30 Mayıs 1329 (=1913) tarihli sayısında çıktığına göre, Gökalp, o zaman 37 yaşında idi ve Türkoloji bakımından henüz olgunlaşmamıştı. O, yalnız, Balkan Savaşının felâketle biten günlerinde, geçmişten kuvvet almak ve ge-lecek için ümitli bulunmak gayesiyle bu manzumeyi yazmıştı. Nitekim 58 beyitlik manzumenin son mısraları bunu açıkça göstermektedir;

Gerçek yalan içinde,

Budur kalan içinde;

Türk'ü kara basmışken

Oğuz, onu bu dertten

Kurtardı, verdi necat!

Başladı yeni hayat;

Şimdi bizi al bastı;

Camilere haç astı,

Koptu kızıl kıyamet,

Yeni güne alâmet;

Eğer bugün Tanrıdan

İsteyerek kol ve kan,

Çıkarmazsak bir Oğuz,

Bilelim: artık yoğuz…

Gökalp'in Birinci Dünya Savaşı sırasında çıkan "Kızılelma" adlı şiir ki-tabında da Türk destanının az çok işlenmiş parçaları vardır. "Alageyik" ve "Ergenekon" adlı parçalar tamamen veya kısmen Türk destanın-dan alınmıştır. Hece vezninin yedilisi ile yazılan

Devamı

 

<< Nihâl Atsız'ın Kitapları

Anasayfa

Düşünce Alanı >>